Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2026/4379 E. 2026/3455 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/222 E., 2025/482 K. DAVA TARİHİ : 23.09.2021

İlk Derece Mahkemesince bozma üzerine verilen karar; davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin metal işkolunda faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda ... üretim yapan fabrikasının bulunduğunu, ... ise bağlı yer niteliğinde olan ofisinin bulunduğunu, davalı ... Sendikasının (Sendika) yetki talebinin işyeri düzeyinde incelenmesi gerektiğini, birbirini tamamlayan ve biri olmadığında diğeri işlevini göremeyen işyerlerinin işletme sayılamayacağını, ... bulunan işyerinin elektrikli aydınlatma ekipmanlarının imalatı ile bağlı yer niteliğinde olan İstanbul'daki birimin tek bir işyeri olduğunu, buna göre davalı Sendikanın çoğunluğu sağlaması için işyerinde çalışan işçilerin yarısından fazla sayıda üyeye sahip olması gerektiğini, davaya konu yetki tespit kararının hatalı olduğunu, başvuru tarihi itibarıyla değerlendirmeye alınan sendika üyeliklerinin geçerliliğinin çifte üyelik, işkolu değişikliği, bir yıldan fazla çalışmama gibi üyeliği sona erdiren durumlar yönünden irdelenmesi gerektiğini, sendika üyeliklerinin geçerliliği ve üyelerin başka bir sendikaya da üye bulunup bulunmadığı konularının denetlenemediğini belirterek Bakanlığın 14.09.2021 tarihli ve 37818 sayılı olumlu yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... (Bakanlık) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Bakanlıkça yapılan yetki tespitinde, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca, ... Kurumuna (SGK) yapılan işyerlerine ilişkin tescil ve işçi bildirimleri ile e-devlet üzerinden yapılan sendika üyelik işlemlerinin esas alındığını, Bakanlık kayıtlarına göre, yetki tespiti dosyasında yer alan bilgilerden de görüleceği üzere; işletmede davalı Sendikanın üyelik oranının yüzde 51,55 olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle başvuran Sendikanın üyelik oranının çalışan sayısının yarısından fazla olduğunu, 09.09.2021 başvuru tarihi itibarıyla söz konusu işletmedeki 2 işyerinde toplam 161 işçinin çalıştığını, bunlardan 83 işçinin ...Sendikasına üye olduğunu, 6356 sayılı Kanun'un 34/2 hükmü uyarınca aynı işverene ait aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması hâlinde toplu iş sözleşmesinin ancak işletme düzeyinde yapılabileceğini, davacı işverene ait 2 adet işyeri bulunduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Sendika vekili cevap dilekçesinde; davanın 6356 sayılı Kanun'da öngörülen süre ve usule uygun olarak açılmadığını, Bakanlığa bildirilen resmî kayıtlara göre başvuru tarihinde davacı işyerinde çalışan işçi sayısının 161 olarak tespit edildiğini, dava konusu olayda SGK'ya yapılan bildirimler neticesinde olumlu olarak tespit yapıldığını, resmî kayıtlara yansımayan bilgilerden müvekkili Sendikanın ve Bakanlığın sorumlu tutulamayacağını, bu sebeple davacı tarafın işletme değil, işyeri esas alınarak hesap yapılması iddialarının soyut, hukuki gerçeklikten uzak beyanlar olduğunu, aksi düşünülse dahi müvekkili Sendikanın yarıdan fazla çoğunluğu bulunduğunu, davacı tarafın, soyut ve varsayımsal birtakım iddialar ile müvekkili Sendikanın faaliyetlerini engellemek ve geciktirmek amacıyla kötüniyetli olarak yetkiye itiraz ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2023 tarihli kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 12.10.2023 kararı ile; başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2023 tarihli kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, hukuki dinlenilme hakkının ihlâl edildiği gerekçe gösterilerek bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 27.12.2024 tarihli kararı ile; davacı Şirkete ait yetki tespitine konu 2 ayrı sicile kayıtlı 2 birimde çalışanların SGK meslek kodları incelendiğinde İstanbul adresli birimin ayrıca faaliyet yürüten bir işyeri olmadığı, Sakarya’da bulunan işyeri ile amaç birliği bulunan bağlı işyeri olduğu, yetki tespit tarihinden önce işten ayrılanlarla yetki tespit tarihinden sonra işe girişi bulunanlar dışlandığında yetki başvuru tarihi itibarıyla davalı Sendikanın 6356 sayılı Kanun’da aranan yarıdan fazla çoğunluğa sahip olduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, sendika üyelik tarihi 09.09.20 21... işçinin yetki başvuru tarihinde sendika üyesi olarak kabul edilemeyeceği, bu maddi ve hukuki olgulara göre 0362306.0 34... 70.054 işyeri sicil numaralı birimler bakımından yetki başvuru tarihi olan 09.09.2021 tarihi itibarıyla işçi sayısı ile sendika üye sayısı değerlendirilerek davalı Sendikanın toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gereken çoğunluğu sağlayıp sağlayamadığı hususunun tespiti gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının tekrar bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; isimleri belirtilen 3 işçinin başvuru tarihinde sendika üyesi olarak kabul edilmelerinin mümkün olmadığı ve toplam sendikalı işçi sayısından dışlanmaları gerektiği, bu durumda yetki tespit başvuru tarihinde davacıya ait işyerinde 80 işçinin sendikalı olduğu sonucuna ulaşıldığı, yetki başvuru tarihi itibarıyla işyerinde toplam 161 çalışan bulunduğu, 80 çalışanın davalı Sendika üyesi olduğu, davalı sendikanın davacı işyerinde 6356 sayılı Kanun uyarınca toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gerekli yarıdan fazla sayısal çoğunluğu sağlamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı Sendika vekili temyiz dilekçesinde; sendika üyesi olmadıkları gerekçe gösterilen 3 işçinin de 09.09.2021 başvuru tarihinde müvekkili Sendikaya üye olduklarını, davacıya ait iki bağımsız birimin aynı iş organizasyonu kapsamında tek bir işyeri olduğu noktasında yeterli araştırma yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; davalı Bakanlıkça SGK kayıtlarından otomasyon sistemiyle yansıyan bilgiler doğrultusunda işlem yapıldığını, söz konusu kayıtlara göre başvuru anında davalı Sendikanın yarıdan fazla çoğunluğa sahip olduğunu, aksi kabul edilse dahi davacıya ait aynı işkolunda kayıtlı 2 işyeri bulunduğundan işletme toplu iş sözleşmesi kapsamında davalı Sendikanın yetki için gereken çoğunluğu bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 41. ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.