Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4880 E. 2025/2121 K. – Yargılamanın

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/347 Esas, 2024/785 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/176 Esas, 2023/266 Karar Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Amasya ili, ..., ...köyü 26 pafta 1864 parsel ve 27 pafta 1845 parsel hakkında kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil konulu müvekkili kurum aleyhine 30.06.2014 tarihinde dava açıldığını, birleştirilen dosya kapsamında yine Amasya ili, ..., ...köyü 26 pafta 1864 parsel ve 27 pafta 1845 parsellere ilişkin davacı ...'nın talebi ile dava açılıp kamulaştırmasız el atma tazminatına karar verildiğini, Mahkemece davacının müvekkili kuruma açmış olduğu kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil davası devam ederken, dava konusu parsellerden biri olan 27 pafta 1845 parsele yine Mahkemenin 2014/128 Esasında Orman Genel Müdürlüğünce 05.03.2014 tarihinde tapu iptali ve tescili davasının açıldığını, 2013/538 Esas sayılı dosyasındaki parsellerden birine tapu iptali ve tescili davası açılmış olması sebebiyle mülkiyet ihtilafı fark edildiğinden 01.07.2015 tarihli duruşma tutanağında yine Mahkemenin 2014/128 Esas sayılı dosyasının dava dosyası içine alınmasına dair karar verilmişse de dosyada bekletici mesele yapılmadığını dolayısıyla 27 pafta 1845 parselde mülkiyetin hangi kuruma ait olduğuna ilişkin mülkiyet çekişmesinin çözümlenmesi beklenmeden Mahkemenin diğer dosyası olan 2013/ 538 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmasız el atma tazminatına ve bu parselin ... adına tesciline, genel yol olarak kullanılacağından terkinine karar verildiğinin, Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/128 Esas, 2016/262 Karar sayılı kararın 30.03.2016 tarihli olması ve bu kararın yerel Mahkemenin diğer dosyası olan 2013/538 Esas ve 2015/1495 Karar sayılı 30.06.2014 tarihinden sonraki bir tarihte karar verilmiş olması sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 375 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen; ''Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması''hükmüne dayanılarak yargılamanın yenilenmesini talep etmek zorunluluğunun hasıl olduğunu, Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/128 Esas, 2016/262 sayılı kararın kesinleşmesi yani 27 pafta 1845 parsele ilişkin yine Mahkemenizin 2014/128 Esasında Orman Genel Müdürlüğüne ait olduğunun sabit olması sebebiyle 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde düzenlenen; " Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması."hükmüne dayanılarak yargılamanın iadesini talep etmek zorunluluğunun hasıl olduğu, açıklanan sebeplerle, Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 30.06.2014 tarihli ve 2013/538 Esas, 2015/1495 Karar sayılı hükmün kaldırılarak yargılamanın iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. II. CEVAP Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/538 Esas, 2015/1495 Karar sayılı kararı ile 01.10.2015 tarihli kararı ile ... aleyhine kamulaştırmasız el atma davası açılıp davanın karara bağlanıp kesinleştiği, dava sonucunda hükmedilen tazminat bedeli Amasya İcra Müdürlüğünün 2018/7928 Esas sayılı dosyası ile Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsil edildiği, bu dava devam ederken Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/128 Esas, 2016/262 Karar sayılı kararı ile Orman Genel Müdürlüğü müvekkillerim adına ilk davaya konu parsellerin orman vasfında olduğu iddiası ile dava açıldığı, Mahkemenin Orman Genel Müdürlüğünün talebini kabul ettiği; ancak dosyanın Yargıtay'da olmakla henüz kesinleşmediği, bu davanın orman davasından daha önce karara bağlanıp kesinleştiğinden Karayolları Genel Müdürlüğünden ilam üzerinden tahsilat yapıldığını, Mahkemenin karar verdiği anda davaya konu taşınmazların Orman Müdürlüğü tarafından ileri sürülen mülkiyet iddiası, kesinleşmiş bir mahkeme ilamı ile ortaya konulamadığından yapılan işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından Karayolları Genel Müdürlüğünün fazla ya da yanlış para ödemesi şeklinde bir durum söz konusu olmadığından talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Amasya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/128 Esas, 2016/262 Karar sayılı kararında davaya konu Amasya ili, ..., ...köyü 27 pafta 1845 parselin Orman Genel Müdürlüğüne tesciline karar veren yerel mahkemenin aynı parsel için tazminat bedeline hükmetmiş olması, nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (ğ) bentleri uyarınca yargılamanın iadesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın iadesi sebeplerinin 6100 sayılı Kanun'un 375 inci maddesinde sınırlı olarak sayıldığı, bu maddede sayılan sebeplerin somut olayda gerçekleşmediğinin anlaşılmasına göre İlk Derece Mahkemesince yasal şartları taşımayan yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle talep eden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kararı verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında görülüp kesinleşen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasına ilişkin yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371, 375, 376 ve 377 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Yargılamanın iadesini talep eden davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.