Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10586 E. 2026/739 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2925 Esas, 2025/1278 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.04.2022 Tarihli ve 2018/479 Esas, 2022/273 Karar Sayılı Kararı Davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 22.05.2024 Tarihli ve 2022/2434 Esas, 2024/882 Karar Sayılı Kararı Davacıların istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-a/4-6. maddeleri uyarınca, Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29.04.2022 tarih ve 2018/479 Esas, 2022/273 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.09.2024 Tarihli ve 2024/296 Esas, 2024/317 Karar Sayılı Kararı Somut uyuşmazlıkta; yargılama sırasında Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 04.07.2024 tarihli ve 32592 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 03.07.2024 tarihli 1270 karar sayılı kararı ile Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün, ... ilçesinde adliye teşkilatı kurulduğu, ... ilçesinin Fethiye adliyesinin yargı alanından çıkartılması ile ... Mahkemelerinin yargı çevresinin ... ilçesi mülkî sınırları olarak belirlendiği, bu nedenle dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin yetkili olduğu, 18.06.1958 tarih ve 1957/21 Esas, 1958/10 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu kararına göre, yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde adli teşkilattaki değişikliklerin yetki ve görev bakımından resen dikkate alınacağının belirtildiği gerekçesiyle dava dosyasının resen görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine karar verilmiştir.

D. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.10.2024 Tarihli ve 2024/135 Esas, 2024/39 Karar Sayılı Kararı Mahkemece hüküm fıkrasında "gönderme" kararı verildiği, gönderme kararının "iş bölümü" halinde verilebilecek bir karar türü olması, mahkeme ile Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişkinin "iş bölümü ilişkisi" olmaması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (6100 sayılı Kanun) "gönderilmesine" şeklinde bir hükmün yer almadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.04.2025 Tarihli ve 2024/913 Esas, 2025/262 Karar Sayılı Kararı Ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmakta iken, taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir kaza çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkemece doğrudan doğruya (re'sen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 14.05.2025 Tarihli ve 2025/1122 Esas, 2025/921 Karar Sayılı Kararı Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararın istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince yapıldığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2022/24 34... /882 Karar sayılı ilamı ile davanın reddine ilişkin kararın kaldırılması kararının ve hukuki nitelendirmesinin mevcut olduğu, ilk derece mahkemeleri arasında doğan yetki uyuşmazlığının da İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

G. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 07.07.2025 Tarihli ve 2025/2925 Esas, 2025/1278 Karar Sayılı Kararı Karşılıklı yetkisizlik kararı veren Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi yetkisizlik karar tarihleri itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin yetki alanında yer aldığı gerekçesiyle dosyanın yargı yerinin belirlenmesi incelemesi yapılmak üzere gönderilmesine verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, yargı yerini belirlenmesine ilişkin incelemede yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme Somut olayda, Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.04.2022 tarihli ve 2018/479 Esas, 2022/273 Karar sayılı davanın reddine ilişkin kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince yapılarak, istinaf başvurusunun kabulü ile dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.