Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12910 E. 2026/2168 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1023 Esas, 2025/965 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/200 Esas, 2023/168 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Adana ili, ... ilçesi, ... köyü 576 (Eski 201) parselin maliki olduğunu söz konusu taşınmaz için geçerli bir kamulaştırma işlemi yapılmaksızın ve kamulaştırma bedeli ödenmeksizin davalı idare tarafından kanal yapılarak fiilen kullanıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmazda el atma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın reddine karar verilmesini, davalı idarenin gerekli kamulaştırma işlemini yaptığını, bu sebeple davanın reddi ile taşınmazın davalı idare adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ve davalı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davalı idare tarafından kamulaştırma işleminin usulüne uygun yapılmasına rağmen davacının idare lehine tapu devir işlemini gerçekleştirmediğini, kamulaştırma işleminin kesinleşmiş olup hak düşürücü ve zamanaşımı süresinin geçtiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, münavebeye alınan ürünlerin verim ve satış fiyatlarının yüksek, üretim maliyetlerinin düşük alındığını, münavebe ürünü olarak ayçiçeğin kullanılmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz için belirlenen kapitalizasyon faiz oranının düşük olduğunu, kapitalizasyon faizine mükerrer olacak şekilde objektif değre artış oranı uygulandığını, bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini ve bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, yerel mahkemece tescil hükmünde haciz, ipotek vs gibi her türlü tasarruf hakkını kısıtlayacak şerh ve kayıtların kaldırılmasına yönelik hüküm kurulmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğunun kabulü ile 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metoduna göre değer biçilmesi yöntem itibarıyla doğru olduğu gibi, taşınmazın vasfı, konumu, bilirkişi raporunda belirtilen özellikleri gözetilerek bedelinin belirlenmesinde ve belirlenen birim bedelde sonucu itibarıyla bir isabetsizlik görülmeyerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiş, ayrıca davacı tarafından uzlaşma dava şartının yerine getirilmediğini, davalı idarenin harçtan muaf olmasına rağmen Mahkemece aleyhlerine harca hükmedilmesinin hatalı olduğunu, vekâlet ücreti ve faiz yönünden hatalı hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemesinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f ) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davalı idarenin harçtan muaf olduğu gözetilmeden harca hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (5) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine" davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, peşin alınan harcın iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.