Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2023/11816 E. 2024/7705 K.

MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/112 Esas, 2023/96 Karar DAVALILAR:...vd. vekili Avukat ... KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Savaştepe Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/53 Esas, 2021/32 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili ile davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının davacı idare yönünden esastan reddine, davalılar yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Balıkesir ili, Savaştepe ilçesi, ... 2 ada 25 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın zemin değerinin yüksek belirlendiğini, yapı bedellerinin hatalı olduğunu, lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin eksik ödenmesine karar verildiğini, kamulaştırma bedelinin tamamının hüküm ile birlikte müvekkilerine ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi kabul edilerek sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'da öngörülen zirai net gelir yöntemine uygun şekilde değer biçen bilirkişi kurulu raporuna dayanılarak hüküm kurulmasında, taşınmazın sulu tarım arazisi olması sebebiyle %4 olarak uygulanan kapitalizasyon faizi ve taşınmazın konumu itibarıyla %150 olarak belirlenen objektif değer artışı ile bulunan 44,05 TL/m² birim fiyatının adil ve makul oluşuna göre kamulaştırmadan arta kalan kısımda %10 oranında değer azalışı uygulanmasına ve taşınmazın üzerindeki muhdesatların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2019 yılı birim maliyetleri tebliğine göre belirlenen muhdesatların değerlerinin makul ve davacı tarafça özellikle istinaf sebebi olarak gösterilen ve bilirkişi raporunda WC-LV yapı olarak belirtilip 2. Sınıf B grubu olarak kabul edilerek değeri tespit eden yapının ana yapı olarak kabul edilen atölye binasının birleşik parçası niteliğinde olduğu, 1. sınıf A grubu yapıların ise müştemilat amacıyla yapılan ve ana yapı dışında yer alan yapılarak ilişkin olduğu anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporunun bu yönüyle de dosya kapsamına uygun olduğu ancak İlk Derece Mahkemesince davanın dört ay içinde sonuçlandırılamaması sebebiyle uygulanması gereken yasal faizin derhal ödenmeyen bedel yönünden Daire karar tarihine kadar yürütülmesi gerektiği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf talebinin reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere,uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapıların bir kısmının davalı beyanı esas alınarak hesaplandığı anlaşılmış olup inşaat mühendisinin de içinde bulunduğu yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak tereddüte yer verilmeyecek şekilde yapı, sınıf ve cinsinin açıklandığı rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir. 5. Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan 305,66 m²lik kısmının kamulaştırılması gerekeceği belirtilerek hesaplama yapan bilirkişi raporu hükme esas alınarak kamulaştırma bedeline hükmedilmesine rağmen arta kalan alan ile ilgili tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline ilişkin karar verilmemesi doğru görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.