Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/7357 E. 2025/11009 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2736 Esas, 2025/813 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Güroymak Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/241 Esas, 2024/166 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bitlis ili, Güroymak ilçesi, ... Mahallesi 201 ada 37 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalı kurum dava konusu taşınmazdan dere geçirmek ve dere etrafını çevirmek suretiyle taşınmaza haksız olarak el attığını, davalı kurum bu eylemi ile müvekkilinin taşınmazını haksız olarak işgal ettiğini, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğini belirterek belirlenecek taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu davalı idare tarafından taşınmaza el atıldığına yönelik dosya kapsamında bir delil yer almadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı kurumun taşınmazdan dere geçirmek ve dere etrafını çevirmek suretiyle taşınmaza haksız olarak el attığını, taşınmazda meydana gelen zararlar karşılığında müvekkile herhangi bir istimlak bedelinin ödenmediğini, zararın taraflarına ödenmesi amacı ile davalı kuruma başvuru yapıldığını fakat davalı kurumun taleplerini reddettiğini, kararın kanuna ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun kendi içerisinde çelişkiler barındırdığını, davalı idarece müvekkilin muvafakati olmaksızın ve müvekkilin maddi kaybı kendisine ödenmeksizin kamulaştırma kararı dahi olmadan dere yatağının genişletilmesi ve kaydırılması suretiyle taşınmazın bir kısmına el attığını, müvekkile herhangi bir kamulaştırma kararının tebliğ edilmemiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idarece taşınmaza tapulama işleminden sonra el atılmadığından ilk derece mahkemesince taşınmazın tapulandığında dere yatağı olduğu,davalı idareden kaynaklanan taşınmaza kalıcı ve sahiplenme amaçlı bir el atma bulunmadığı, bu nedenle davalı idareye husumet yöneltilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan incelemede, Mahkemece yapılan keşif gözleminde, dava konusu taşınmazın içinde 5 metre genişliğinde 2 metre derinliğinde su kanalı bulunduğunun tespit edildiği, dosyada bulunan bilirkişi kurulu raporunda ise, dava konusu taşınmazın A harfi ile gösterilen 123.17 m² lik bölümünün dere içerisinde kaldığının belirtildiği, raporun sonuç bölümünde ise dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından fiili bir el atma bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, kesinleşen kadastro çalışmaları sonucu oluşan tapu kaydı ile malik olan davacının kamulaştırmasız el koyma nedeni ile tazminat davası açma hakkının bulunduğu gözetilerek, dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kanal geçirilmek ya da dere yatağı olması suretiyle fiilen el atılıp atılmadığının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi için mahallinde bilirkişi kurulu eşliğinde yeniden keşif yapılarak taşınmazda dava tarihi itibari ile davalı idare tarafından fiilen el atılan bölümlerin varlığı halinde bu bölümün bedeline hükmedilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.