Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/11148 E. 2026/3248 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/214 Esas, 2025/15 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ordu ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 66... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2023 tarihli ve 2022/518 Esas, 2023/222 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne ve kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 01.11.2023 tarihli ve 2023/2747 Esas, 2023/2715 Karar sayılı kararıyla; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve yine aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yöntem itibarıyla yerinde olduğu, ancak dava konusu taşınmaza dava tarihi itibarıyla değer biçilirken ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden yörede uygulanan mutat münavebe ürünlerin neler olduğu sorulup, bu ürünlere dair değerlendirme yılı olan 2022 yılı resmî ve kesin verileri (verim, fiyat, ayrıntılı masraf) getirtilip, 2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde belirtilen yöntemle oluşturulacak bilirkişi heyetinden alınacak rapor denetlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken 2022 yılına ait münavebe listesi ile verim, satış bedeli ve üretim maliyetlerini gösterir ayrıntılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri dosyaya getirtilmeden hazırlanan bilirkişi raporuna göre hüküm tesisinin; yine dava konusu taşınmazın üzerindeki yapıya değer biçilirken, öncelikle yapının niteliği (cinsi, yaşı, fiziki durumu) kesin ve net olarak belirlendikten sonra, değerlendirme tarihi olan dava tarihinden önce yapılıp yapılmadığı tespit edilip, değerlendirme tarihinde mevcut olmayan yapının değerlendirmede dikkate alınmayacağı gözetilerek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğe göre yapının sınıfı ve bu yapının sınıfına uygun birim fiyat esas alınıp, tespit edilen yaşına göre yıpranma payı ve ayrıca varsa eksik imalat oranının da düşülmesi gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yapının kullanım amacı, yaşı, sınıfı tespit edilmeden soyut ifadelerle yapıya değer biçilmiş olup, denetime elverişsiz rapora dayanılarak hüküm tesisinin; taşınmazın tapu kaydında daha önce TEDAŞ Genel Müdürlüğü lehine tesis edilen daimi irtifak hakkının taşınmazda meydana getireceği değer düşüklüğü oranının tespit edilip bedele yansıtılarak hesaplama yapılması gerektiğinin düşünülmemesinin doğru görülmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne ve kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline, fazla depo edilen bedelin davacı idareye iadesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan eski enerji nakil hattının taşınmazda oluşturacağı değer düşüklüğü oranının çok fazla olduğunu, taşınmazın üzerinde bulunan yapıların değerinin oldukça yüksek belirlendiğini, söz konusu yapının enerji iletim hattının tesis tarihinden sonra inşa edilmesi halinde bedel tespitinde dikkate alınmaması gerektiğini, yapının ruhsatlı olup olmadığının da araştırılması gerektiğini, değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, yüksek oranda objektif değer artışı uygulanmasının doğru olmadığını, uygulanan kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeple; Davacı idare vekili vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, 24.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.