Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/10783 E. 2023/13803 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/66 E., 2022/238 K. DAVALILAR : 1-, 2-... vekili Avukat ... DAHİLİ DAVALILAR : 1-... 2-Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirket HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabulüne kısmen reddine TEMYİZ EDENLER : Davacı vekili, davalı ... vekili Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair karar hakkında davacı vekilinin istinaf incelemesi talebi neticesinde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi neticesinde Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bozmaya uyularak verilen mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nakliyat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nden alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine icra takipleri yapıldığını, davalı borçlu şirket adına tescili gereken İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, 2902 Ada, 11 Parselde kayıtlı taşınmazın muvazaalı olarak davalı ... adına tescil edildiğini, tarafından da mal kaçırma gayesi ile diğer davalılara devredildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun Borçlar Kanunu (BK) madde 19 ve İcra İflas Kanunu'nun (İİK) madde 283/1 hükmü gereğince iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalılar davanın reddini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Mahkemenin 11.10.2016 tarihli ve 2014/275 E., 2016/311 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı Akın Maden Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. 2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 14.09.2017 gün, 2017/264 E.-2017/543 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2019 tarih, 2017/5678 Esas ve 2019/12137 Karar sayılı ilamı ile "...Davanın nam-ı müstear iddiasına dayalı olarak açıldığı, dosya içerisinde yer alan belgelere göre; davalı ...’ın davalı borçlu şirketin hissedarlarından olduğu, davalı Namer Madencilik, dava dışı Mat Madencilik ve dava dışı arasında akdedilen 05.04.2006 tarihli adi şekilde düzenlenmiş protokole göre “dava dışı ve müştereklerinin Mat Madencilik'e olan borçlarının Namer Madencilik tarafından ödenmesi ve Naner Madencilik tarafından ve müştereklerine kömür verilmesi karşılığında ve müştereklerine ait olan o sırada teminat maksadı ile adına kayıtlı Kadıköy İlçesi, 2902 Ada, 11 Parselde kayıtlı gayrımenkulün Namer Madenciliğe devredileceği” düzenlendiği, bu protokolün imzalanmasından sonra Namer Madencilik tarafından dava dışı borçlarına karşılık dava dışı Mat Madenciliğe 113.177 Dolar ödeme yapıldığı, buna karşılık ve müştereklerinin kömür alımından kaynaklanan borçlarının da silindiği, protokole konu ve dava konusu olan İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, , 247 Pafta, 2902 Ada, 11 Parselde kayıtlı gayrımenkulünde davalı ...'e devredildiği, dava dışı tarafından davalı ..., dava dışı ve dava dışıaleyhine Kadıköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/70 E.- 2011/560 K. sayılı tapu iptali ve tescil davasında, dava dışı ın oğluna verdiği vekaletnamenin kötüye kullanılarak adına kayıtlı dava konusu gayrımenkulün ’na devredildiği, dava dışı tarafından da davalı borçlu Namer Madencilikten alınan kömüre karşılık aralarında yapılan protokol gereğince devredileceğinin kararlaştırıldığı, davalı ...’in de dava sırasında, yapılan satış bedelinin bir kısmının dava dışı Mat Madencilik’e olan borçlarının karşılanması sureti ile bir kısmının da davalı ...’in hissedar olduğu Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nak. San ve Tic. A.Ş.'nin alacağına mahsuben karşılandığı, bu nedenle de dava konusu gayrımenkulün davalı ...'e devredildiği anlaşıldığından, mahkemece davalılar arasındaki 05.04.2006 tarihli protokol, Kadıköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/70 sayılı dava dosyasındaki beyanlar davalı ...'in davalı borçlu şirketin ortaklarından olduğu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; "...davalı ...'ın davalı borçlu şirketin hissedarlarından olduğu, dava konusu taşınmazın borçlu davalı Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nak. San ve Tic. A.Ş.'den alınan kömüre karşılık Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nak. San. ve Tic. A.Ş.'nin alacağına mahsuben taşınmazın davalı ...'e devredildiği, bu durumda dava konusu taşınmazın esasen borçlu davalı şirkete ait olduğu, davalı ...'in bu taşınmazı şirketin alacaklarına karşılık, şirket adına devir almış olduğu, davalı ...'in iyi niyetli kabul edilemeyeceği, davalı ...'ten satın alan davalı 4. kişiler yönünden ise dosya kapsamında kötü niyetin de ispat edilememiş olduğunun anlaşılmış olmasına göre; davalı ... yönünden, taşınmazın elden çıkartılmış olması sebebi ile davanın tazminata dönüştüğü kabul edilerek, davalılar ... ve borçlu davalı Namer Madencilik İnşaat Ambalaj Nakliyat Sanayi ve Tic. A.Ş. hakkındaki davanın kabulü ile, 736.221,00 TL alacağın, faizsiz olarak (İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün 2012/5732 sayılı ve 2012/5734 sayılı takip dosyalarındaki asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere) davalı ...'dan alınarak, davacıya verilmesine, davalı 4. kişiler ve ... hakkındaki davanın ise reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davalı 4. kişi yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, dava konusu gayrımenkulün kaydında yer alan takyidatlar ile birlikte satın alınmasının kötü niyetli satın alma olarak kabul edilmesi gerektiğini, beyan ederek kararın davalı 4. kişiler yönünden bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; adli yardım talebinde bulunduklarını, mal kaçırma kastının olmadığını, dava şartları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, nam-ı müstear olarak yapılan işlemin iptali isteğinden kaynaklanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (BK) 19 uncu maddesi. 3. Değerlendirme 1. Davalı ... vekilinin temyiz başvurusunda bulunurken adli yardım talebinde bulunduğu, bu talebinin değerlendirilebilmesi bakımından, dosyaya gerekli belgelerin (fakirlik belgesi) ibraz edildiği görülmektedir. Adli yardımdan yararlanabilmenin şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 334/1 inci maddesinde "Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler" denilmek suretiyle adli yardımdan yararlanabilecek kişilerle ilgili genel çerçeve çizilmiştir. Dosya kapsamındaki belgenin incelenmesinden; davalı ...'ın mali durumu itibariyle temyiz harçlarını yatırmasının güç olduğu, bu giderleri ödeme konusunda ödeme gücünün bulunmadığı anlaşıldığından davalı ...'ın adli yardım talebi kabul edilerek temyiz itirazları incelenmiştir. 2. Temyizen incelenen mahkeme kararının; bozmaya uygun olduğu, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 3. Dosya kapsamı ve önceki bozma ilamına belirtilen nedenlerle davalı ...'ın dava konusu taşınmazı nam-ı müstear olarak edindiği sabit olmuştur. Ancak dava konusu taşınmaz 01.07.2013 tarihinde üçüncü kişi tarafından davalılar ve ...'a 1/2 şer hisse olarak satılmıştır. Dava bu satıştan sonra 06.06.2014 tarihinde açılmıştır. BK'nun 19 uncu maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemlerin iptali davasında, davalı üçüncü kişilerin tümü yönünden muvazaa olgusunun davacı tarafından ispatlanması gerekir. İİK'nun 283/2 nci maddesinin kıyasen bu davalara uygulanması mümkün değildir. Dava konusu olayda davalılar ve ...'un taşınmazı muvazaalı olarak satın aldığı somut delillerle ispatlanmamıştır. Bu halde davacının davasının tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde bedele hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin adli yardım talebinin kabulüne, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm temyiz talebinin REDDİNE, 3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi 269,85 TL 0.H. 80,70 TL P.H. 189,15 TL Kalan