Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9204 E. 2025/8544 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2911 Esas, 2024/981 Karar DAVA TARİHİ : 01.06.2021 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/214 Esas, 2022/217 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 8 76... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; daha önce Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 Esas sayılı acele kamulaştırma dosyasında bedel daha önce davalılara ödenmiş olduğundan ödenen kamulaştırma bedelinin dava tarihi itibariyle güncel değerinin tespit edilmesi ve bu dosyada belirlenen kamulaştırma bedelinden güncel haliyle düşülmesi gerektiğini, arta kalan kısımda imarda tevhit ile yapılaşması mümkün olduğu halde bu kısım için %100 değer düşüklüğü verilmesinin hatalı olduğunu, seçilen emsalin dava konusu taşınmaza uzak ve benzer özellikler taşımadığını, emsalin benzer yüz ölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın satış olması gerektiğini, daire satışının emsal alınamayacağı yönünden pek çok Yargıtay kararı bulunduğunu, tek emsalin kullanılması ile yapılan değerlendirmenin sağlıklı olmadığını, müvekkili idarece emsal olarak alınan .... Mahallesi 1303/E.41 (Y.55) ada/parsel nolu taşınmaz emsal alınması gerektiğini, Trabzon ... güzergahındaki piyasa fiyatlarındaki artışlar hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kârdan kaynaklanmakta olduğunu Kamulaştırma Kanunu'nun ll. maddesince bu fiyat artışları dikkate alınmaması gerektiğini, bilirkişilerce tespit edilen kamulaştırma bedelinin bilimsel esaslara, yasal düzenlemelere ve konuyla ilgili Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, kamulaştırma bedelin zenginleşmeye neden olacak şekilde fazla belirlendiğini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararının kaldırılması talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğinde olduğu anlaşılan taşınmaza, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, kamulaştırma sonrasında arta kalan alanda tevhit şartı ile yapılaşmaya izin verildiğinin anlaşılması sebebiyle bu alanda tam değer düşüklüğü oluşacağı kabul edilerek taşınmazın tüm alanına göre kamulaştırma bedelinin tespitinde, ... Mahallesinde bulunan 30 19... parsel sayılı taşınmazın 06.09.2016 tarihli satışının kıyasi emsal olarak alınmasında, taşınmaz üzerinde bulunan yapılar için resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde, acele kamulaştırma dosyasıyla ödenen bedelin tenzilinden sonra kalan bedelin ödenmesine karar verilmesinde, davanın Kamulaştırma Kanunu'ndan kaynaklanması nedeniyle Hukuk Genel Kurulunun 14.05.2019 tarihli ve 2019/5 -241 Esas, 2019/560 Karar sayılı kararı ile Anayasa Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/9364 başvuru numaralı kararı göz önünde bulundurularak davacı lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.