Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/7708 E. 2025/13507 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2839 Esas, 2025/519 Karar KARAR: Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bartın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/331 Esas, 2024/364 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bartın ili, ..., köyü 1 15... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faizinin %4 alınmasının hatalı olduğunu, objektif değer artışının yüksek belirlendiğini, objektif değer artışlarının nedenlerinin belirtilmediğini, münavebeye alınan ürünlerin verim değerlerinin yüksek, masrafların ise düşük alındığını, bu durumun taşınmazın bedelinin haksız bir şekilde yükseltilmesine neden olduğunu, ağaçların değerlemesi yapılırken bakımları tam yapılmış kültür ağaçları gibi değerleme yapıldığını, bu şekilde yapılan değerleme sonucunda ağaç bedellerinin ve yapı bedelinin yüksek hesaplandığını, tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın artık kamulaştırma sahasının dışında kaldığını, davacı kurumun kamulaştırmasında kamu yararı kalmadığını, ihtiyaçlarının da olmadığını, iş bu sebeple müvekkil tarafından tahsil edilen kamulaştırma bedelinin tamamının iade edilip dosyanın konusuz bırakılmasını talep ettiklerini, keşfi ve raporu kabul etmediklerini, belirlenen münavebe ürün fiyatlarının çok düşük olduğunu, 2019 yılında belirlenen listedeki fiyatların bile 2020 yılındakinden yüksek olduğunu, münavebe ürünlerinin birim bedelinin bu enflasyon da artması düşünülürken geçen yıla göre düşmesinin anlaşılamadığını, münavebe ürünlerini kabul etmediklerini, davacı idarenin 2019 yılı kasım ayında teklif ettiği bedelin dahi daha yüksek olduğunu, münavebe ürünlerinin hatalı ve yanlış olduğunu, bilirkişilerce münavebe ürünü olarak hiçbir ekonomik getirisi bulunmayan ve bölgelerinde çok da yetiştirilmeyen silajlık mısır, fiğ ve buğday samanının alındığını oysa bölgenin münavebe ürünlerinin taze fasulye, domates, salatalık, sadece bölgede yetişen kara lahananın olması gerektiğini, ayrıca müvekkilin taşınmazının kuru arazisi olarak kabul edildiğini müvekkilinin taşınmazının sulu arazi olduğunu, davaya konu taşınmaz üzerinde yer alan ev, odunluk, ahır gibi muhdesatların fiyatları belirlenirken de düşük belirlendiğini yapı sınıfı ve yıpranma payının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin uygun olduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi ve objektif değer artışı oranının yerinde olduğu, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat niteliğindeki ağaçlara 2021 yılı maktu ağaç cetvelinde gösterilen değerler doğrultusunda, yapılara ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı resmi verileri ile uyumlu olarak bedel takdir edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin uygun olduğu gerekçeleriyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak, üzerindeki ağaçlara yaş, cins ve verim durumu dikkate alınarak yapılara ise resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülmek suretiyle değer biçilmesi adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.