Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/9011 E. 2026/12388 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4121 Esas, 2025/765 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/38 Esas, 2024/420 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 159 36... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında “topluluk merkezi” olarak ayrıldığından tazminat bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; m² birim fiyatının düşük belirlendiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; el atmanın bulunmadığını, husumetin kendilerine düşmediğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilçe belediyelerinin yürürlükteki 1/5000 ölçekli ... Planına uygun olmak kaydıyla 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planları ve bu planlarda yapılacak değişikliklerde görevli ve yetkili olduğunu, husumetin davalı idareye yönetilmesinin doğru olduğunu, uzun yıllar programa alınmayan imar planının fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma yada takas cihetine gitmeyen davalı idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiğini, taşınmazın ... Belediye Meclisinin 07.08.1985 tarihinde onayladığı ve 22.02.1989 tarihinde tescil edildiği üzere 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Topluluk Merkezi" olarak ayrıldığı ve dava tarihi itibarıyla bu durumunu muhafaza ettiği, buna karşın davalı idare tarafından uygulama yapılmadığı, dolayısıyla davacıların mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan ... Mahallesi 293 93... parselin 27.07.2016 tarihli satış değeri esas alınmak suretiyle 6.144,88 TL/m² birim değeri üzerinden hesaplanarak tespit edilmesinde, fiili el atmanın söz konusu olmaması nedeniyle vekâlet ücretinin ve harcın maktu olarak belirlenmesinde ve tazminat miktarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik görülmedğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ek beyan dilekçesinde de taşınmazın yeni 1/5000 ölçekli ... ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planlarının yapıldığını ve kesinleştiğini, taşınmazın fonksiyonunun ticaret alanı olarak düzenlenmiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Geri çevirme kararı gereği dosyaya getirtilen bilgi ve belgelere göre; taşınmazın imar planındaki fonksiyonunun “Ticaret Alanı” olarak değiştirilmiş olduğu, 1/5000 ölçekli revizyon imar planının 17.02.2025 tarihinde kesinleştiği, yine 1/1000 ölçekli revizyon imar planına ilişkin olarak askı süresinde yapılan itirazların reddedildiği ve planın kesinleştiği bildirilmiş olup, kesinleşme tarihinin gerek bilirkişi kurulu ek raporunda, gerekse de ... Belediye Başkanlığının 27.03.2026 tarihli yazısında açıkça belirtilmediği anlaşılmış olmakla; taşınmazın fonksiyonunun ticaret alanına dönüştürülmesine ilişkin 1/1000 ölçekli Uygulama imar Planının kesinleşme tarihi kesin olarak tespit edilerek, kesinleşmiş ise dosya kapsamına göre de taşınmaza fiili el atmanın bulunmadığı anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması gerektiğinden, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının, bozmanın niteliğine göre şimdilik sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.