Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16444 E. 2026/2796 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3182 Esas, 2025/1859 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/583 Esas, 2023/193 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 45 51... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarıyla kıymetli olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısımda meydana gelen değer azalışının dikkate alınması gerektiğini, taşınmaz için kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, arsa olduğu kabul edilmese bile emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile belediyenin cevabi yazısına göre 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında konut alanında yer alan dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu değerlendirilerek emsal karşılaştırma yöntemine göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, dava konusu taşınmaz için ... Mahallesi 15... parsel sayılı taşınmaz somut emsal kabul edilmek suretiyle Eylül 2020 tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatının 156,59 TL/m² olarak tespit edildiği, davacı tarafın somut emsale ve belirlenen metrekare birim fiyatına yönelik itirazları kapsamında yapılan değerlendirmede Dairenin 2022/2314 Esas sayılı dosyasında dava konusu olan aynı yer 45 51... parsel sayılı taşınmaz için Eylül 2020 tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatı olarak 161,50 TL/m²'nin uygun bulunduğu, dolayısıyla dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim fiyatının yerinde olduğu, emsalin özel satış olmadığının değerlendirildiği, bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 nci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde, belirlenen bedelden acele el koyma dosyasında ödenmesine karar verilen miktarın mahsup edilerek bakiye bedelin bloke ettirilerek kararın kesinleşmesini beklemeksizin davalıya ödenmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasında kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelere, bilirkişi raporunda belirtilen niteliklerine göre; dava konusu taşınmazın 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planında tarımsal niteliği korunacak alan ile yolda kaldığı, belediyenin yol ve çöp hizmetlerinden yararlanmadığı gibi dava konusu taşınmaza 15 metre mesafede yer alan 45 51... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Sakarya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/309 Esas, 2021/371 Karar sayılı dosyasında, yine dava konusu taşınmaza 85 metre mesafede yer alan 45 51... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/262 Esas, 2022/33 Karar sayılı dosyasında ve nihayet dava konusu taşınmaza 200 metre mesafede yer alan 45 56... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/271 Esas, 2021/433 Karar sayılı dosyasında görülen davalarda aynı değerlendirme tarihi itibarıyla arazi vasfında kabul edildiği ve bu kararların taraf temyizi üzerine Dairemiz denetiminden geçtiği tespit edilmekle, hükme esas alınan bilirkişi raporunda arazi vasfında değerlendirme yapılması gerekirken taşınmaza arsa niteliği ile değer biçen raporun hükme esas alınması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.