Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/4735 E. 2025/693 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1039 Esas, 2024/411 Karar Avukat ... DAVALILAR : 1. ... vd. vekili Avukat ... 2. ... vd. DAVA TARİHİ : 04.03.2015 KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/268 Esas, 2019/22 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ..., ...Mahallesi 427 ve 485 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde yer alan belgeler ile kamulaştırma kararına dayanak belgelerin müvekkiline tebliğ edilmediğini, kamulaştırma işlemi aleyhine adli ve idari dava haklarına ilişkin bildirimde bulunulmadığını, kamulaştırma yapılan bölgede idarenin kamulaştırma projesinin bulunmadığını, ayrıca davacının kamulaştırma yapma yetkisine sahip olmadığını, dava konusu taşınmazlar için davacı idare tarafından teklif edilen bedelin düşük olduğunu, taşınmazların arsa vasfında değerlendirilmesi gerektiğini, aksi yönde kanaat oluşursa objektif değer artışının en üst seviyede uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; toplam kamulaştırma bedeli ile davalılara düşen kamulaştırma bedelinin hükümde hatalı gösterildiğini, dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede uygulanmakta olan kapitalizasyon faiz oranı %5 olduğu hâlde, %4 olarak alınıp buna göre değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, taşınmazlar için uygulanan objektif değer artışı oranının yüksek olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alındığını, net gelir yöntemine göre hesaplama yapıldığı hâlde, emsal satışların örnek gösterilerek bu hususların objektif değer artırıcı unsur içerisinde sayılmasının doğru olmadığını, dava konusu taşınmazlar için belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz arazi vasfında olduğundan 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde belirtilen esaslara uygun şekilde gelir metoduna göre değerinin tespiti gerektiği, taşınmazlardan birinin üzerinde mandarin bahçesi olduğu, diğerinin de sulu tarım arazisi olduğunun anlaşıldığı, mandarin bahçesi ve sulu tarım arazisi bedellerinin tespit edildiği, taşınmazlara %90 ve %70 objektif değer artışı uygulanmak suretiyle ayrı ayrı iki taşınmazın kamulaştırmaya esas bedellerinin tespitinin yapıldığı, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan rapor ve yapılan değerlendirmeler uyarınca kamulaştırma bedelinin usul ve kanuna uygun olarak tespit edildiği; ancak hükme geçirilirken rakam hatası bulunduğunun görüldüğü, buna ilişkin davacı kurum tarafından İlk Derece Mahkemesine hitaben bahse konu hatanın düzeltilmesi talebinde bulunulduğu, bu hususun istinaf incelemesi yapılarak kararın kaldırılmasını gerektiren bir husus olmadığının değerlendirildiği, İlk Derece Mahkemesince hesap ve yazı hatalarının her zaman düzeltilebileceğinin değerlendirildiği, dava tarihi gözönünde bulundurularak ilçe tarım müdürlüğünün tarımsal münavebe ürünler gelir ve maliyet cetveli ile mandarin meyve ağacı gelir ve maliyet çizelgelerine göre taşınmazların ayrı ayrı bedellerinin tespit edildiği, sulu arazilerde %4 kapitalizasyon faizi uygulandığı, 485 parsel sayılı taşınmazın %90 oranında, 427 parsel sayılı taşınmazın ise %70 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle 123,50 TL/m² ve 103,81 TL/m² bedeller tespit edildiği ve bu tespitlere göre karar verildiği, davacı kurumun istinaf taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Hatay ili, ..., ...Mahallesi 427 parsel sayılı taşınmaz ile kapama mandarin bahçesi niteliğindeki 485 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Hükümde toplam kamulaştırma bedeli ile davalılara düşen kamulaştırma bedelinin hatalı gösterilmesi suretiyle infazda tereddüde yol açılması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının; hüküm fıkrasının (2), (3) ve (5) numaralı bentlerinde yer alan "1.404.292,62" sayılarının hükümden çıkartılması, yerlerine ayrı ayrı "1.401.292,62" sayısının yazılması, (2) numaralı bendinde yer alan "936.195,08" sayısının hükümden çıkartılması, yerine "934.195,08" sayısının yazılması, (2), (3) ve (5) numaralı bentlerinde yer alan "468.097,54" sayılarının hükümden çıkartılması, yerlerine ayrı ayrı "467.097,54" sayısının yazılmasına, hüküm fıkrasının (2) ve (5) numaralı bentlerinde yer alan "228.227,54" sayılarının hükümden çıkartılması, yerlerine ayrı ayrı "227.227,54" sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.