Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/4210 E. 2024/5112 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/124 Değişik İş, 2022/324 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2022/5039 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü /Davacının İtirazının Kabulü / Davalının İtirazının Reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/190017 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulüne, davalının itirazının reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu davalıya trafik sigortalı aracın 25.02.2020 tarihinde yaptığı çift taraflı kazada davacının yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 15.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatını temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 2.000,00 TL rapor ücretinin de yargılama giderleri içinde davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili talebini 72.812,80 TL olarak artırmıştır. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya usulüne uygun başvuru yapılmaması nedeni ile başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur oranının belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu'ndan (ATK) rapor alınmasını, başvuranın kask kullanıp kullanmadığının tespitini, motosiklet sürücüsünün yeterli sürücü belgesi olmadığını bu nedenle indirim yapılmasını talep ettiklerini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, gelirin ispatı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) ödeme alıp almadığının araştırılmasını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 25.02.2020 tarihinde meydana gelen kazada yaralanması nedeni ile sürekli iş göremezlik tazminatı ve rapor ücreti talebinde bulunduğu, ibraz edilen maluliyet raporunda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet oranının %4 olarak belirlendiği, kusur raporu ile davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu, davalı hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği yönünde talepte bulunmuş ise de dosya içinde hatır taşımasına yönelik delil olmadığından bu itirazın dikkate alınmadığı, davacının sürücü belgesi olmayan birinin motosikletine bindiği için %20 müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğine karar verildiği, davacı lehine nispi ve tam vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesi ile başvurunun kısmen kabulüne, 58.250,24 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 29.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün sürücü belgesi olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuru aşamasında müvekkili şirkete yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu ve mağdura ait son 3 aylık dönemine ilişkin ücret belgesi sunulmadığından başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiği, maluliyet raporunun usule uygun olmadığı, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiği, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, vekalet ücretinin hatalı belirlendiği gerekçesi ile karara itiraz etmiştir. C Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; maluliyet raporunda tedavi evraklarının incelendiği, bizzat muayene yapıldığı, rapor vermeye yetkili hastane tarafından düzenlendiği, kaza tarihi itibari ile geçerli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %4 engel oranı belirlendiği, rapora bağlı dava şartına ilişkin itirazın yerinde olmadığı, TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, davacının sürücünün yeterli belgesi olup olmadığını bilemeyeceği, bu nedenle davacının itirazının kabulü ile bilirkişinin belirlediği miktarın hüküm altına alınması gerektiği, davacı lehine tam vekalet ücreti verilmesinde isabetsizlik olmadığı gerekçesi ile başvurunun kabulüne, 72.812,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 29.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlere ek olarak müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 25.02.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve rapor ücreti talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davalıya 06.07.2021 tarihli dilekçe ile başvuru yapılmış ve başvuru dilekçesinin 07.07.2021 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına, kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre rapor alınmış olmasına, sürücü belgesinin yetersizliğinin yolcu olan davacı tarafından bilinemeyeceğinden müterafık kusur indirimi talebinin reddinin yerinde olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma aşamasında davacı ve araç sürücüsü arkadaş olduklarını ve lunapark istikametine doğru giderken kazanın meydana geldiğini ifade etmişlerdir. Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.