Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2025/11560 E. 2026/943 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/666 Değişik İş-2022/768 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2022/29612 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2022/96023

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait ve davalıya kasko poliçesi ile sigortalı aracın 15.09.2021 tarihinde yaptığı kaza neticesi araçta 86.782,39 TL hasar meydana geldiğini, davalıdan hasar miktarının talep edildiğini ancak 14.10.2021 tarihinde 37.313,41 TL ödeme yapıldığını, zararlarının tam olarak karşılanmadığını, davacıya ait aracın eksper raporunda belirtildiği şekilde onarıldığını, iskonto uygulanmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin 14.10.2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve 354,00 TL eksper ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan tahsilini talep etmiş, 18.04.2022 tarihli dilekçesi ile araçtaki hasar bedelinin 86.782,39 TL olduğu ödenen 37.313,41 TL'nin tenzili ile bakiye 49.468,98 TL hasar miktarı kaldığını belirterek ve 354,00 TL eksper ücreti de dahil olmak üzere toplam 49.882,98 TL olarak talebini ıslah etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya hasar bedeli olarak 37.313,41 TL ödeme yapıldığını ve bakiye taleplerin reddi gerektiğini, poliçedeki onarım yeri klozu gereği başvuru öncesinde değişmesi gereken tüm parçaların tedarikinin sağlandığını ve davacının da kabulünde olduğu üzere ödemelerin yapıldığını, işçilik bedellerinin de ödendiğini, talep edilen miktarların fahiş olduğunu, davacının taleplerine dayanak olarak sunduğu ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, KDV'den sorumlu olmadıklarını zira davacının fatura sunmadığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığın davalıya kasko poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait aracın 15.09.2021 tarihli kazada hasarlanması nedeni ile davacının hasar bedeli talebine ilişkin olduğu, dosyaya hasar bedelinin belirlenmesi amacıyla alınan 13.04.2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesi neticesinde araçtaki hasar tutarının KDV dahil 44.029,84 TL olduğu ve davalının 37.313,42 TL ödeme yaptığı, bakiye 6.716,43 TL kaldığının belirtildiği, raporun denetime elverişli olduğu, davacı vekilinin 354,00 TL eksper ücreti talep ettiği ancak davalının ilettiği evraklara göre aracın onarıldığı görüldüğünden onarılan araçta ekspertize gidilmesinde hukuki menfaat olmadığından talebin reddi gerektiği, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarında, hasarın davalıya ihbarından 45 gün sonra alacağın muaccel olacağının belirtildiği, bu nedenle davalının 01.02.2022 tarihinde temerrüde düştüğü gerekçesi ile başvurunun kısmen kabulüne ve 6.716,43 TL hasar bedelinin 01.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 42.752,55 TL hasar bedeli ve 354,00 TL eksper ücreti talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına tarafların itiraz ettiği, başvuru sahibinin iskontoya, ödemeye ve KDV'ye ilişkin itirazları olduğu, Türk Ticaret Kanunu 1459'uncu maddesinde sigorta şirketinin gerçek zararı ödemekle mükellef olduğunun belirtildiği, alınan bilirkişi raporu uyarınca hakem heyetinin karar verdiği, bilirkişi raporunda uyuşmazlığın parça iskontosundan kaynaklandığının belirtildiği, davacı eksper raporunda iskonto uygulanmadığı, davalı raporunda ise uygulandığının anlaşıldığı, davalı eksper raporunda aracın ... isimli iş yerinde onarıldığı, iskontosuz KDV hariç 73.544,40 TL, KDV dahil 86.782,39 TL olduğu, iskontolu KDV hariç 37.313,42 TL, KDV dahil 44.029,84 TL olduğu, araç rayiç değerinin 180.000,00 TL olduğu, kasko değerinin ise 180.095,00 TL olduğu, aracın parça iskontosuz onarım tutarı olan 73.544,40 TL'nin (KDV hariç) esas alındığını düşünsek (ki dosyaya bu yönde hiçbir fatura sunulmamıştır), hasar rayiç değer oranına göre aracın pert total olarak değerlendirilebileceğinin düşünülebileceği, fakat aracın onarımının yapıldığı, onarımı yapılmış olan bir araçta sovtaj çalışmasının yanıltıcı olacağı, incelemeye konu araçta iskontolu KDV hariç 37.313,42 TL, KDV dahil 44.029,84 TL hasar olduğu, KDV dahil bakiye hasar bedelinin 6.716,43 TL olduğunun belirtildiği, raporun hüküm vermeye elverişli olduğu, davalının Katma Değer Vergisinden sorumlu olduğu, onarılan araçta tekrar eksper raporu alınmasında hukuki menfaat olmadığından eksper ücreti talebinin reddinin yerinde olduğu, temerrüt tarihinin 01.02.2022 olduğu, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yerinde olduğu gerekçeleri ile tarafların itirazının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aracın iskontosuz tamir edildiğini, bu nedenle iskonto yapılmasını kabul etmediklerini, davalının iskonto anlaşmasının davacıyı bağlamayacağını, davalının eksper rapor ücretinden sorumlu olduğunu, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Genişletilmiş Artı Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın, 15.09.2021 tarihinde yaptığı kaza sonucu meydana gelen hasar bedeli ile eksper giderinin tahsili talebine ilişkindir. 