Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17818 E. 2026/8302 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/355 Esas, 2024/92 Karar KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davalar hakkında davalar konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, kesinlik, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacılar asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ve ...'nın muris ... ...'ın mirasçıları olduğunu, murislerinden müvekkillerine intikal eden ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 15 pafta, 65 30... parsel sayılı taşınmazların ... ve ... tarafından kamulaştırmasız el atma sureti ile D-100 Karayolu ... Havalimanı kavşağında yapılan metrobüs hattında yol genişletme çalışmaları için kullanıldığını öğrendiklerini, değerli yerlerden olduklarını, metrekare birim fiyatının 4.500,00 TL - 5.000,00 TL civarında olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL kamulaştırmasız el koyma bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacılar birleştirilen 2012/39 Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; asıl dava yargılaması esnasında alınan bilirkişi raporundan 6531 parsel sayılı taşınmazın ... sınırları içinde kaldığı, Çevre ve Orman Bakanlığı İl Çevre Orman Müdürlüğü ... Fidanlığı sahasında kaldığının tespit edildiği, dosya tefrik edilerek 6531 parsel sayılı taşınmaz için dosyanın mahkemeye gönderildiği, 2011/576 Esas sayılı dosyası ile yargılamaya devam edildiği, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL'nin davalı Çevre ve Orman Bakanlığı İl Çevre Orman Müdürlüğünden tahsiline ve mahkemenin 2011/576 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

3.Davacılar birleştirilen 2020/209 Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; davalılar aleyhinde ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/355 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmasız el atma sebebiyle tazminat talepli olarak açılan davanın 30.12.2019 tarihli celsesinde Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2018/5718 Esas, 2018/21288 Karar sayılı bozma kararına uyulduğunu ve müvekkilleri adına birleştirme talepli ek dava açılmasına karar verildiğini belirterek ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/355 Esas sayılı dosyasıyla derdest davalarında saklı tutulan fazlaya ilişkin haklar sebebiyle 684.447,20 TL bakiye alacağının ilk dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve iş bu dosyanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/355 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve yersiz açıldığını, hak düşürücü sürenin dolduğunu, müvekkili idare tarafından herhangi bir el atma olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, talep edilen bedelin fahiş olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle husumet ve hak düşürücü süre yönünden, olmadığı takdirde esastan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve yersiz olduğunu, dava konusu parselin el atma tarihindeki durumu dikkate alınarak değerlendirme yapılmasını, istenen bedelin fahiş olduğunu, sorumluluklarının bulunmadığını, davanın öncelikle husumet, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Davalı Orman Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve yersiz açıldığını, müvekkili kurumun taşınmaz üzerinde hiç bir kullanımının olmadığını, talebin fahiş olduğunu, ıslahı kabul etmediklerini, müvekkilinin dava konusu yer ile ilgisi bulunmadığını, müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 26.02.2015 tarihli ve 2011/576 Esas, 2015/88 Karar sayılı kararı ile asıl davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne birleştirilen (2012/39 Esas sayılı) davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin 26.02.2015 tarihli ve 2011/576 Esas, 2015/88 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalı ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu 6531 parsel sayılı taşınmaz Orman ve Su İşleri Bakanlığı ... Orman Fidanlığı Müdürlüğü tarafından tel çit içine alınmak suretiyle fidanlık alanı olarak kullanılmakta iken yargılama sırasında tel çitler geriye çekilmek suretiyle el atmaya son verilmiş ise de, kısmen yol olarak el atılan taşınmazın imar planında ağaçlandırılacak alanda kaldığı gözetilerek, sorumlu idare belirlenip, bedelinin bu idareden tahsiline karar verilmesi, gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, tapu kaydındaki ipotek şerhinin hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 21.12.2017 tarihli ve 2017/368 Esas, 2017/576 Karar sayılı kararı ile asıl davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne birleştirilen (2012/39 Esas sayılı) davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 21.12.2017 tarihli ve 2017/368 Esas, 2017/576 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosya içindeki bilgi ve belegelere, kararın dayandığı gerekçeye göre dava konusu taşınmazın krokide B harfi ile gösterilen 964,51 m²lik bölümünün bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği ancak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.05.2016 tarih ve 2015/1 Esas, 2016/1 sayılı kararı ile bozmadan sonra ıslah yapılamayacağından, dava dilekçesinde belirlenen miktar üzerinden karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davalar hakkında dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu yolun yan yol olduğu, müvekkil idarenin yol ağında olmadığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğunda olduğu hususunun göz ardı edildiğini, müvekkili idareye yöneltilen işbu davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini ayrıca dava konusu taşınmazın tapu kaydının 08.11.2022 tarihinde ... yevmiye sayılı işlemle taşınmaz nakli nedeniyle pasife alındığı, tapuda ... ilçesi, ... Mahallesi 12 21... parsele nakledildiği, 252 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında parselin 14.11.2022 tarihli ve ... yevmiyeli işlemle imar yoluyla tesis edildiği, davacıların murisinin bu yeni taşınmazda hisse sahibi olduğu gözetildiğinde müvekkil idarece davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden kararda aleyhte vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza herhangi bir el atmasının, sorumluluğunun olmadığı, müvekkili idarece davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden kararda aleyhte vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idarelerden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına usulî kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... ve davalı ...Değişikliği Bakanlığı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA, Temyiz eden davalı idareler harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.