Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2026/313 E. 2026/748 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1491 E., 2025/1215 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/81 E., 2025/270 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. TALEP Talep edenler vekili dilekçesinde; talep eden şirketlerin ...'da 86 hatta şehir içi taşıma faaliyeti verdiklerini, maliyetteki ve akaryakıt fiyatındaki artış, döviz kurundaki dengesizlikler ve enflasyondaki artışlar sebebiyle olumsuz etkilendiklerini, sektördeki maliyetlerin iki yılda %60 oranında artış göstermesine rağmen gelirlerinde hiçbir artış olmadığını, ayrıca belediyenin tahakkuk eden sübvansiyon bedellerini de ödememesi sebebiyle nakit akışında sıkıntıya girildiğini, şirketlerin borçları ve cari giderleri ödenemediğinden akaryakıt istasyonunun kapatıldığını, borç ödemelerinde güçlük oluştuğunu ileri sürülerek konkordato projesinin tasdikine, tasdik kararının ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talep eden şirketlerin sermaye artışı taahhütlerini büyük ölçüde yerine getirdiği, pandemi döneminde sokağa çıkma yasakları sebebiyle otobüslerin çalışmadığı ve buna rağmen toplam mühlet dönemi içinde elde edilen faaliyet kârı ile hedeflerin birkaç ay gerisinde kalınarak da olsa kâr elde edildiği, ... nüfusunun yoğunluğu, otobüs sayısı nazara alındığında talep eden şirketlerin olağanüstü koşullar olmadıkça tasdik halinde borçlarını ödeyebilecek kaynağı sağlayacağı, konkordato projesinin mühlet içinde de gerçekçi ve inandırıcı olma niteliğini koruduğu, adi alacakların tamamının ilave faiz olmaksızın 60 ay eşit taksitler halinde, rehinle alacakların %5 ilave faizle 60 ay vadede ödeme yapılmasına ilişkin revize projenin alacaklılarca oylanarak yüksek oranlarla kabul edildiği, teklif edilen tutarın borçluların kaynakları ile orantılı olduğu, asli müdahil bankanın 3.193.019,86 TL alacağından 169.414,2 TL'sinin konkordatoya dahil edilmediği ileri sürülmüşse de bankanın ... Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/439 Esas sayılı dosyası ile alacağına ilişkin dava açtığı, lehine karar verilmesi halinde bankanın mahkeme kararını kayyıma ibraz ederek, alacaklarını konkordato tasdik kararı kapsamında tahsil etmesinin mümkün olduğu, ayrıca bankanın ödenmediğini iddia ettiği taksitlere ilişkin ... Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/967 Esas sayılı davası ile konkordatonun kısmen feshini talep ettiği, kayyım raporunda hali hazırda ödenmemiş taksitlerin bulunmadığının bildirildiği, yine talep eden ... Taşımacılık Limited Şirketinin rehninin asıl borçlunun borcu için verildiği, ipoteğin açıkça kefilin borcunu kapsamadıkça kefil yönünden borcun adi borç olacağından asli müdahil bankanın itirazlarının yerinde görülmediği, talep eden şirketlerin ... Büyükşehir Belediyesi’nden hakediş aldıkça taksitlerini geç de olsa ödediği, geç ödemelerin davacıların kusurundan veya basiretsizliğinden kaynaklanmadığı, nitekim alacaklıların birkaç aylık geç ödemeden kaynaklı faiz talepleri sebebiyle icra veya dava yoluna da gidebilecekleri, hakedişini alamadığı için bazı taksitlerini geç ödeyen talep edenler için ödemelerden sonra elde kalan kaynak fazlalığı miktarına göre ilave faizin de kaynaklarla orantılı olmayacağı, adi alacaklar için faiz teklifi olmamasının kararın verildiği tarihteki ekonomik koşullara göre olumsuz değerlendirilmediği, borçlunun tasdikten önce nisabı sağlamak için önceden borç yarattığına dair bir işaret görülmemiş, tasdikten sonra da ödeme yaparken alacaklıları arasında ayrım yaptığı yönünde tespit de olmadığı gerekçesiyle talep eden şirketlerin konkordato tasdik taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

III. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde müdahil ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; alacaklı bankanın talep eden ...'nden olan alacağı taşınır ve taşınmaz rehni ile teminat alınmasına rağmen rehinli alacak olarak kaydedilmediğini, ayrıca borçlular aleyhine başlatılan ... 19. İcra Dairesinin 2020/10508 Esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibin kesinleştiği için banka alacağının adi alacak olarak kabul edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, yine talep eden şirketlerden olan alacağının daha fazla olmasına ve icra takiplerinin alacak kayıt talebinde bulunan miktar üzerinden kesinleşmesine rağmen konkordato projesine dahil edilmediğini, talep eden şirketlerin tasdik projesine uymadığını ve taksitlerini geciktirmesine rağmen talebin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, banka alacağının ... 19. İcra Dairesinin 2020/10508 Esas sayılı dosyasıyla başlatılan ipotek takibi, ... Anadolu 7. İcra Dairesi'nin 2020/11392 Esas sayılı kambiyo takibi, ... Anadolu 7. İcra Dairesi'nin 2020/11401 Esas sayılı kambiyo takibi ile kesinleşmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksik hesaplandığını, müdahil bankanın konkordato projesine iltihak süresi içerisinde ret oyu kullandığından konkordato projesinde yer alan %5 faiz oranının uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle müdahil bankanın temyiz nedenlerine göre; müdahil banka alacağının belirlenmesine ilişkin itirazlarının konkordato projesinin oylama nisabını etkiler mahiyet ve miktarda olmadığı, müdahil bankanın çekişmeli alacak davası kapsamında kabul edilmeyen alacağını dava konusu yapma olanağının bulunduğu, konkordato süresi içerisinde borçlunun projenin uygulanmasına sadık kalarak borçlarını ilk karar tarihinden başlamak üzere büyük ölçüde ödediği anlaşılmakla usul ve kanuna uygun olup, müdahil alacaklı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin müdahil ... Türk Katılım Bankası Anonim Şirketine yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.03.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Konkordato talebinde bulunan şirketler hakkında 31.07.2019 tarihinde geçici mühlet ve tedbir kararı verilmiştir. Talepte bulunanlar karar tarihi olan 21.03.2025 tarihine kadar yaklaşık 5,5 yıl tedbirlerden yararlanmışlardır. Mahkeme borca batık olmayan şirketler için karar tarihinden sonra başlamak üzere faizsiz ve 60 ay süreyle borçların ödenmesine karar vermiştir. Ülkemizdeki yüksek enflasyon oranları dikkate alındığında anılan sürelerde resmi enflasyon oranı yaklaşık yüzde 270 oranında gerçekleşmiştir. Ödeme süresi olan 60 aylık sürede enflasyonun nasıl gerçekleşeceğini de kestirmek mümkün değildir.

Böyle bir realite karşısında borca batık olmayan şirketlerin; borçlarını, faizsiz, tedbirden itibaren yaklaşık 5,5 yıl ödemesiz olarak geçirildikten sonra, tasdikten itibaren 60 ay içinde taksitlerle ödenmesine karar verilmesi; alacalı-borçlu menfaat dengesi ile bağdaşmadığı, konkordato müessesesi kötüye kullanılarak borçlar ödenmeyerek paranın “faizsiz kredi” olarak kullanılmasına yol açtığı, müessesenin kötüye kullanıldığı, konkordato borçlarının enflasyon karşısında adeta yok edildikten sonra “söz de ödeneceği”, bu durumda, İİK. m. 305/son fıkrasında, “konkordato projesinin yetersiz olması halinde mahkeme konkordato projesinde gerekli düzeltmeleri yapabilir” hükmün mahkemece uygulanarak alacaklılar aleyhine olan projeyi alacaklılar lehine olacak şekilde resen düzeltilmesi gerekirken, bu düzeltme yapılmayarak alacaklılar aleyhine izah edilen menfaat dengesizliğine sebebiyet verildiği ve Dairemizin yerleşik içtihatlarına aykırı olduğu konusunda Sayın çoğunlukla aynı kanaatteyiz. Sayın çoğunlukla ayrıştığımız nokta, temyize gelen, alacaklı bankanın yukarıda belirtilen hususlara temyiz dilekçesinde yer vermemesi nedeniyle re'sen dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır. Konkordatonun tasdiki yargılamasında sınırlı olarak resen araştırma ilkesi uygulanır. Bu kural kanun yolu aşamasında da geçerlidir. Dolayısıyla kanun yoluna başvuran tarafından açıkça ileri sürülmese bile tasdik kararını vermeye engel olacak hususlar kendiliğinden dikkate alınır. Bir başka değişle “istinaf nedenleriyle ilgili sınırlı inceleme ilkesi” istinaf ve temyiz incelemesinde dikkate alınmaz. Somut olayda açık olarak alacaklılar aleyhine olan projeye mahkemenin müdahale ederek re'sen düzeltme yapmaması, konkordatonun “kamu düzeni” yönüyle ilgili olan İİK. m. 305/son fıkrasına aykırı olmuştur. İİK. m. 305/son fıkrasının, tarafların iradeleri dışında mahkemeye, konkordato projesine müdahale etme yetkisi tanıması, bu hususun kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve temyiz aşamasında temyiz sebebi yapılmasa bile re'sen incelenebileceğini göstermektedir. Bu nedenlerle kararın re'sen bozulması gerekirken temyiz nedenlerine istinaden onanmasına dair Sayın çoğunluğun kararına muhalifiz.