Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16612 E. 2026/8394 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2506 Esas, 2025/1441 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, Hacıosmanlar Mahallesi 1 15... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşınmazın hissedarı olduğunu, davanın kabulü halinde müvekkilinin yıllardır yaşadığı evinden olacağını, davacı ... Müdürlüğünün, "... ... Küçük ... Barajı Reloksayon Yolu" projesine göre baraj yolunun müvekkilin evinin bulunduğu taşınmazdan geçmesinin kamu yararı gereği olmadığını, baraj yolunun ormandan geçmesinin mümkün olduğunu, ... ile uzlaşmanın sağlanamadığını, ayrıca DSİ Genel Müdürlüğünün, 1 15... parsel sayılı taşınmazda bulunan keçiboynuzu ağaçlarının ve bir kısım farklı cinsteki ağaçların bedelini ödemeyi reddettiğini, müvekkilinin bu sebeple ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2017/84 Esas ile Muhtesadın Tespiti davası açtığını, "Muhdesatın Tespiti" davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ... tarafından tespit edilen bedelin eksik olduğunu, kamulaştırılması talep edilen taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğunun sabit olduğunu, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre kapitalizasyon faiz oranının sulu tarım arazilerinde % 4 uygulanması gerekirken, DSİ Genel Müdürlüğünce bu oranın % 5 olarak değerlendirdiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olarak %4 alındığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, üretim gelirinin 1/3 olarak hesaplanmasının hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, Hacıosmanlar Mahallesi 1 15... parsel sayılı taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe desenin o yörede yaygın olarak yetişen ürünlerden oluşturulmasının yerinde olduğu, 2017 yılı ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri kullanılarak net gelirinin tespitinin yerinde olduğu, Yargıtay içtihatlarına göre üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ünden fazla olamayacağı yönündeki içtihat gereğince net gelirin hesaplanmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalisazyon faiz oranı %4 olarak alınmasının yerinde olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın dava tarihi ( 06.04.2017 ) itibarıyla metrekare birim fiyatının 15,292 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki inşai muhtesatın değerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2017 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet Cetveline göre yıpranma payı düşülmek suretiyle değerinin tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki zirai muhtesatın ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2017 yılı verilerine uygun şekilde değerinin tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmın yüz ölçümü, geometrik şekli, makineli tarıma elverişli olup olmayacağı hususu dikkate alındığında % 25 değer azalışı takdir edilerek bulunan bedelin kamulaştırma bedeline eklenmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.