Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/2810 E. 2026/10754 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/146 Esas, 2025/221 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Kahramanmaraş ili, ..., ... 2 75... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.02.2012 tarihli ve 2011/659 Esas, 2012/49 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1.Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.02.2012 tarihli ve 2011/659 Esas, 2012/49 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 01.04.2013 tarihli ve 2013/3567 Esas, 5154 Karar sayılı bozma ilâmı ile davalıya dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmediği hâlde mahkemece geçerli sayılarak ve yargılamaya devam edilerek karar verildiği, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinde düzenlenen " kanunun gösterdiği istisnalar dışında hakim her iki tarafı dinleme veyahut sav ve savunmalarını bildirmeleri için yasal şekillere uygun olarak davet etmedikçe hükmünü veremez." bu açık hükmüne aykırı olarak ve mahkemece kendisine yöntemince tebligat yapılmadan savunma hakkı kısıtlanmış olan davalıya dava dilekçesi usulünce tebliğ edilerek ortaya koyacağı deliller toplanıp değerlendirme yapıldıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan davalının yokluğunda yargılama yapılıp davanın sonuçlandırılması doğru görülmediğinden sair hususlar incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2015 tarihli ve 2013/512 Esas, 2015/386 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1.Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2015 tarihli ve 2013/512 Esas, 2015/386 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 22.03.2017 tarihli ve 2017/1628 Esas, 2017/8892 Karar sayılı bozma ilâmı ile mahkemece usul ve kanuna uygun olan 19.12.2011 havale tarihli bilirkişi raporu esas alınarak hesaplanan bedele hükmedilmesi gerektiği hâlde 23.02.20 15... .03.2015 tarihli bilirkişi raporlarının ortalamasının alınması suretiyle kamulaştırma bedeline hükmedilmiş olması, dört ay içerisinde sonuçlandırılamayan davada, bozmadan önce tespit edilen kamulaştırma bedeline 02.12.2011 gününden ilk karar tarihine, bozma sonrası tespit edilen fark bedele ise 02.12.2011 gününden son karar tarihi olan 26.06.2015 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, ve mahkemece verilen ilk kararın bozma ilamı ile ortadan kalktığı düşünülmeksizin tescil yönünden yeniden hüküm kurulmaması nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma ilâmına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Dairemizin 25.06.2018 tarihli ve 2017/28825 Esas, 2018/12675 Karar sayılı kararı ile yukarıda tarih ve sayısı belirtilen bozma ilâmının kaldırılmasına karar verildikten sonra; farklı kamulaştırma kapsamında aynı bölgeden (...) gelen ve Dairemizce temyiz incelemesi yapılan Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/132 Esas, 2013/611 Karar sayılı dosyasında, aynı mahallede bulunan 44 04... parsel sayılı taşınmazın metrekaresine değerlendirme tarihi olan 2012 yılı için 450,00 TL değer biçildiği anlaşıldığından, bilirkişi kurulundan bu bedelden ayrılma nedenler konusunda ve bozma öncesinde taşınmazın metrekaresine 320,00 TL, bozma sonrası alınan raporlarda ise metrekaresine 5.400,00 TL ve 4.000,00 TL değer biçildiği dikkate alınarak çelişkinin giderilmesi için ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, 23.02.20 15... .03.2015 tarihli bilirkişi raporlarının ortalamasının alınması suretiyle kamulaştırma bedeline hükmedilmiş olması, dört ay içerisinde sonuçlandırılamayan davada, bozmadan önce tespit edilen kamulaştırma bedeline 02.12.2011 gününden ilk karar tarihine, bozma sonrası tespit edilen fark bedele ise 02.12.2011 gününden son karar tarihi olan 26.06.2015 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi ve mahkemece verilen ilk kararın bozma ilamı ile ortadan kalktığı düşünülmeksizin tescil yönünden yeniden hüküm kurulmaması nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve 2018/445 Esas ve 2019/43 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı 1. Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli ve 2018/445 Esas ve 2019/43 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.10.2019 tarihli ve 2019/6475 Esas, 2019/16634 karar sayılı ilamı ile aynı mahallede bulunan 44 04... parsel sayılı taşınmazın m²sine değerlendirme tarihi olan 2012 yılı için 450,00 TL değer biçildiği anlaşıldığından, bilirkişi kurulundan bu bedelden ayrılma nedenleri konusunda ve bozma öncesinde taşınmazın metrekaresine 320,00 TL, bozma sonrası alınan raporlarda ise metrekaresine 5.400,00 TL ve 4.000,00 TL değer biçildiği dikkate alınarak çelişkinin giderilmesi için ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, 23.02.20 15... .03.2015 tarihli bilirkişi raporlarının ortalamasının alınması suretiyle kamulaştırma bedeline hükmedilmiş olması nedeniyle bozma yapıldığı, mahkemece bozma sonrası alınan ek raporda 44 04... parsel sayılı taşınmaz için kabul edilen emsalin uygun emsal olmadığı ve dava konusu taşınmazın 4.000,00 TL/m² edeceği belirtilmekle yetinildiği, mahkemece ise yeniden raporların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle eskisi gibi karar verildiğinin anlaşıldığı, dava konusu taşınmaza biçilen değerler arasında fahiş fark bulunması nedeniyle raporlar inandırıcı bulunmadığı gibi, komşu parseli olan 2 75... ve 8 parsel sayılı taşınmazlara değerlendirme tarihi olan 2012 yılı için 215,00 TL/m² değer biçilip Dairemiz denetiminden geçtiği ve 19.12.2011 tarihli raporda belirlenen yapı bedelinin Dairemizce bozma konusu yapılmadığı da gözetilerek, çelişkinin giderilmesi için yeniden denetime elverişli ek rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.2021 tarihli ve 2019/816 Esas, 2021/414 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

