Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1990 E. 2026/8466 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/4389 Esas, 2025/4006 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bakiye bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, idarelerince belirlenen bedelin uygun olduğunu, faiz hükmünün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin olarak münavebe ürünlerinin hatalı seçildiğini, taşınmazın bulunduğu konum, yola ve yerleşim yerlerine, elektrik ve su hizmetlerine yakınlığı nedeniyle uygun oranda bir objektif değer artış unsuru uygulanması gerekirken düşük oranda uygulanmasının hatalı olduğunu bedelin rayiçlerin çok altında kaldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinin, faizin dava tarihinden başlatılarak karar tarihine kadar işletilmesinin ve kamu alacaklarına uygulanan en yüksek oranda faiz olarak belirlenmesinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın arazi vasfında kabulü ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşınmaza 2024 yılı ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün resmi verileri esas alınarak birinci yıl buğday/saman ve silajlık mısır, ikinci yıl yonca, üçüncü yıl pamuk, dördüncü yıl enginar, beşinci yıl salçalık domates münavebesi ile kapitalizasyon faiz oranı % 4 uygulanmak ve gelir metoduna göre tespit edilen çıplak m² birim fiyatına % 35 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilmek suretiyle değer biçildiğinin anlaşıldığı; ancak Dairelerince aynı kamulaştırma kapsamında, aynı mahalleden intikal eden dava dosyalarında sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlarda birinci yıl buğday/saman ve silajlık mısır, ikinci yıl pamuk, üçüncü yıl enginar ürünleri esas alınarak değer biçildiği ve bu münavebe planının Dairelerince uygun bulunduğu hâlde, dava konusu taşınmaz için bu ekim planından ayrılarak hesap yapan rapor doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmediğinden ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2023 yılı verilerinin esas alınması suretiyle, üretim giderinin brüt gelirin %50'sine yakın olması nedeniyle, ekonomik tarım yapılabilmesi için Türkiye ortalamasına göre, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ünden fazla olamayacağının gözetilmesi gerektiği değerlendirilerek resen yapılan hesaplama sonucunda belirlenen bedel üzerinden hüküm kurulması gerektiğinden davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar etmiş, ayrıca münavebe planının birinci yıl buğday, ikinci ürün silajlık mısır, ikinci yıl enginar şeklinde ya da sadece enginar üzerinden uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.