Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/1059 E. 2023/6783 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/1017 Değişik İş, 2021/1021 Karar SAYISI : 2021/İHK-42514 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulü/ İtirazın Reddi SAYISI : K-2021/141182 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.02.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde ... poliçesi olan motosiklet ile park halindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 99.900,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 100.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini toplam 144.632,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya tahkim başvurusu öncesinde 241.517,69 TL ödeme yaptıklarını, bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, tarafların kusur oranlarının uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının dosyaya sunduğu rapordaki % 54 maluliyet oranı üzerinden aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya 18.02.2021 tarihinde 241.517,69 TL kısmi ödeme yaptığı, raporda kısmi ödemenin ödeme tarihinde yetersiz olduğunun tespit edildiği, kısmi ödemenin güncel hali olan 253.428,00 TL’nin poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL’den mahsup edilmesi sonucu davacının talep edebileceği bakiye tazminatın 106.572,00 TL olarak hesaplandığı, davacının sürekli ve geçici işgöremezlik tazminatı talep ettiği, 106.572,00 TL’nin geçici işgöremezlik tazminatı ve sürekli işgöremezlik tazminatı olarak garameten paylaştırıldığı, buna göre 78.528,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 28.044,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 106.572,00 TL’ye hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 106.572,00 TL tazminatının 03.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur oranının doğru olmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 yaşam tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının sürücünün alkollü olduğunu bilerek araçta seyahat ettiğini, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan 21.11.2019 tarihli SBÜ İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından hazırlanan raporda tespit edilen maluliyet oranının %54 olduğu, söz konusu raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, anılan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, dosya kapsamında alınan kusur raporuna göre sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, progresif rant yönetimine göre hesaplama yapılmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının sigortalı araçta yolcu konumunda olduğu, davacının ceza dosyası kapsamında verdiği ifadesinde sigortalı araç sürücüsü ile arkadaş oldukları, birlikte parkta oturduktan sonra yolculuk ettikleri esnada kazanın meydana geldiğini beyan ettiği, olayda hatır taşımasının olduğunun anlaşıldığı, tazminattan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, sigortalı araç sürücüsüne ait otopsi raporunda, sürücünün kanında 205 mg etanol bulunduğunun tespit edildiği, bu miktarın yasal sınırın üzerinde olduğu, davacının alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracında yolculuk ettiği, bu durumun zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet verdiği, tazminattan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporuna göre rapor tarihi itibarıyla bakiye sürekli işgöremezlik tazminatı zararının 565.639,00 TL olduğu, bu miktara ayrı ayrı % 20 hatır taşıması ve % 20 müterafik kusur indirimi uygulandığında 339.383,40 TL tazminatın hesap edildiği, 339.383,40 TL'nin bakiye poliçe limiti olan 106.572,00 TL'nin üzerinde kaldığı, bu hesaba göre Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükmedilen tazminatta itiraz eden davalı lehine bir değişiklik olmayacağı, bu nedenle davalı vekilinin hatır taşıması ve müterafik kusur indirimine ilişkin itirazlarının reddi gerektiği, ... tarafından davacı lehine AAÜT'ye göre tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici işgöremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; dosya kapsamında alınan kusur raporuna göre sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, raporun kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, davacının sigortalı araçta yolcu konumunda olduğu, davacının ceza dosyası kapsamında verdiği ifadesinde sigortalı araç sürücüsü ile arkadaş oldukları, birlikte parkta oturduktan sonra yolculuk ettikleri esnada kazanın meydana geldiğini beyan ettiği, olayda hatır taşımasının olduğunun anlaşıldığı, sigortalı araç sürücüsüne ait otopsi raporunda, sürücünün kanında 205 mg etanol bulunduğunun tespit edildiği, bu miktarın yasal sınırın üzerinde olduğu, davacının alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracında yolculuk ettiği, davacının müterafik kusurlu olduğu, tazminattan sırasıyla %20 oranında hatır taşıması, %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, İtiraz Hakem Heyetince söz konusu indirimler yapılmak suretiyle bakiye poliçe teminat limitine göre karar verildiği, progresif rant yönetimine göre hesaplama yapılmasının usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Dosya kapsamında, davacının dosyaya %54 oranlı iki farklı maluliyet raporu sunduğu, bunlardan ilkinin 21.11.2019 tarihli SBÜ İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından hazırlanan rapor olduğu, bu raporun kaza tarihinde yürürlükte olmayan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, davacının sunduğu % 54 oranlı ikinci raporun ise 05.04.2021 tarihli İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının raporu olduğu, bu raporun da kaza tarihinde yürürlükte olmayan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre tanzim edildiği anlaşılmaktadır. 17.02.2019 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir. İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden davacının güncel muayenesi yapılarak olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.