G. Dördüncü Bozma Kararı 1.Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.2021 tarihli ve 2019/816 Esas, 2021/414 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan incelemede; Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, şöyle ki; Dairemiz 21.10.2019 tarihli ve 2019/6475 Esas, 2019/16634 Karar sayılı ilamı ile aynı mahallede bulunan 44 04... parsel sayılı taşınmazın m²sine değerlendirme tarihi olan 2012 yılı için 450,00 TL değer biçildiği anlaşıldığından, bilirkişi kurulundan bu bedelden ayrılma nedenleri konusunda ve bozma öncesinde taşınmazın metrekaresine 320 TL, bozma sonrası alınan raporlarda ise metrekaresine 5.400,00 TL ve 4.000,00 TL değer biçildiği dikkate alınarak ve dava konusu taşınmazın komşu parseli olan 2 75... ve 8 parsel sayılı taşınmazlara değerlendirme tarihi olan 2012 yılı için 215,00 TL değer biçilip Dairemiz denetiminden geçtiği gözetilerek çelişkinin giderilmesi için ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde bozma yapıldığı halde bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden ve çelişki giderilmeden eksik inceleme ile yeniden emsal incelemesi yapılarak 4.029,48 TL birim m² değeri üzerinden kamulaştırma bedeli belirleyen rapora göre hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

H. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; son kararla belirlenen bedelin çok yüksek olduğunu, kamu zararına neden olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerli bir konumda yer aldığını, bedelin çok düşük tespit edildiğini, kamulaştırma bedeline faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Mahkemelerin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Mahkemece verilen karar bozma ile ortadan kalktığı hâlde, bozma sonrası yeniden tescil hükmü kurulmaması doğru görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden itibaren karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerektiği gibi ilk karar ile hüküm altına alınan bedele ilk karar tarihine, son karar ile hüküm altına alınan fark bedele ikinci karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken faize ilişkin hüküm kurulmaması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının

a) (1) numaralı bendinin hükümden çıkarılması, yerine ''Kahramanmaraş ili, ..., ... 2 75... (yeni 83 51... ) parsel sayılı taşınmazın tamamının davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline'' cümlesinin yazılması,

b) Ayrı bent olarak '' tespit edilen kamulaştırma bedelinden ilk karar ile tespit edilen 91.311,00 TL 'ye dava tarihinden ilk karar tarihi olan 03.02.2012 tarihine kadar, fark 223.020,93 TL'ye ise dava tarihinden ikinci karar tarihine kadar 26.06.2015 tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanmasına” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

10.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.