Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/4366 E. 2026/11672 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2328 Esas, 2025/1923 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Pazar(Rize) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/119 Esas, 2023/109 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Rize ili, Pazar ilçesi, ... köyü 383 (yeni 1 31... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Bir kısım davalılar cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinde “ … dava konusu taşınmazın kıymet takdiri raporu ile belirlenen bedel olan 53.655,00 TL’den bozma öncesi derhal ödenilmesine karar verilen 19.659,17 TL’lik kısım bakımından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 06/11/2018 tarihinden 15/02/2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine … ” karar verildiğini, 2942 sayılı Kanun ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince kaldırma kararı öncesinde hükmedilen ve ödenmesine karar verilen bedele; dava tarihinden itibaren 4 ay geçmesi ile ortaya çıkan tarihten, kaldırma kararından önceki ilk karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kaldırma öncesi derhal ödenmesine karar verilen bedele ilişkin olarak; 06.11.2018 tarihinden, kaldırma kararından önceki karar tarihi olan 22.10.2019 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kaldırma kararı sonrası verilen ikinci karar tarihinin (15.02.2023), bozma kararı öncesinde hükmedilen ve ödenmesine karar verilen bedele yasal faiz hesaplanmasında dikkate alınmasının usul ve mevzuata aykırı olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, taşınmazın metrekare birim fiyatının yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedeli belirlenirken kullanılan objektif değer artışının düşük belirlendiğini, objektif değer artışının %300-%450 oranında uygulanması gerektiğini, üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ünü geçemeyeceğini ve kapitalizasyon faizinin de %3 alınması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, belirlenen bedelin mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, her iki tarafın da istinaf yoluna başvurması halinde giderlerin davacı kuruma bırakılması gerektiğini yapılan masrafların davacı idareden tahsili yönünde karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmaza uygulanan kapitalizasyon faizinin %3 olarak alınmasında, taşınmazın bilirkişi raporu ile belirlenen özelliklerine göre taşınmaza %70 oranında objektif değer artışı uygulanmasında bir isabetsizlik olmadığı; ancak kamulaştırma bedelinden, sehven kıymet takdir raporu ile tespit edilen bedel olarak tanımlanan acele el koyma bedelinin mahsubu sonrasında bakiye kısma işletilen faizin tamamının davalı ...' ye ödenmesine karar verilmesi, bakiye kamulaştırma bedelinin ilk karar tarihindeki mevzuat hükmü sebebiyle ödenemeyen kısmına işletilen faizin, tapu kayıtlarındaki paylarına göre davalılara; ikinci karar ile oluşan fark bedele işletilecek faizin ise sadece davalı ...'ye ödenmesine karar verilmemesi doğru görülmediği gibi ilk karar ile belirlenen kamulaştırma bedeli ile ikinci kararda hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasındaki fark bedele, davalı ...' nin tapu kaydındaki payının uygulanması suretiyle bulunacak miktarın ilk karar ile tespiti yapılan bedele eklenmek suretiyle kamulaştırma bedelinin tespiti gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle: Bölge Adliye Mahkemesi hüküm bölümünün A. bendinin 4. Fıkrasının bilirkişilerce hesaplanan fark 19.689,17 TL kamulaştırma bedeline, mahkemece 05.07.2018 dava tarihinden 4 ay geçmesi ile oluşan 06.11.2018 tarihinden ilk karar tarihi olan 22.10.2019 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi, hesaplanan fark 27.306,05 TL kamulaştırma bedeline ise dava tarihi olan 05.07.2018 tarihinden 4 ay geçmesi ile oluşan 06.11.2018 tarihinden son karar tarihi olan 15.02.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğini anılan kararın A. bendinin 4. fıkrasında istinaf yoluna başvuran davalı ...'ın sehven ... olarak yazıldığı anlaşılmış olup, infazda tereddüte mahal verilmemesi adına söz konusu hatanın da düzeltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Acele el koyma dosyasında belirlenen bedelin mahsubuyla tespit edilen bedele dava tarihinden tarihinden son karar tarihine kadar yasal faizi işletilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 4 a-b numaralı bendinin (a) ve (b) ile gösterilen alt bentlerinde yer alan "07.01.2018" ve "01.11.2018" ibarelerinin çıkartılması yerlerine ayrı ayrı "05.07.2018" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

22.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.