Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/13699 E. 2025/10702 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/713 Esas, 2024/299 Karar KARAR: Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/64 Esas, 2022/316 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare, davalı ... vekili, bir kısım davalılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare, davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... vd. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... köyü, 2429 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/20 D.İş sayılı dosyasında belirtilen kamulaştırma bedelinin kabulünün mümkün olmadığını, serbest piyasa fiyatları da dikkate alınarak, dava konusu taşınmaz bedelinin hakkaniyete uygun olarak tespitine, davaya sebebiyet verilmediğinden ötürü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Bir kısım davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu Kocaeli ili, ..., ... 2429 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin arsa olarak tespiti ile peşin olarak müvekillere ödenmesine, bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü deliller toplandıktan ve emsal taşınmazlara ilişkin belgeler celp edildikten sonra itirazları doğrultusunda mahallinde yeniden keşif yapılarak taşınmazın değerinin tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı idareye yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi doğru değil ise de Kocaeli ili, ... 156 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 12.09.2014 tarihli satışının ele alındığını ancak bu satışın eski tarihli olduğunu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın vergi beyan değerleri arasındaki oranlamanın yapılmadığını, bilirkişi raporunda tek kıyasi emsalle kıyaslama yapılmasının doğru olmadığını, 2942 sayılı Kanun ve Yargıtay kararları uyarınca, dava konusu taşınmazın özellikleri, bulunduğu konumu gibi özelliklerinin, emsal alınan taşınmazın üstün ve eksik yönleri kıyaslanarak değer tespiti gerektiğini, bilirkişi raporunun bu hususlar gözetilmeden karara esas alındığını belirterek, yerel mahkeme kararının bedel yüksekliği taşınmazın vasfının hatalı bir şekilde arsa olarak tespiti sebebiyle kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak itirazları doğrultusunda davalarının kabulüne, müvekkili idarenin her türlü harçtan muaf olması sebebiyle teminatsız olarak icranın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belirlenen metrekare birim fiyatının rayicin çok altında olduğunu, bilirkişi raporunun denetimden uzak olduğunu, emsal seçimlerinin hatalı olduğunu, emsal taşınmazın dava konusu taşınmaza çok uzak ve farklı bölgede olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgedeki diğer taşınmazlara belirlenen kamulaştırma bedelinin daha yüksek olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Bir kısım davalılar ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal seçiminin hatalı olduğunu, dosyaya sundukları emsallerin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun inandırıcı olmadığını, dava konusu taşınmaza belirlenen m² birim fiyatının düşük olduğunu belirterek, istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak veya değiştirilerek davanın reddine, istinaf dairesi aksi kanaatte olması halinde delillerimiz toplanmak ve yeni bir heyet ile mahallinde keşif de yapılmak suretiyle itirazlarımız doğrultusunda davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. 4.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının piyasa ve gerçek rayiçlerin çok altında belirlendiğini, dava konusu taşınmazın konumunu çok iyi olduğunu, dava konusu taşınmaza belirlenen bedelin ülke ekonomisi koşulları nedeniyle çok düşük kaldığını ve müvekkilinin mağdur olduğunu, kamulaştırma bedelinin yasal süresi içinde depo edilmediğini, davanın yasanın öngördüğü sürede bitmemiş olması nedeniyle oluşan değer kaybının ve mağduriyetin giderilmesi için taşınmazın değerinin güncellenerek yeniden keşif yapılarak bedel tespitinin yapılması gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, taşınmazın gerçek değerinin tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci ve 12 nci maddeleri çerçevesinde taşınmazların değerinin belirlenerek dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. 3.Bir kısım davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.