Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025/5138 E. 2026/2205 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/543 E., 2025/974 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/160 E., 2022/315 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-birleştirilen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin 6100 sayılı HMK’nın 369.maddesi gereğince reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in annesi ...'in 16.05.2015 tarihinde öldüğünü, ...’in ölümünden önce ... yevmiye No.lu ölünceye kadar bakma sözleşmesi düzenlediğini, bu sözleşmeye göre ...’in maliki olduğu taşınmazlar ile ... ilçesi, ... Köyü, ... Köyü, ... ve ... ... hudutları dâhilinde bulunan taşınmazlar hakkında sözleşme imzaladıklarını, müvekkilinin sözleşme şartlarını eksiksiz yerine getirdiğini belirterek sözleşmenin mirasçılık sözleşmesi olarak tespiti ile sözleşmede adı geçen taşınmazların müvekkili adına tapuya tescilini talep etmiştir. Davacılar vekili birleştirilen dava dilekçesinde özetle; ölünceye kadar bakım sözleşmesinin hem muris hem de davalı ...'in gerçek iradelerini yansıtmadığı için muvazaalı olduğunu, bu sözleşmenin amacının taraflar arasında bir bakım ilişkisi kurmak olmadığını, müvekkillerinden mal kaçırmak olduğunu belirterek davalı ile muris ... arasında düzenlenmiş olan ölünceye kadar bakım sözleşmesinin iptaline karar verilmesini; bu talepleri yerinde görülmez ise müvekkillerinin her birine ait saklı payların tenkisini istemiştir. II. CEVAP Davalılar ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuşlardır. Davalı ... asıl dosyada verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı ...’nin bakım yükümlülüğünü yerine getirdiğini belirtmiştir. Davalı vekili birleştirilen davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle: davanın reddini savunmuş, asıl davanın kabulünü istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşme ile bakım borçlusuna verilen taşınmazların murisin terekesinin tamamını oluşturduğu, murisin diğer çocukları ile arasının iyi olmadığı, murisin sözleşme yaptığı tarihteki yaşı ve kalan ömür süresi de gözetildiğinde tüm mal varlığını devretmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek asıl dava yönünden davanın reddine; birleştirilen dava yönünden davanın kabulü ile ... Noterliği'nin 15.11.2013 tarihli ... yevmiye numaralı ölünceye kadar bakım sözleşmesinin iptaline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı-birleştirilen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı-birleştirilen davada davalı vekili; murisin yaşı, hastalıkları, sosyal ve ekonomik durumları gibi hususlar dikkate alındığında bakıma muhtaç olduğu ve murisin öldüğü tarihe kadar yaklaşık 13-15 yıllık süreçte bakımının eksiksiz olarak müvekkili tarafından yapıldığı, bilirkişi raporunu kabul etmemekle birlikte murisin ölüm tarihi itibariyle taşınmazların değerinin 1.156.614,20 TL olduğu, bu bedelin taşınmaz adedi ile orantılı olmayan bir bedel olduğu, taşınmazlardaki hisselerin değerinin düşük olduğu ve bu bedelin sözleşme yapmak için makul olduğu, murisin müvekkil ile muvazaalı anlaşma yapmasını gerektirecek şekilde diğer mirasçılar ile arasında sorun olmadığı, murisin geçmişte değişik zamanlarda diğer çocuklarıyla da ölüme bağlı tasarruflarda bulunduğunu, murisin amacının kendisine bakılmasından ibaret olduğunu belirtmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, ölünceye kadar bakım sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, birleştirilen dava ölünceye kadar bakım sözleşmesinin iptali ve tenkis istemlerine ilişkindir. Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir. Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp konut temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar. Bu görevlerin yerine getirilmesi halinde ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflarına kişisel hak sağladığı için tapu iptali ve tescil davasını, bakım borçlusu ya da onun külli halefleri bakım alacaklısının mirasçılarına karşı açabilirler. Kuşkusuz, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin muvazaalı olarak yapıldığı her zaman ileri sürülebilir. Kısaca ifade etmek gerekirse muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılmış aykırılıktır. Böyle bir savunma ileri sürülmüşse, Mahkemece dayanılan sözleşmedeki tarafların gerçek ve müşterek amaçlarının Türk Borçlar Kanununun 19. maddesi hükmünden yararlanılarak açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu gibi durumlarda ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ivazlı olarak (bedel karşılığı) değil de bağış amaçlı veya mirasçılardan mal kaçırmak amacı ile yapıldığı kabul edilmelidir. Ölünceye kadar bakım sözleşmelerinde, bakım alacaklısı ile bakım borçlusu arasında diğer mirasçılardan mal kaçırma iradesinin bir ispat yolu da sözleşme gereği tarafların yüklendiği edimler arasındaki nispetsizliktir. Muris gerekmediği halde tüm mal varlığını ya da mal varlığının büyük bir kısmını ölünceye kadar bakım sözleşmesi gereği devretmiş ise diğer delillerle birlikte değerlendirilmek suretiyle bu husus, muvazaalı işlemin göstergesi kabul edilebilir. Öte yandan, muris mal varlığının tamamını veya önemli bir kısmını sözleşme gereği devretmiş ve yahut devir taahhüdünde bulunmuş olup da bu miktar taşınmazın, ölünceye kadar bakım akdinin karşılığı olduğu hayatın olağan deneyimleriyle anlaşılabiliyor ise salt mal varlığının tamamının devri muvazaa olarak nitelendirilemez. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince birleştirilen davada muvazaa iddiası kabul edilerek sözleşmenin iptaline ve asıl davanın reddine karar verilmiş ise de; dosya kapsamındaki delillere göre bakım borçlusu asıl davanın davacısının bakım borcunu yerine getirdiği şüphesizdir. Bunun yanında bakım alacaklısı tüm mal varlığını bakım borçlusuna devretmediği gibi bakım borçlusunun da sözleşme yapılmadan önce ve yapıldıktan sonra bakım borcunun gereğini ifa etmeye devam ettiği anlaşılmaktadır. Bir başka ifadeyle murisin birtakım taşınmazlarındaki hak ve hisselerini bakım borçlusu olan davacı kızına devrinin muvazaa amacıyla yapıldığı iddiası HMK’nın 190 ve TMK’nın 6.maddesi kapsamında ispatlanamamıştır. Hâl böyle olunca bakım borcunun yerine getirildiği gözetilerek asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.04.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tüm dosya içeriğine, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.