Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1790 E. 2025/11502 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1925 Esas, 2023/3232 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/240 Esas, 2023/167 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, .... ilçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle haksız ve hukuka aykırı olan davanın reddine, Mahkeme aksi kanaatteyse tüm delillerinin toplanmasından sonra taşınmazın üzerinde keşif yapılıp, bilirkişi incelemesiyle taşınmazın gerçek değerinin tespitine, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, hükme esas rapordaki verilerin hatalı olduğunu, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, hükme esas rapordaki verilerin hatalı olduğunu, kamulaştırma alanı dışında kalan araziler için değer azalışının daha fazla olduğunu ve buna göre karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik olmadığı, mahallinde yapılan keşif, düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporlarına göre, sulu nitelikte arazi olduğu anlaşılan dava konusu taşınmaz için kapitalizasyon faiz oranının % 4 olarak belirlenmiş olmasında, gelir metoduna göre değer biçilen taşınmazın köy yerleşik alanına mesafesinin 180 metre olduğu gözetilerek % 50 oranında objektif değer artışına gidilmesinde taşınmazın bulunduğu mevki ve yöre dikkate alındığında bir isabetsizlik olmadığı, yine, münavebe ürünlerinin verim, fiyat ve üretim masraflarının 2022 yılı 19 Mayıs İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri esas alınarak hesaplanmasında, dosyada mevcut 06.04.2023 havale tarihli bilirkişi kurulu 2. ek raporu doğrultusunda belirlenen kamulaştırma bedelinde kamulaştırma nedeni ile ifraz edilen 115 ada 90 parsel için uygulanan değer düşüklüğü oranında ve davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Buna karşın; dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede uygulanan münavebe sistemine ilişkin 19 Mayıs İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dosya kapsamında bulunan 07.09.2022 tarihli yazısı ile 28.01.2025 havale tarihli yazısı arasında çelişki bulunduğu gibi hükme esas alınan bilirkişi raporunda uygulanan münavebe sisteminin sözü edilen yazılarda gösterilen münavebe sistemlerinden farklılık arz ettiği de gözetildiğinde; 19 Mayıs İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün münavebe sistemlerine ilişkin yazıları arasındaki çelişki giderilerek, o yörede ekilebilecek mutat münavebe ürünleri belirlendikten sonra, ikinci ürün olarak ekilen ürünün verim miktarında bu hususun etkisinin olup olmadığı da tartışılmak suretiyle taşınmazın niteliğine göre oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde yeniden keşif yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararını bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.