Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2713 E. 2025/7108 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/274 Esas, 2024/400 I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin 29.02.2024 Tarihli ve 2023/579 Esas, 2024/177 Karar Sayılı Kararı Davacı tarafından açılan sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasında, davacının hizmetinin yapıldığı 01.03.1994 tarihli işe ilk giriş bildirgesine göre iş yeri adresinin " .... Mahallesi, .... Caddesi No:181 ... İş Hanı Kat:4 ... " olduğu, davalı SGK vekilinin süresi içinde usulüne uygun yetki itirazının bulunduğu dikkate alınarak hizmetin yapıldığı yer yetkili mahkemenin Adana İş Mahkemesi olduğu, gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Adana 1. İş Mahkemesinin 01.10.2024 Tarihli ve 2024/274 Esas, 2024/400 Karar Sayılı Kararı Yetki itirazı olmaksızın resen yetkisizlik kararı verilmesi veya süresinde cevap verilmeksizin daha sonra verilen yetki itirazı nedeni ile veya cevap dilekçesi verildikten sonra süre dolmamış olsa bile ikinci bir dilekçe ile verilen yetki itirazı nedeni ile yetki değerlendirilmesi yapılarak yetkisizlik kararı verilmesi mümkün olmadığından, davanın ilk açıldığı İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin tensip ve dava dilekçesinin tebliği 9.10.2023 tarihinde UETS adresine çıktığı ancak davalı ... Kurum vekilinin cevap süresinin bitiminden sonra sunmuş olduğu 31.10.2023 tarihli dilekçe ile yetkiye itiraz ettiği, ilgili mahkemece süresinde sunulmayan cevap dilekçesindeki yetki itirazının esas alınarak yetkisizlik kararı verildiği görülmekle, dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile yetkisizlik kararı veren İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (506 sayılı Kanun) uyarınca sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.” 5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir: “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” C. Değerlendirme 1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkin olduğu ve dava dilekçesi ve dosya kapsamından kesin yetkinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. 2. Sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme birinci olarak 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi, yine 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanunu'nun 6 ncı maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise 6100 sayılı Kanunu'nun 14 üncü maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. 3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 4. Birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, İstanbul ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmişse de dava dilekçesinin davalıya 14.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince cevap dilekçesi vermesi için gereken yasal süre geçtikten sonra 31.10.2023 tarihli dilekçesi ile yetki itirazında bulunduğu, bu haliyle davalının süresinde ve usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.