Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/8079 E. 2026/3828 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/188 E., 2025/456 K.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda 07.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat Dorukan Karalar ile davalı ... İşyeri Yapı Kooperatifi vekili Avukat ... geldiler. Taraflar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 07.04.2026 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; 27.06.2007 tarihinde ... İş Merkezi’nde antrepo işletmeciliği yapan davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin gümrüklü depolarında başlayan yangının, aynı iş merkezindeki davacı ... şirketine işyeri paket sigorta poliçeleri ile sigortalı dava dışı 5 işyerine sirayet ederek bu işyerlerinin yanarak tamamen zarar görmesine neden olduğunu, iş merkezinin 6 katlı bina olup katların tamamının bu yangından etkilendiğini, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/162 Değişik İş sayılı dosyasından yapılan tespitlerde davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ye ait gümrüklü alanda başlayan yangının diğer işyerlerine sirayet ettiğinin sabit olduğunu belirterek sigortalılara ödenmek zorunda kalınan 5.775.594,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile 2.249.717 USD ve 417.102 € alacağın bu döviz cinsine devlet bankalarınca uygulanan en yüksek oranda faizi ile birlikte kusurlu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... şirketinin aynı yangın dolayısı ile sigortalısı ... Tic. Ltd. Şti.’ye daha sonradan eksik ödeme nedeni ile açılan dava sonucunda 314.943,00 TL daha tazminat ödemek zorunda kaldığını belirterek bu bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; davaya konu zarardan gümrük idaresinin sorumlu tutulamayacağını, antrepo işleteninin malları güvenli şekilde muhafaza etmekten sorumlu olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; yangının çıktığı binanın maliki olan davalının yangında kusuru bulunmadığını, diğer davalı şirketlerin yanıcı maddelere ilişkin gerekli önlemleri almamış olması nedeniyle yangın çıktığından ve kendilerinin de yangından zarar gören konumunda bulunduğundan davalı malike husumet yöneltilemeyeceğini, binanın yapımından kaynaklanan bir kusur bulunmadığını ve ilave imalat olması halinde bunun kendilerine ihbarının gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Uluslarası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu yangının davalının hakimiyetinde olan alanda çıkmadığını, dava dışı ... A.Ş'ye ait yakıt tanklarından gerçekleşen kimyasal sızıntının yangına neden olduğunu, yangının çıkmasında kusuru bulunmayan davalının zarardan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 17.02.2016 tarihli ve 2011/536 Esas, 2016/92 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulü ile TL cinsinden toplam 5.775.594 TL, USD cinsinden toplam 2.429.717 USD ve EURO cinsinden toplam 417.102 EURO sigorta tazminatının ödeme tarihlerinden işleyecek TL cinsinden olanlara ticari avans, yabancı para cinsinden olanlara devlet bankalarınca bu döviz cinsine 3094 yasanın 4/a maddesi uyarınca bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; birleşen davanın kabulü ile 314.943,00 TL sigorta tazminatının ödeme tarihi olan 05.07.2011 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Mahkemenin 17.02.2016 tarihli ve 2011/536 Esas, 2016/92 Karar sayılı kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.11.2020 tarihli ve 2019/5604 Esas, 2020/7335 Karar sayılı ilamı ile davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'na hizmet kusuru nedeni ile işbu davada husumet yöneltilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, mahkemece, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesi uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli yargı yerinin idari yargı olması nedeniyle davanın davalı kurum bakımından reddi gerekirken yazılı şekilde bu davalı yönünden de işin esasına girilerek bir karar verilmesinin doğru görülmediği; konusunda uzman bilirkişi kurulundan dava konusu yangındaki kusur ve sorumluluğun tespitine ilişkin, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/711 E. ve 2016/200 K. sayılı dosya ve ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/320 E. 2016/468 K. sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporlarını da irdeleyen çelişkilerin giderilmesi yönünde ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi ve davalı ... Kooperatifi'nin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme hüküm tesisinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden davalı Başbakanlık Gümrük Müşteşarlığına izafeten ... Muhakemat Müdürlüğü aleyhine açılan davanın 6100 sayılı HMK 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine, davalılar