Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/15336 E. 2023/7310 K. – Maddi Tazminat

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1437 E. 2022/1775 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulüne/Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/591 Esas, 2021/275 Karar

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ... plakalı otobüsün ... sigortasının davalı ... tarafından düzenlendiğini, 27.12.2013 tarihinde sigortalı otobüsün tek taraflı kaza yapması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, kazadan dolayı davacının uğradığı zararın (vücut fonksiyon kaybı zararı/kalıcı maluliyet ve zorunlu koltuk sigortası teminatı) karşılanmadığını, karayolları zorunlu taşımacılık sigortasının ise bulunmadığını, sadece Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunduğunu belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere 2.000,00 TL'nin (vücut fonksiyon kaybı/kalıcı maluliyet nedeniyle 1.000,00 TL’nin her iki davalıdan ve zorunlu koltuk sigortasının yaptırılmaması nedeniyle koltuk sigortası kapsamında ödenmesi gereken tazminat için 1.000,00 TL’nin davalı ... Hesabından) kaza tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; zorunlu koltuk sigortasına ilişkin talep kapsamında davalı ... Hesabına karşı açılan davanın tefrikine karar verilmiş; davacı vekili 05.07.2018 tarihli dilekçesi ile 94.525,57 TL'nin yalnızca davalı ... Hesabından tahsilini talep ederek talebini artırmış, 21.02.2021 tarihli dilekçesi ile de talebini 202.856,00 TL'ye yükselterek davalı ... Hesabından tahsilini istemiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kaza nedeniyle davacıya SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının zararının öncelikle karayolları zorunlu taşımacılık sigortasından karşılanmasının gerektiğini, aracın zorunlu taşımacılık sigortasının bulunmaması halinde ise zararın ... tarafından karşılanması gerektiğini savunarak davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesi tarafından kazaya karışan otobüsün Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta 17.10.2018 tarihli poliçesi olması nedeni ile davalı ... Hesabının sorumluluğu olmadığı gerekçesi ile davanın her iki davalı yönünden reddine ilişkin verilen ilk karar, Bölge Adliye Mahkemesince kazaya karışan otobüsün kaza tarihinde geçerli Zorunlu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası olmaması nedeni ile davalı ... Hesabının sorumlu tutulması gerektiğinden kaldırılmış, dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin kaldırma sonrasında yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının meydana gelen tek taraflı otobüs kazası sonrası yaralanarak sürekli maluliyetinin oluştuğu, kazanın meydana gelmesinde otobüs şoförünün %100 oranında kusurlu olduğu, sıralı sorumluluk ilkesi gereğinde öncelikle aracın zorunlu taşımacılık sigortası bulunmadığından davalı ... Hesabının işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği, davacının sigorta şirketinden istemde bulunmadığı gerekçesi ile davalı .... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalıya karşı açılan davanın kısmen kabulü ile 94.525,57 TL'nin dava tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalı ... Hesabından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı vekili; istinaf kararı geregi alınan raporda maluliyet oranının artmasına rağmen istinaf öncesi alınan maluliyet raporuna göre yapılan hesaba göre hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, asgari ücretin de artmış olduğunu, hesaba esas alınan asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğunu ve taraflar için usuli müktesep hak oluşturmayacağını, davalı .... yönünden davanın reddine ve lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yargılama giderlerinin eksik hesaplanmış olduğunu, müvekkilin âdil yargılanma hakkının ihlal edilmiş olduğunu, yargılamanın uzaması ve geldiği aşamanın müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını ve davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmesini, diğer davalı .... yönünden ise dosyanın işlemden kaldırılması veya davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili; taşıma kanunu kapsamında düzenlenen sıralı sorumluluk ilkesi gereğince davanın kurum bakımından reddi gerektiğini, ayrıca yerel mahkemece verilen kararın aksi düşünüldüğünde müvekkili kurumun araç sahibine rücu hakkının söz konusu olacağını, bu bakımdan 3. şahısların zararlarının karşılanması bakımından ortaya çıkan trafik sigortasının atıl kalacağını, tüm bunlara rağmen ...'nın rücusu ile karşı karşıya kalınması gibi yasal düzenleme amaç ve işleyişine aykırı bir sonuç ortaya çıkacağını, poliçe yapılmaması halinde özgü yasal düzenleme yapılmış olmakla artık devreye sıralamadaki trafik sigortasının gireceğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aynı kaza nedeni ile Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2016/11623 Esas, 2019/4567 karar sayılı kararında otobüsün Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası olmaması nedeni ile Güvence Hesabının sorumlu olması gerektiğine karar verildiği, maluliyete ilişkin düzenlenen ilk rapora ve hesaplamaya ilişkin rapora davacı itiraz etmediğinden davacı yönünden artık raporların kesinleştiği, davacının davalı .... yönünden davayı takip etmemesi dikkate alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken kesin hüküm oluşturacak şekilde davanın esası hakkındaki davalı .... yönünden hüküm kurulmasının hatalı olduğu, maluliyet raporuna ilişkin bilirkişi raporu masraflarının dikkate alınmamasının hatalı olduğu, davacının istinaf başvurusunun bu yönüyle haklı olduğu, gerekçesi ile davalı ...'nın istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) inci alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı .... aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, diğer davalıya karşı açılan davanın kısmen kabulü ile 94.525,57 TL'nin dava tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalı ... Hesabından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 27.12.2013 tarihinde davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan, ancak Karayolları Zorunlu Taşımacılık Sigortası ile teminat altına alınmayan otobüsün karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89 ve 91 inci maddeleri, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun mülga 17 nci maddesi, mülga 18 inci maddesinin birinci fıkrası, 18 ve 19 uncu maddeleri, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B-8 maddesi,

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; özellikle, davacının Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararından önce düzenlenen maluliyete ilişkin sağlık raporu ile hesaplamaya ilişkin bilirkişi raporuna itiraz etmediği dikkate alındığında mahkemece davalı lehine oluşan usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak kurulan hükmün dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla; karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.