Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3187 E. 2026/750 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/636 E., 2025/607 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/554 E., 2022/197 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı ... arasında, ...'ye ait ... çağrı işaretli ... adlı geminin satışı konusunda 10.04.2018 yılında anlaşıldığını, satış bedelinin ödendiğini, gemi üzerinde mahkeme tarafından konulmuş tedbir kararı olduğundan resmi devir işleminin gerçekleştirilemediğini, 12/04/2018 tarihinde ... hissesini müvekkile devrettiğine dair dilekçeyi davalı kooperatife verdiğini, geminin kiralanması konusunda anlaşılarak ... 15. Noterliği'nde 06.07.2018 tarihli 2 yıllık kira sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin ... 17. Noterliği'nin 28.05.2020 tarihli ihtarnamesi ile dava dışı ...'ye ... hisse devir işlemlerinin yapılması için ihtar çektiğini, ancak sonuç alamadığını, ...'nin 12.04.2018 tarihinde kooperatife vermiş olduğu dilekçenin devir iradesi için yeterli olduğunu, davalı kooperatifin ana sözleşmesinde kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olmanın veya bu nitelikte bir aracı en az iki yıl süreyle kiralamış olmanın ... üyeliği için gerekli şart olduğunu, imzalanan kira sözleşmesinin ... üyelik şartlarını sağladığını, hukuki gerekleri yerine getirildiği halde davalı tarafından üyelik tescili yapılmayan müvekkilin davalı ... üyeliğinin tespit ve tesciline, dava harç, gider ve karşı vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kooperatifin Anasözleşmesinin 200 No'lu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin Anasözleşmesi olduğunu, ana sözleşmenin 10. maddesinde ortaklığa kabul hükümlerinin açıklandığını, kooperatifin amacına uygun bir motorlu aracın kiralanmasının tek başına yeterli olmadığını, isteklinin kira sözleşmesinin yaptığı tarihin ortaklığın devrine ilişkin dilekçesini verdiği tarihten yaklaşık 3 ay sonrası olduğunu, ortaklığın devrine ilişkin dilekçenin verildiği tarihte isteklinin ... isimli gemi üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını, dava ile dava dışı ...'nin tarafı olduğu işlemlerden dolayı kooperatifin sorumluğu olamayacağını, ana sözleşmenin 10. maddesindeki şartları taşımayan davacıyı ortaklığa kabul etmesinin mümkün olmayacağını, davacı yanca açılmış haksız ve hukuka aykırı olan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ... Anasözleşmesinin 10. maddesinde, ortaklık şartlarının düzenlendiği, davacının taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak ve kooperatifin amacına uygun motorlu aracı olmak şartlarını taşımadığı, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu beyan dilekçesinde, davacının taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olduğuna ilişkin bir iddiasının bulunmadığı gibi dosya kapsamında buna ilişkin herhangi bir belge veya delilin bulunmadığı, dolayısıyla davacının kooperatife ortaklığa üye olabilmek için gerekli niteliklere sahip olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a.Esnaf kaydı hususunun davalı tarafça ileri sürülmediği halde mahkemece HMK'nın 25. maddesine aykırı davranılarak gerekçeye esas alındığını, b.Müvekkilinin taşıyıcılık yapan bilfil esnaf olup olmadığının mahkemece gerekçeye esas alınırken şartın gerçekleşip gerçekleşmediğinin resen araştırılması ve incelenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ... üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine , Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.