Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9239 E. 2025/5496 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2900 Esas, 2024/1124 Karar KARAR : Süreden ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/127 Esas, 2022/44 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, davalı ... vekili istinaf başvurusunun süreden reddine, davacı idare vekili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... köyü 791 (. ... Mahallesi 349 ada 8) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlanmadığının açık olduğunu, konum itibarıyla da belediye hizmetlerinden yararlanmasının imkanının olmadığının yapılan keşifte görüldüğünü, tarla niteliği tartışmasız iken dava konusu taşınmazın değerinin emsal satışlar yoluyla değil, gelir metodu yöntemiyle hesaplanması gerektiğini, Kocaeli ili, . ... 166 ada 4 nolu parselin 26.07.2012 tarihli satışının ele alındığını, bu satışın eski tarihli olduğunu ve dava tarihine yakın tarihli satışların ele alınması gerektiğini, emsal taşınmazın dava konusu taşınmaza göre oldukça küçük yüzölçümlü olduğunu, yapılan satışların kimler arasında yapıldığının bilirkişi raporunda belirtilmediğini, değer tespitinde dikkate alınması gereken unsurlardan birinin de dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın vergi beyan değerleri arasındaki oran olduğunu, dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan geriye kalan kısmın kullanıma elverişli olduğunu, taşınmazın arta kalan kısımlarında %15 değer düşüklüğü hesaplaması veya tamamının kamulaştırılmasının yönetmeliğe ve Yargıtay kararlarına aykırılık teşkil ettiğini, 2942 sayılı Kanun ve Yargıtay kararları uyarınca, dava konusu taşınmazın özellikleri, bulunduğu konumu gibi özelliklerinin, emsal alınan taşınmazın üstün ve eksik yönleri kıyaslanarak değer tespiti gerektiğini, bilirkişi raporunun bu hususlar gözetilmeden karara esas alındığını belirterek, bedel yüksekliği ve taşınmazın vasfının hatalı bir şekilde arsa olarak tespiti sebebiyle kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak itirazları göz önünde bulundurularak davanın kabulüne, müvekkil idarenin her türlü harçtan muaf olması sebebiyle teminatsız olarak icranın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, taşınmazın arta kalan kısmına uygulanan değer azalış bedelinin çok düşük olduğunu, taşınmazın değerine ayrıca etki eden kriterleri saydıktan sonra uygulanan değer artış oranının da düşük olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını taraflarınca yapılan yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 nci maddesinin (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, dava tarihi olan 08.08.2018 tarihi itibarıyla belirlenen 844,00 TL/m² birim fiyatının -istinafa gelenin sıfatına göre- hakkaniyete uygun olduğu, bilirkişi heyet raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, aynı bölgeden taşınmazlara yönelik Dairesine yansıyan dava dosyalarındaki birim değerleri ile uyumlu olduğu; ancak İlk Derece Mahkemesi tarafından 06.09.2019 tarihli kararın davalılardan ... tarafından istinaf edilmiş olması ve bu nedenle ilk kararda belirlenen 800,00 TL/m² birim fiyatının diğer davalı ... açısından kazanılmış hak kapsamında idare lehine kesinleşmiş olmasına rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususa dikkat edilmeden kaldırma kararı sonrası her iki davalı yönünden 844,00 TL/m² birim fiyatı üzerinden kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalılara ödenmesine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle davalı ... vekili istinaf başvurusunun süreden reddine, davacı idare vekili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek ve resen belirlenecek sebeplerle temyiz isteminde bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.