Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9736 E. 2025/6740 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1617 Esas, 2024/1774 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Varto Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/78 Esas, 2021/11 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Muş ili, ... ilçesi, ... köyü 218 (yeni 107 oda 8) parsel sayılı taşınmazın bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın 1. sınıf sulu tarım arazisi olup kapitalizasyon faizin %4 oranında uygulanarak gerçek değerinin tespit edilmesini ve arta kalan alanında kullanıma elverişli olmadığını, tamamının kamulaştırılmasını ya da değer azalışının hesaplanmasını talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın sulu arazi olmadığını, kapitalizasyon ve objektif hesabının yanlış olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;taşınmazın vasfını belirlemede ve dekara verim ile birim fiyat hesabında hata yapıldığını, taşınmazın 1. sınıf sulu tarım arazisi olduğunu, taşınmazın değerini artıran objektif unsurların dikkate alınmadığını, bu nedenle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu anlaşılan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutad olarak ekilen buğday/saman, mısır, karpuz münavebe ürünleri esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilmesinde, taşınmazın dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sisteminin incelenmesinden anlaşılan niteliği, geometrik durumu, özelliği dikkate alınarak objektif değer artışı uygulanmamasında, %4 kapitalizasyon faizi uygulanarak m² birim fiyatının 20,41 TL bulunmasında, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek 1 inci maddesi uyarınca yapılan yüz ölçüm ve cins değişikliği çalışmaları sonucu yeni tapu kayıtlarının oluştuğu ve taşınmazın yüzölçümünün değişmiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın konumu ve özellikleri dikkate alındığında % 30 oranında objektif değer artışı takdir edilmesi gerekirken % 3 oranında objektif değer artışı takdir edilmesi doğru görülmediğinden dava konusu taşınmazın konumu ve özellikleri dikkate alındığında % 30 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğinden istinaf eden davalılar yönünden objektif değer artışı uygulanmış ancak istinaf etmeyen davalılar hükme esas alınan bilirkişi kurul raporunda belirlenen çıplak m² bedeli olan 20,41 TL'yi kabullendiklerinden davacı yararına oluşan usulü kazanılmış hak ve aleyhe kaldırma yasağı dikkate alınarak bu kişiler yönünden çıplak m² bedeli esas alınmış ve yeni duruma göre kamulaştırma bedeli yönünden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu Muş ili, ... ilçesi, ... köyü 107 ada 8 ( eski 218) parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.