Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/14018 E. 2026/5178 K.

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/809 E., 2024/809 K.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, 23.09.2017 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucunda, yaralı yolcuları yardım amaçlı olarak bu aracın içinden çıkarmak istediği esnada, geriden aynı istikametten gelen başka bir aracın, sigortalı araca çarpması sonucu bu aracın müvekkilinin üzerine devrilerek yaralanmasına sebep olduğunu, sigorta şirketine başvurduklarını ancak sonuç alamadıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunu ve kusuru kabul etmediklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün davacının yaralanmasında kusuru olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Hakem Heyetince ikinci kazadaki kusur durumuna ilişkin belirlemeden bahsedilerek yanılgılı değerlendirmede bulunulduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 85/4 mucibince sigortalı aracın kusuru ve bu kusurdan kaynaklı yardım edenin zararının karşılanması yükümlülüğünün bulunduğunu belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacı yayanın (kazazedelere yardım eden) yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 85/1‟ de yer alan “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimseninölümüne veya yararlanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında yapılan veya teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumludur”. şeklindeki düzenleme ile işletenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu düzenlenmiştir. Aynı kanunun 85/4 maddesi “İşleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibi, hakimin takdirine göre kendi aracının katıldığı bir kazadan sonra yapılan yardım çalışmalarından dolayı yardım edenin maruz kaldığı zarardan da sorumlu tutulabilir. Ancak, bu durumda işletici teşebbüs sahibinin sorumlu kılınabilmesi için kazadan kendisinin sorumlu olması veya yardımın doğrudan doğruya kendisine veya araçta bulunanlara yahut kazaya taraf olan üçüncü kişilere yapılması gerekir. “hükmündedir. Bu düzenlemeye göre trafik kazası sonrasında yardım çalışmasında bulunan üçüncü kişilerin zarar görmesi durumunda işletenin kusursuz sorumluluğu söz konusudur. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3'üncü maddesi ise; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklindedir. Somut olayda, davalıya zorunlu trafik sigortalı (ZMSS) 55... plakalı kamyonetin aynı istikamette önünde seyreden 37... plakalı araca çarpması sonucunda bu aracın orta refüje savrularak devrildiği, 55... plakalı aracın da (sigortalı araç) çarpmanın etkisiyle sol şerit üzerinde ters yöne bakacak şekilde durduğu, olay yerinden aracı ile geçmekte olan ...'ın (davacı) yardım amaçlı durup 55... plakalı kamyonetteki (davalıya sigortalı araç) yaralıları araçtan çıkarmaya çalışırken, geriden aynı istikamatte seyreden 55... plakalı otomobilin davalıya sigortalı kamyonete çarptığı, kamyonetin davacı ...'ın üzerine devrildiği bunun sonucunda davacının yaralandığı ve iki ayrı kazanın meydana geldiği anlaşılmaktdır. Olaya ilişkin olarak resmi görevli polis memurlarınca tutulan kaza tespit tutanağında birinci kazanın oluşumunda davalıya sigortalı aracın, önünde seyreden araca arkadan çarpası sonucunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/d maddesini ihlal ettiği, ikinci kazada ise 55... plakalı araç sürücüsünün aynı kanunun 52/1-b maddesinde düzenlenen sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmakla yükümlüdür kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir. Çorum 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/934 Esas ve 2024/80 Karar sayılı dosyasında alınan ... Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nca düzenlenen kusur raporunda sürücü ...'ın ( 55... ) önünde aynı istikamette sol şeridi takiben seyreden otomobil ile takip mesafesini korumadığı, kavşaktan sola dönmek üzere sinyal vererek yavaşlayan araca etkin fren ve direksiyon tedbiri almadan arkadan çarptığı kazada asli kusurlu olduğu, katılan ...'ın yaralanması olayında; sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki 55... plaka sayılı otomobilin tali kusurlu, müşteki sürücü-yaya ...'ın gece vakti, aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışındaki Devlet Karayolunda daha önceden meydana gelen kazadan dolayı gerekli ve yeterli tedbirleri alınmamış olay yerinde araçlarda bulunan mağdurlara yardım etmek istediği esnada can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde karayolu üzerinde bulunmakla kendi yaralanmasında dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli kusurlu olduğu, 55... plaka sayılı kamyonet sürücüsü müşteki sanık ...'ın ve 55... plaka sayılı kamyonette bulunan yolcuların yaralanması olayında asli kusurlu olduğu, sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki 55... plaka sayılı otomobili ile seyrini far ışığı altındaki görüş mesafesine göre ayarlamayıp geldiği olay yerinde daha önceden kaza yapan 55... plaka sayılı kamyonete etkin fren tedbiri almayarak ön kısmından çarpması ile meydana gelen kazada dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Ceza Mahkemesince işbu rapor hükme esas alınarak davalıya sigortalı araç sürücüsü ...'ın TCK 89/1 maddesi gereğince cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasını geri bırakılmasına karar verilmiştir. Hakem Heyetince de ceza dosyasındaki rapor hükme esas alınarak, davacının yaralanmasında sigortalı aracın kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak yukarıda izah edildiği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/4. maddesi dikkate alınmadan karar verilmesi eksik incelemeye dayalıdır. Bu durumda: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/4 maddesi hükmü gereğince, birinci kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, davacının bu araç içerisindeki yaralıları yardım maksatlı çıkarmaya çalıştığı esnada, ikinci kazanın meydana geldiği ve davalıya sigortalı aracın üzerine devrilmesi sonucu yaralandığı , işleten/sigortalı ile ona düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde sigortacının bu şekilde gerçekleşen zarardan kusursuz sorumlu olduğu gözetilerek, zararın kapsamının belirlenip sonucuna göre karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 04.05.2026 Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamından, başvuranın aracıyla seyir hâlinde iken, meydana gelen trafik kazasını (davalıya sigortalı 55... plakalı ve 34... plakalı araç arasında gerçekleşen ilk kaza) gördüğü, yardım etmek için aracından indiği, başvuranın, kazaya karışan 55... plakalı sigortalı araçta sıkışan yolcu ve sürücülerin çıkarılmasına yardımcı olduğu esnada yoldan geçen (dava dışı) 55... plakalı aracın davalıya sigortalı 55... plakalı araca çarpması (2. kaza) ve çarpmanın etkisiyle aracın başvuranın üzerine devrilmesi sonucu davacının yaralandığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, Çorum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/934 E. sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından düzenlenen 11.11.2019 tarihli kusur raporunda da belirtildiği üzere 55... plakalı araç ile 37... plakalı aracın çarpışması olayında 1.kazanın ve başvurucunun 55... plakalı araçtaki yaralıları kurtarmak istediği esnada, 55... plakalı aracın 55... plakalı araca çarpması olayında 2.kazanın meydana geldiği açıklanmıştır. Buna göre dava konusunu oluşturan davacı yaya ...'ın yaralanması olayında, 55... plakalı araç sürücüsü ...'nın tali kusurlu olduğu, müşteki sürücü yaya ...'ın ise can güvenliğini tehlikeye atacak bir şekilde karayolu üzerinde bulunmakla kendi yaralanmasında dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli kusurlu olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 55... plakalı sigortalı araç sürücüsünün, başvurucu ...'ın yaralanması olayında herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, olayda iki farklı kaza olup 2. kazada davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kusurunun olmadığı ve illiyetin kesildiği gözetilerek kararın onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.