Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2023/3510 E. 2024/4165 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/492 E., 2023/552 K. HÜKÜM/KARAR : Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/483 E., 2022/1010 K. Taraflar arasındaki, eser sözleşmesine dayalı olarak açılan asıl ve birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne yönelik verilen hükmün, davacı-birleşen davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli edilen günde davacı ... vekili Avukat ... ile davalı ... İnşaat Elektrik Makina Müşavirlik ve Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: Asıl davada davacı YCS İnş...Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, bir inşaat projesinin ısı yalıtımı, dış cephe sıva işleri, otopark perdelerinde sıva boya işlerini konu alan bir dizi sözleşme ve ek sözleşme düzenlendiğini, sözleşmelerin ifası sırasında müvekkilinin avansa ihtiyaç duyduğunu, yapılan bir ek sözleşme ile müvekkiline verilecek avansa karşılık, 75.000 m² dış cephe iskelesinin davalıya teminat olarak verildiğini, daha sonra sözleşmelerin feshedildiğini, ancak davalının şu zamana kadar kesin hak edişi yapmadığı gibi teminat olarak aldığı dış cephe iskelesini de iade etmediğini, müvekkilinin bu iskeleyi uzun süre kullanamaması nedeniyle zarara uğradığını, bu iskeleyi kiraya veremediğini ileri sürerek, iskelenin davacıya iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL iskele bedeli ve 1.000,00 TL mahrum kalınan kira gelirinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı ... İnş...Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında çeşitli inşaat işlerini konu alan alt yüklenicilik sözleşmeleri düzenlendiğini, davacının bir süre sonra mali açıdan zor duruma düştüğünü, müvekkili şirketten avans aldığını, ancak davalının edimlerini yerine getiremeyerek temerrüde düştüğünü, bu nedenle sözleşmelerin feshedildiğini, davalının avans olarak aldığı bedeli iade etmediğini, söz konusu alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde, davacı-birleşen davalı YCS İnşaatın cari hesap borcunu ödemesi karşılığında, iskelenin iade edileceğinin düzenlendiği, şirketin söz konusu borcu ödemediği, öte yandan, davacı-birleşen davalı YCS İnşaatın bu iskeleyi davalı-birleşen davacı şirkete sattığı, bu nedenle asıl davada iskelenin aynen ya da bedelinin iadesine ilişkin taleplerinin reddi gerektiği, ancak davacı-birleşen davalı YCS şirketinin, kira bedeli ödenmesine ilişkin gönderdiği ihtarnamenin tebliği tarihi olan 14.06.2013 tarihinden iskelenin mülkiyetinin davalı-birleşen davacı ... İnşaat Şirketine geçtiği tarihe kadar kira/ecrimisil bedeli talep edebileceği, iskelenin mülkiyeti ... İnşaat Şirketine geçtiğinden artık adı geçen şirketin icra takibine konu cari hesap bakiyesi alacağını da talep edemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile 90.000,00 TL kira bedelinin davalıdan tahsiline ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesince; birleşen davanın kabulüne yönelik İlk Derece Mahkemesinin ilk kararının davalı tarafından temyiz edilmemekle kesinleştiği, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada bu kez birleşen davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, taraflar arasında düzenlenen 15.01.2013 tarihli protokolde davacı-birleşen davalı şirketin 505.964,06 TL cari hesap borcunu davalı-birleşen davacı şirkete 15.07.2013 tarihine kadar ödemeyi taahhüt ettiği, ödeme gerçekleşmediği takdirde iskelenin tasarruf ve zilyetliğinin davalı şirkete geçeceğinin kararlaştırıldığı, davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketinin söz konusu borcu ödemediği, cari hesap borcunun 15.07.2013 tarihinde ödenmemesi üzerine iskelenin mülkiyetinin baştan itibaren davalı-birleşen davacı ... İnşaat şirketine geçtiğinin kabulü gerektiği, bu durumda, davacı-birleşen davalı lehine kira alacağı doğmadığı, kira talebi yönünden de asıl davanın reddi gerektiği sonucuna varılarak, davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı-birleşen davacı ... İnşaat Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmiştir. Kararı, davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketi vekili temyiz etmiştir. 1. Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketinin, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borcu ödemediği sabit olmasına göre, davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketinin, birleşen davada verilen hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı-birleşen davalı YCS İnşaat Şirketi vekilinin asıl davada verilen hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; a) Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davacı YCS İnşaat Şirketinin, asıl davada verilen hükme ilişkin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. b) Asıl davada davacı YCS İnşaat Şirketi vekilinin, asıl davada verilen hükme ilişkin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; Asıl dava, taraflar arasındaki borç ilişkisinde, davacı-birleşen davalı alt yüklenici YCS İnşaat Şirketi tarafından, davalı-birleşen davacı ... İnşaat Şirketine, alacağın teminatı olmak üzere verilen iskelenin iadesi, bu mümkün olmadığı takdirde, bedelinin ve kira bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir. Taraflar arasında 2010-2012 yılları arasında, asıl yüklenici ... İnşaat Şirketinin yürütttüğü bir inşaat projesinde bir takım inşaat işlerinin alt yüklenici YCS İnşaat Şirketine yaptırılmasını konu alan bir dizi sözleşme düzenlenmiştir. İşin ifası sırasında taraflar arasında, 20.09.2012 tarihli bir avans sözleşmesi düzenlenmiştir. Bu sözleşmeye göre, yüklenici ... İnşaat Şirketi, alt yüklenici YCS İnşaat Şirketine avans verecek, bunun karşılığı olarak alt yüklenici şirekte ait olan iskele 200.000 TL + KDV bedelle ... İnşaat Şirketine satılacaktır. Edimin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi halinde, iskelelerin tamamı alt yüklenici şirkete iade edilecektir. 27.11.2012 tarihinde düzenlenen fesihnamede ise taraflar biten işlerin seviyesini tespit etmişler ve kesin hesabın nasıl yapılacağı düzenlemişlerdir. Sözleşmenin feshi sonrası taraflar tekrar biraraya gelerek 15.01.2013 tarihli protokolü düzenlemişlerdir. Bu protokolde aynen; “20.09.2012 tarihli protokolün 1-Protokol konusu başlıklı 2. paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Bu protokole ek olarak akdedilmiştir. 1. Protokolün Konusu; Taşeronun aradaki mevcut taşeronluk sözleşmeleri uyarınca üstlenmiş olduğu edimini tam, eksiksiz, sözleşme ve şartnamelere uygun ve idarece kabul edilebilir şekilde ikmal ve ifasını temini işlemlerinden sonra, protokol tarihinden itibiran 6 ay içerisinde (15.07.2013 tarihine kadar) YCS firması, Özyazıcıdaki cari hesap bakiyesini ödemek zorundadır. Cari hesabın ödenmesi durumunda YCS'ye iskeleler iade edilecektir. Eğer ödenmez ya da ödeyemez ise ... İnşaat iskeleler ile ilgili her türlü tasarruf imkanına sahip olacaktır. Bu süre zarfında iskelenin korunması ve kollanması YCS'nin sorumluluğundadır” düzenlenmesine yer verilmiştir. Uyuşmazlık 15.01.2013 tarihli anılan bu protokolden kaynaklanmaktadır. ... İnşaat Şirkete tarafından açılan birleşen davanın konusu icra takibinde, 15.01.2013 tarihli protokole dayalı 506.964,06 TL tutarındaki cari hesap alacağının tahsili talep edilmiştir. Davalı alt yüklenici YCS İnşaat Şirketinin bu borcu ödemediği sabit olup, bu nedenle birleşen davanın kabulü isabetli olmuştur. Ancak az yukarıda içeriği aynen aktarılan protokolde de belirtildiği üzere, asıl davanın konusu olan iskele, cari hesap borcunun teminatı olarak yüklenici ... İnşaat Şirketinin uhdesine bırakılmıştır. ... İnşaat şirketi, takibe konu borç ödenene kadar iskeleyi uhdesinde tutma hakkına sahiptir. Borcun ödenmesi halinde ise yüklenici şirket iskeleyi iade etmekle yükümlüdür. Bölge Adliye Mahkemesince, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olmasına göre, asıl davanın da kabulü ile iskelenin aynen iadesine karar verilmesi gerekir. Ayrıca, asıl dava tarihi itibariyle cari hesap borcu ödenmediğinden, davalı yüklenici ... İnşaat Şirketi, asıl davaya karşı koymakta haklı olduğundan, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamalıdır. Bölge Adliye Mahkemesince bu hususlar gözetilmeden, asıl davada yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesinin birleşen davada verdiği karara ilişkin, davacı-birleşen davada davalı YCS İnş...Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan BİRLEŞEN DAVADA VERİLEN KARARIN ONANMASINA, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davacı YCS İnş...Ltd. Şti. vekilinin asıl davada verilen hükme yönelik diğer temyiz itirazlarının reddine, (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesinin İlk Derece Mahkemesince asıl davada verilen kararı kaldırarak yeniden esas hakkında verdiği karar usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, ASIL DAVADA VERİLEN KARARIN BOZULMASINA, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davalı ... İnş...A.Ş.’den tahsili ile Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan, asıl davada davacı YCS İnş...Ltd. Şti.’ye ödenmesine, birleşen dava yönünden davalı ... tarafından fazla yatırılan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, HMK'nın 373/2. maddesi gereğince dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 19.11.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.