Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/5756 E. 2025/2581 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3866 Esas, 2024/492 Karar İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/261 Esas, 2023/438 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1798 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin tespitini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurularında bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle;idarece belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olduğunu, bilirkişilerce belirlenen bedelin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışının detaylandırılmadan soyut ifadeler ile %60 olarak belirlendiğini, bütün unsurların ayrı ayrı değerlendirilerek objektif değer artış oranının daha yüksek belirlenmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmı olan 1797 numaralı parsel için değer düşüklüğü uygulaması gerektiğini, bilirkişilerin 2022 yılı verilerini nereden getirdiğinin belli olmadığını, raporlarına ek olarak da sunulmadığını, Mahkemece bu hususun denetlenmediğini, raporun bu yönüyle de hüküm kurmaya elverişli olmadığını, 2021 yılı ve 2022 yılına ait ortalama verim alınması doğru olduğu hâlde, ortalama fiyat alınmasının yanlış olduğunu, son yılın satış fiyatının dikkate alınması gerektiğini, kamulaştırılacak alan üzerinde dikili bulunan ağaçlar (6 adet zeytin (20 yaş) 1 adet kayısı (40 yaş), 3 adet badem (40 yaş) adet badem (20 yaş),1 adet asma (40 yaş), 1 adet asma (20 yaş)) söküleceği için hak kaybı olacağını, bu ağaçlardan hesaplamaya dahil edilemeyecek tek ürünün 6 adet zeytin olup, zeytinin kapama meyve bahçesi hesabında kullanıldığını, taşınmaz üzerinde bir adet kulübe ve kulübe önünde demir direkler üzerinde metal veranda bulunduğunu, ayrıca temeli atılmış zemini kazılmış üzerine ev inşaatına hazır bodrum inşa edilmiş bir yapı da bulunduğunu, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların değerinin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, taşınmazın sulu kapama zeytin bahçesi vasfında olduğu kabul edilerek, değerlendirme tarihi olan 2022 yılı ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün zeytin ürünü verileri esas alınarak, net gelir hesabı üzerinden bedel tespiti yapan bilirkişi kurulu raporuna göre karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Dava konusu taşınmazın parsel sorgu programında yapılan incelemesinde, kamulaştırma öncesinde de aynı karayoluna cepheli olduğu belirlendiğinden bilirkişi raporunda yapılan objektif değer artışına ilişkin değerlendirmenin yerinde olduğu ayrıca inşai muhdesatın kamulaştırma bedeline eklenmesi ve kapama zeytinlik vasfında olduğu için diğer ağaçların kamulaştırma bedeline dahil edilmemesi doğrudur, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli ve kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerinde görüldüğünden tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 ve 12 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Kapama zeytin bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.