Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/10152 E. 2025/11099 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1110 Esas, 2024/882 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/501 Esas, 2021/161 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ..., ..... köyü ..., 440 ve 441 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; taşınmazların gerçek bedelinin tespitini talep etti. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, göl alanı olarak tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda münavebeye alınan ürünlerin bölgenin şartlarına uygun olmadığını, bilirkişi kurulunun arazi için hesaplanan birim fiyata % 35 objektif unsuru ilave ederek bedeli yüksek hesapladığını, yerel mahkemece taşınmaz üzerindeki kum ocağı işletmesinin hiçbir bedel istemediğine dair noterden verilen taahhütname ve kum ocağı işletmesinin taşınma bedeli dahil hiçbir alacak talep edilmediği hâlde, muhdesat bedeline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, uydu görüntüsünde olmayan muhdesatlara değer biçildiğini, idare kendini vekille temsil ettirmesine rağmen idare lehine vekâlet ücretine karar verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. 2.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların nitelendirilmesinde hataya düşüldüğünü, bilirkişi raporunda sulu tarım arazisinin verimi ve fiyatının, 2016 yılı verim ve ürün maliyet cetveline göre düzenlenmediğini, kapitalizasyon faiz oranının yüksek uygulandığını, objektif değer artışının eksik uygulandığını ileri sürmüşlerdir. 3.Davalı .... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu parseller üzerinde çok uzun yıllardır kurulu kum- çakıl- mucur yıkama eleme tesisi/işletmesi bulunduğunu, tesiste bulunan makinaların sökülüp, farklı bir yerde değerlendirme olanağının olmaması dolayısıyla, satışının yapılması zorunluluğundan piyasa değerinin çok altında satılabildiğini, şirketin çok ciddi mağduriyetine neden olunduğunu, dava konusu taşınmazların tarla sebzeciliğine elverişli sulu tarım arazisi özelliğinde olduğunu, taşınmazların değerinin tespit edilen değerinin en az üç katı değerde olduğunu ileri sürmüştür. 4.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların değerinin tespiti yapılırken işletme bedeli üzerinden hesaplama yapılması gerekirken tarım arazisi niteliğinde değerlendirilmesinin taşınmazların değerini çok büyük bir oranda düşürdüğünü, objektif değer artışının düşük uygulandığını, kapitalizasyon faiz oranının yüksek uygulandığını ileri sürmüşlerdir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki taleplerini tekrar etmiştir. 2.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki taleplerini tekrar etmiştir. 3.Davalı.... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki taleplerini tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Sulu arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değerinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 2018 yılı Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri uygulanarak, dava konusu taşınmazların belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı uygun görülmüştür. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.