S.S. ... İş Yeri Yapı Kooperatifleri Birliği ve ...Nakliyat Dış Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açılan davada bozma öncesi verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, asıl dava yönünden davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi aleyhine açılan davanın kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak koşuluyla TL cinsinden toplam 5.775.594,00 TL sigorta tazminatının 100.000,00 TL'lik kısmının 23.07.2007 tarihinden 400.000,00 TL'lik kısmının 08.08.2007 tarihinden 200.000,00TL'lik kısmının 14.09.2007 tarihinden 4.240.182,00 TL'lik kısmının 15.10.2007 tarihinden 785.412,00TL'lik kısmının 19.11.2007 tarihinden itibaren 50.000,00 TL'lik kısmının 17.01.2008 tarihinden itibaren ticari avans faiz ile birlikte USD cinsinden toplam 2.429.717 USD sigorta tazminatının 1.430.972,00 USD'lik kısmının 19.11.2007 tarihinden 961.040 USD'lik kısmının 06.11.2007 tarihinden 37.705 USD'lik kısmının 24.01.2008 tarihinden itibaren devlet bankalarınca bu döviz cinsine 3094 yasanın 4/a maddesi uyarınca bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte, EURO cinsinden toplam 417.102 EURO sigorta tazminatının 28.000 EURO'luk kısmının 16.07.2007 tarihinden itibaren 26.069,85 EURO'luk kısmının 12.09.2007 tarihinden 363.032,15 EURO'luk kısmının 24.12.2008 tarihinden devlet bankalarınca bu döviz cinsine 3094 yasanın 4/a maddesi uyarınca bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden 314.943,00TL sigorta tazminatının ödeme tarihi olan 05.07.2011 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl/birleşen davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi vekili temyiz dilekçesinde; olayın yaşandığı binada kiracılar tarafından oluşmuş yönetim söz konusu olduğunu, bina yaparak kendisine tahsisi yapılan binayı kooperatif ortaklarına tahsis ederek sorumluluğu kalmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu olayda diğer davalıların ağır kusurlu olduklarını, üçüncü kişinin ağır kusurunun illiyeti kestiğini, müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkiline binada sadece girişlerin kontrol edilmemesine dayanılarak kusur verilmesinin kabul edilemeyeceğini, diğer davalıların eylemlerinin illiyeti kestiğini, müvekkiline sorumluluk yüklenmesinin kanuni dayanağının ancak BK 58. maddesi gereğince olabileceğini, bu maddeye göre somut olay incelenip sonuca varılması mümkün olabileceğini, bilirkişilerin böyle bir irdelemede bulunmadan tespit yaptığını, mahkemece gerçek zararın tespitinin yapılmadığını, davacı tarafından yapılan ödemelerin olduğu gibi kabul edildiğini, fazla ödeme varsa 2. el değerleri tespit edilirken piyasa rayiç değerlerinin ortaya çıkarılmadığını belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; yangın nedeniyle davacı ... şirketine sigortalı işyerlerinde oluşan dava dışı sigortalı şirketlere ödenen hasar bedellerinin, yangın olayında kusurlu olduğu iddia olunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. 1- Davacı ..., zarar görene ödediği miktarı değil, zarar görenin gerçek zararını ödediği miktarla sınırlı olmak üzere rücu edebilir. Bu noktada, davacının rücu hakkı kapsamının belirlenmesi bakımından, ödeme yaptığı dava dışı sigortalıların zararının doğru biçimde tespiti önem kazanmaktadır. Ancak, mahkemece, bu ilkelere ve bozma ilamına uygun olacak şekilde herhangi bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın istemin tümü hüküm altına alınmıştır. O halde, mahkemece, seçilecek uzman bilirkişi heyetinden davacıya sigortalı işyerlerinde meydana gelen yangın dolayısıyla uğradıkları gerçek zarar miktarının ne olduğunun, riziko tarihinde davacıya sigortalı işyerlerinde bulunan mal stokunun ve değerinin belirlenmesi yönünden, davacıya sigortalı zarar gören şirketlere ait önceki yıllara ait ticari defterlerin (yevmiye defteri, envanter defteri ve defter-i kebir) incelenmesi, defterlerin birbirini teyit edip etmediklerinin araştırılması, yevmiye defterleri ile envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi, faturaların ticari defterlerle uyumluluğu, malların gösterilen değerlerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olup olmadığı tespit edilerek davacıya sigortalı işyerlerinde oluşan gerçek zarar miktarı yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre; davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl/birleşen davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre asıl/birleşen davalı ... İş Yeri Yapı Kooperatifi vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ... İşyeri Yapı Kooperatifi'ne verilmesine, Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalı ... İşyeri Yapı Kooperatifine iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 07.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.