Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/3518 E. 2025/14366 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3438 Esas, 2024/1568 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/252 Esas, 2022/67 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ..., ... 659 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarıyla kıymetli olduğunu, arsa vasfında değerlendirilmesi gerektiğini, aksi kabul edildiği takdirde kapitalizasyon faizinin düşük oranda, objektif değer artışının ise yüksek oranda uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bakiye bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için uygulanan objektif değer artışı oranının yüksek olduğunu, münavebeye alınan ürünler için ortalama verim miktarları yerine en yüksek verimler esas alınarak hesaplama yapıldığını, müvekkili idare harçtan muaf olduğu hâlde, aleyhine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaz arazi vasfında kabul edilip, kapitalizasyon oranı %4, objektif değer artış oranı %60 uygulanmak suretiyle metrekare birim fiyatının 120,90 TL/m² tespit edildiği, taşınmazın vasfına ilişkin davalı tarafın herhangi bir istinaf itirazı bulunmadığından sonuç metrekare birim fiyatı üzerinden değerlendirme yapıldığı, bu kapsamda dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... 1608/A parsel sayılı taşınmaza ilişkin 2020 yılı için 411,12 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2024/2195 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu, ... 656 parsel sayılı taşınmaza ilişkin 2020 yılı için 166,53 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2022/2578 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu, aynı bölgedeki ... 998, 11 49... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin 2019 yılı için 370,00 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2019/497 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu ve söz konusu kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2020/185 Esas, 2021/183 Karar sayılı kararı ile onararak kesinleştiği, yine ... 1608/A parsel sayılı taşınmazın başkaca tapu maliki tarafından açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının Dairelerince incelenen 2020/1397 Esas sayılı dosyasında metrekare birim fiyatının 380,00 TL/m² birim fiyatının uygun bulunduğu hususları ile istinaf başvurusunda bulunanın davacı idare olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda dava konusu taşınmaz için 2020 yılı için belirlenen 120,90 TL/m² birim fiyatının davacı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı kanaatine varıldığı, ancak istinaf başvurusunda bulunan davacı idare harçtan muaf olduğu hâlde İlk Derece Mahkemesince davacı idare aleyhine harca hükmedilmesi ve yine 03.02.2022 tarihli kısa kararda (2) numaralı hüküm fıkrasında "Dava konusu Sakarya İli ... ... 659 Parsel nolu taşınmazın fen bilirkişisinin 29/06/2021 tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 378, 95... lik kısmının (zemin ve muhdesatlarının) kamulaştırma bedelinin 45.815,06 TL olarak tespiti ile acele kamulaştırma kararı ile fazla depo edilen 2.929,12 TL 'nin davalı taraflardan alınarak davacıya iadesine," denilmek suretiyle idareye iade edilecek bedel 2.929,17 TL olmasına rağmen kısa kararda 2.929,12 TL olarak yanlış yazılması yerinde görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.