Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14377 E. 2026/8589 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/62 Esas, 2024/294 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... köyü 5 44... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olup olmadığının araştırılması gerektiğini ileri sürerek kamulaştırmadan arta kalan kısımda %100 oranında değer azalışı olacağını ve yargılama sonucunda tespit edilecek bedele kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli ve 2020/68 Esas, 2021/122 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli ve 2021/1648 Esas, 2022/1704 Karar sayılı kararı ile ... Belediye Başkanlığının yazısı, bilirkişi raporundaki tespitler, dosyaya eklenen fotoğraflar ve uydu görüntüleri dikkate alınarak kapama zeytin bahçesi niteliğinde olduğu anlaşılan 5 44... parsel sayılı taşınmaza bilirkişi raporundaki niteliklerine göre % 4 oranında kapitalizasyon faiz oranı ve aynı bölgeden denetimden geçen dava dosyaları dikkate alınarak %75 oranında objektif değer artışı uygulanması suretiyle net gelir yöntemine göre değer biçilmesi suretiyle belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyet uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın konumu ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alındığında objektif değer artırıcı unsurun daha yüksek oranda uygulanması gerektiği düşünülmeden, daha az oranda objektif değer artışı ilave edilmek suretiyle eksik bedele hükmedilmesinin bozmayı gerektirdiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesinin 01.08.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2022/83 Esas, 2223/69 Karar sayılı kararı ile yasal faiz işletilmesi nedeniyle enflasyon karşısında oluşan değer kaybının giderilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesine ilişkin 2942 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeyi iptal ettiğini, kamulaştırma bedeline hükmedilen yasal faizin taşınmaz malikinin zararlarını karşılamadığını, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, ... ili, ... ve ... ilçeleri resmî verilerinin temin edilerek veri ortalamaları esas alınarak hesaplama yapılmasını, üretim masrafının brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiğini, kapitalizasyon faizinin % 3 oranında, objektif değer artışının en az %200 oranında uygulanmasını, muhdesat bedelinin düşük hesaplandığını, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne uygun vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Tespit edilen bedelin ilk kararla ödenmesine hükmedilen kısmına dava tarihinden itibaren ilk karar tarihine kadar, bozma kararı sonrasında artan fark bedele ise dava tarihinden itibaren son karar tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesinde yer alan “…herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.” hükmü nazara alınarak kamu alacakları için öngörülen en yüksek faize hükmedilmesi gerekirken, tespit edilen kamulaştırma bedelinin tamamı için faiz bitiş tarihi gösterilmeksizin yasal faiz uygulanmasına hükmedilmesi doğru olmadığı gibi, faizin karar kesinleştiğinde ödenmesine hükmedilmesi de bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin faize ilişkin (d) harfi ile gösterilen alt bendinin hükümden tümüyle çıkartılması, yerine "Tespit edilen 162.601,35 TL kamulaştırma bedelinin ilk kararla davalı tarafa ödenmesine hükmedilen 114.495,94 TL'lik kısmına dava tarihi olan 27.04.2020 tarihinden ilk karar tarihi olan 08.06.2021 tarihine kadar, bozma sonrası artan 48.105,41 TL'lik fark bedele ise dava tarihi olan 27.04.2020 tarihinden son karar tarihi olan 19.09.2024 tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz uygulanmasına" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.