Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2647 E. 2026/1719 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3103 E., 2025/681 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/169 E., 2023/110 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/1155 Esas, 2016/104 Karar sayılı ilâmı ile, ... ilçesi, 251 ada, 1 parselde kayıtlı A-5 blok 2,8, 10... no.lu bağımsız bölümlerde bulunan taşınmazların mülkiyetini kazandıklarını, müvekkilleri ile dava dışı ... Yapı A.Ş arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, bir kısım bağımsız bölümlerin dava dışı ... Yapı adına tescil edildiğini, ... Yapı'nın borcuna karşılık 600.000,00 TL üzerinden davalı lehine ipotek tesis edildiğini, dava dışı ... Yapı'nın edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmenin geriye etkili olacak şekilde feshedildiğini, davalı lehine tesis edilen sınırlı ayni hak ile ilgili müvekkillerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ... Yapı ile davalı arasındaki devrin davacılar yönünden alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, ... Yapı'ya karşı yöneltilecek itirazların davalıya da yöneltilebileceğini, iyiniyetin geçerli olmadığını belirterek, 4 parça bağımsız bölüm üzerine kurulan ipoteklerin yolsuz olduğunun tespitine, Alanya İcra Dairesinin 2022/14392 Esas sayılı dosyasına depo edilen 627.300,00 TL'nin fer'ileri ile birlikte davacılara ödenmesine, yolsuz tescil nedeni ile ipotek alacağının yokluğuna karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde, davada hukuki hasım olarak gösterilen ... menşeli ... Beton A.Ş'nin, önce ... Çimento A.Ş. ile birleştiğini, akabinde şirket hisselerinin 2009 yılı Aralık ayında OYAK (Ordu Yardımlaşma Kurumu) tarafından satın alınarak ticari unvanının ... Çimento A.Ş. olarak değiştirildiğini, 21.05.2020 tarihinde ilân olunan genel kurul kararı ile tüm aktif ve pasifi ile birlikte diğer ... iştiraki olan ... San ve Tic A.Ş. ile devir yolu ile birleşerek infisah ettiğini, devralan ... San ve Tic A.Ş.'nin ise aynı gün unvanını ... Fabrikaları A.Ş olarak değiştirdiğini, davacılar ve dava dışı ... Yapı firması arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı hukuki ve ticari ilişki mevcut olduğunu, mülkiyetin bu meşru-hukuki ilişkiye dayalı olmak üzere kazanıldığını, yolsuz tescil söz konusu olmadığı gibi davacıların işbu davada yolsuz tescil hükümlerine dayanmalarının da mümkün olmadığını, davacılar ile ... Yapı firması arasında akdedilen resmi şekil şartına haiz sözleşmenin, ipotek tesis edildiği anda geçerli olduğunu, davacıların, istemleri doğrultusunda tapuyu ... Yapı firmasına devrettiklerini, bu noktada geçerli bir sözleşmeye dayalı olarak meşru biçimde tapuda malik görünen firmaya güvenerek hak iktisap eden müvekkilinin de iyiniyetinin sorgulanamayacağını, tapuya güven ilkesi gereği müvekkili şirketin ipotek hakkının korunması gerektiğini, davacıların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile malik oldukları taşınmazların betonunun müvekkilince temin edildiğini belirterek davacıların bu kazanımı halen kullanırken müvekkili şirket alacağını tahsil edemediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davalının lehine ipotek tesis edildiğinin anlaşıldığı, yapılan bu işlemin davacılar yönünden bir bağlayıcılığının bulunmadığı, zira inşaat sözleşmesinin tarafı olan ... Yapı'nın edimini ifâ etmediği, davalının ancak ... Yapı' nın edimini tam olarak ifâ etmesi halinde ayni hak sahibi olabileceği, ... Yapı ile davalı arasındaki ipotek tesisi işleminin davacı yönünden alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu, davacıların ... Yapı' ya karşı yöneltebilecekleri itirazları davalıya da yöneltebilecekleri, davalının sicile güven ilkesinden yararlanamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, "Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2 51... parselde kayıtlı A- 5 blokda bulunan 2,8, 10... no.lu bağımsız bölümler üzerine ... A.Ş. lehine konulan ipoteklerin yolsuz tescile dayanması nedeniyle yokluklarının tespitine, Alanya İcra Dairesinin 2022/14392 Esas sayılı dosyası kapsamında ilgili dosyaya depo edilen 627.300,00 TL'nin ferileri ile birlikte davacılara ödenmesine, yolsuz tescile dayanan ipotek alacağının yokluğuna" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "davacı murisi ... ve ...'nin oğlu ... ile dava dışı ... Yapı arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalandığı, bir kısım bağımsız bölümlerin sözleşme hükümleri gereğince ... Yapı'ya devredildiği, ... Yapı tarafından kendisine devredilen dört parça taşınmazla ilgili olarak davalı lehine ipotek verildiği, Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/501 Esas, 2014/23 Karar sayılı kararıyla davacılar ve ... Yapı arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olacak şekilde feshine karar verildiği, davalı ....'nin geçmişe etkili feshine karar verilen kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında dava dışı ... Yapı Gayrimenkul ve Tur. A.Ş.'ye yüklenici şirkete avans olarak devri yapılan tapu payı üzerine yükleniciden olan alacağına dayalı olarak haciz koydurtan kişi olup, davacı arsa sahibine karşı iyiniyet iddiasında bulunamayacağı ve koydurmuş olduğu ipoteğin kaldırılması gerektiği belirterek, İlk Derece Mahkemesince değerlendirme bu şekilde yapılıp davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a.Arsa sahiplerinin yükleniciye bırakmış olduğu bölümler üzerinde, şerh-ipotek-geri alım hakkı vb. birden fazla hukuki yöntemle alacaklarını teminat altına alma imkânları var iken hiç birini yapmadıklarını, gelinen aşamada onların alacağını müvekkili şirket alacağından üstün tutan hukuki veya vicdani bir düzenleme de bulunmadığını, iyiniyetli olduğu konusunda hiçbir tereddüt bulunmayan müvekkili şirketin TMK'nın 1023. madde korumasından yararlandırılması gerektiğini,

b.Davacıların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile malik oldukları taşınmazların betonunun müvekkilince temin edildiğini, davacıların bu kazanımı halen kullanırken müvekkil şirketin ise alacağını tahsil edemediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde, Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 251 ada, 1 parselde kayıtlı A-5 blokda bulunan 2,8, 10... no.lu bağımsız bölümler üzerindeki davalının ipoteği nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25.04.2023 tarihli ve 2022/169 Esas, 2023/110 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının (1-a) no.lu bendinin 3. ve 4. satırlarında yer alan "...üzerine ... A.Ş. lehine konulan ipoteklerin yolsuz tescile dayanması nedeniyle yokluklarının tespitine" ibaresinin çıkarılarak yerine "...üzerindeki davalının ipoteği nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.