1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkiline ait olan ve davalıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan aracın 15.09.2021 tarihinde yaptığı kaza neticesinde hasarlandığı, davalının bir kısım ödeme yapmış ise de zararın tam olarak karşılanmadığı gerekçesi ile bakiye hasar bedeli talebinde bulunmuştur. Davacı tarafından alınan eksper raporunda araçta KDV dahil 86.782,39 TL zarar oluştuğu belirtilirken, davalı tarafından alınan eksper raporunda ise aracın onarımının yapıldığı, davacının aracında değişmesi gereken parçaların %54 servis iskontosu uygulanması neticesinde 30.863,42 TL parça bedeli, 6.450,00 TL işçilik bedeli olmak üzere KDV dahil 44.029,84 TL, KDV hariç 37.313,41 TL zarar belirlemesi yapılmıştır. Dosyaya alınan 13.04.2022 tarihli raporda ise; davacı ve davalının eksper raporları arasındaki miktar bakımından oluşan farkın %54 servis iskontosundan kaynaklandığı, davacı aracında kaza nedeni ile iskontolu 37.313,42 TL, KDV dahil 44.029,84 TL zarar oluştuğu, davalının yaptığı ödeme sonrası 6.716,43 TL hasar bedeli kaldığı belirtilmiştir. Rapor hükme esas alınarak 6.716,43 TL bakiye zarara karar verilmiştir. Taraflar arasında akdedilmiş poliçe 12.12.2020-12.12.2021 vade tarihlerinde geçerli olup, poliçenin onarım yeri klozunda, " Poliçenin onarım yeri klozu başlığında; teminat kapsamına giren hasar halinde aracın onarımı davalının web sitesinde yayınlanan anlaşmalı servisler dahil sigortalının tercih edeceği serviste yapılabilir, hasar tespiti için sigorta şirketi tarafından atanan eksperin belirleyeceği hasar tutarı esas alınacaktır. Sigortacının anlaşmalı olmadığı tamirhane ve servislerde yapılacak onarımlarda tedarik edilebildiği durumda parça tedarikinin sigorta şirketi tarafından yapılacağı ve servis tarafından parça tedariğinin sigortacının onayına tabi olduğu hususunda mutabık kalınmıştır," hükmü bulunmaktadır. Bu durumda davalı ... şirketinin hasarlı parçaları iskontolu temin edebildiği hallerde iskonto uygulanmış parça değerlerinin esas alınacağı hususunda taraflar mutabık kalmışlardır. Öte yandan davalı ... 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1459-1461 md. hükmüne ve genel şartlara göre, kaza sonucu meydana gelen gerçek zarardan sorumlu ise de aynı yasanın "zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü" başlıklı 1448/1 maddesinde "sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır" düzenlemesi; aynı maddenin 2. fıkrasında "bu yükümlülüğe aykırılık, sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır" düzenlemesi mevcuttur. İş bu düzenleme gereği de sigorta ettiren, sigortacıyı zarara uğratacak şekilde, anlaşmalı servislerde hasara uğrayan parçalarda iskonto yapılması imkanı varken, özel servislerde araç tamiri yaptırmak suretiyle iskonto yapılmasının önüne geçmesi halinde oluşacak zarardan sorumlu olacaktır. Tüm bu düzenlemeler gereği, davacının poliçe kapsamında aracını anlaşmalı serviste tamir ettirmesi ya da sigortacının parça tedariki sağlaması halinde, davacının aracında oluşan hasar bedelinin ne kadar olacağı hususunun bilirkişi marifeti ile tespiti gerekirken, poliçede geçmeyen %54 iskonto oranı kabul edilerek hesaplama yapılması hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir. 3-Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel şartlarının B.3.1 maddesine göre, sigortacı, hasar miktarına ilişkin belgelerin kendisine verilmesinden itibaren en geç 15 gün içinde gerekli incelemeleri tamamlayıp hasar ve tazminat miktarını tesbit edip sigortalıya bildirmek zorundadır. Dosya kapsamında davalı ... şirketinin, davacının aracında oluşan zarar için 14.10.2021 tarihinde 37.313,41 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, davalının zarardan en geç bu tarihte haberdar olmasına, ödeme tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gerekmesine rağmen, davacının bakiye zarar için başvuru dilekçesi dikkate alınarak temerrüt tarihinin belirlenmesi hatalıdır. 4- 6102 sayılı Kanun'un 1426 maddesine göre sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır. Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin zararının belirlenmesi amacıyla yapıldığını beyan ettiği 354,00 TL ekspertiz ücretinin de davalıdan tahsilini talep etmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince ekspertiz ücretinin, eksper raporunun araç onarımından sonra alındığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Ancak davalının makul giderlerden de sorumlu olduğu gözetilmeksizin bu talebin reddi hatalı olup kararın bu gerekçe ile de bozulmasına karar verilmiştir. VI. KARAR 1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.