Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/10429 E. 2024/5972 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/587 Değişik İş, 2022/582 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2022/İHK-32292 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü/İtirazın Kısmen Kabulü İle Davanın Kısmen Kabulü SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2022/84303 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.09.2020 tarihinde, davalının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortaladığı, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, davalı tarafça 25.08.2021 tarihinde 43.142,00 TL ödeme yapılmışsa da zararın karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri ve 1.000,00 TL tedavi giderinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ayrıca 750,00 TL rapor ücretinin yargılama giderleri kapsamında davalıdan tahsilini talep etmiş, 17.03.2022 tarihli dilekçe ile talebini 100.685,60 TL olarak artırmıştır. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmediğini, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin teminat kapsamında bulunmadığını, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, %1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, belirlenen tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmasını, rapor ücreti talebinin reddi gerektiğini, faiz isteminin haksız olduğunu, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalıya usulüne uygun başvuru yapıldığı, dosyaya sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlendiği, ödeme ile zararın karşılanmadığının bilirkişi raporu ile belirlendiği, belirlenen tazminattan emniyet kemeri takılmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle TRH 2010 Mortalite Tablosu ve progresif rant tekniği uygulanmak suretiyle düzenlenen aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kısmen kabulüyle; 78.178,88 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.569,60 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere 79.748,48 TL'nin 25.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, davalının tedavi giderlerinden de sorumlu olduğunu ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmediğini, tazminat hesabında %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin teminat kapsamında bulunmadığını, ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun sona erdiğini, belirlenen tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmasını, rapor ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağı ile davacının emniyet kemeri takmadığının belirlenmiş olduğundan müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olduğu, dosyaya sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlendiği, tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, davalının geçici bakıcı giderinden sorumlu olduğu, rapor ücretinin yargılama giderlerine arasında yer alıp makul gider olarak nitelendirildiği gerekçesiyle taraf vekillerinin bu yöndeki itirazlarının reddi gerektiği, ancak davalının belgelendirilmeyen tedavi giderlerinden de sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin, davacının araçta hatır karşılığında taşındığının anlaşıldığı ve davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulü ile; 48.490,26 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve fatura edilmeyen tedavi giderinin 25.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru tarihinde reşit olmayan davacının yaptığı başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmediğini, tazminat hesabında %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini; ödeme ile zararın karşılandığını, kusur oranlarının gerçeği yansıtmadığını, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin teminat kapsamında bulunmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimlerinin yetersiz olduğunu, rapor ücretinin teminat kapsamında bulunmadığını ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri, tedavi gideri ve rapor ücreti talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51,52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme İtiraz Hakem Heyetinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi ve oranlarının doğru olmasına, yargılama sırasında reşit olan davacıdan alınan vekaletnamenin dosyaya sunulmuş olmasına, maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmesine, %1,8 teknik faizin uygulanma imkanının bulunmamasına, dosyanın niteliği itibariyle kusur raporu alınmasına gerek bulunmamasına, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderinin teminat kapsamında olmasına, rapor ücretine yargılama giderleri arasında hükmedilmesi ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacıya ve davalıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 10.06.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Borçlar kanunu haksız fiil tazminatını düzenlerken (TBK 49 ve devamı maddeleri) zararın ispatı ve belirlenmesinin (50 nci md.) nasıl olacağını açıklamış, tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin bu zararı belirleyeceğini öngörmüştür. Zarar belirlenirken bir takım veriler kullanılacaktır. (Türüne göre zararın kapsamı- gelir -kusur- ödeme varsa vs.) Ayrıca haksız fiil sorumlusu tarafından ödemenin denkleştirici adalet gereği zarardan düşürülmesi gerekecektir. Bütün bu hesaplamalar (zararın belirlenmesi) HMK 266 ncı md. uyarınca genellikle bilirkişi marifetiyle olacaktır. Hakim önüne gelen zarardan somut olaya ve savunmaya göre (hatır taşıması) zararı artırıcı nedenler varsa (müterafik kusur) bununla ilgili bilgi ve belgeleri değerlendirip kendisi tazminatı belirleyecektir. 6098 sayılı TBK'nın 51 inci maddesi "tazminat ve belirlenmesi" 52 nci maddesi ise "tazminatın indirilmesi" ile ilgilidir. Bu maddelerin gerekçelerine bakıldığında bizzat hakimin değerlendireceği konulardır. Zararın belirlenmesi sırasında TBK'nın 51-52 maddeleri uygulanarak bilirkişiden rapor alırsak hakimin takdirinde olan hususlarda bilirkişi raporuna değer vermiş oluruz. Bu husus tazminat hukuku eserlerinde de (M. Reşit Karahasan) incelenmiş, zarar ile tazminat arasındaki fark şu biçimde açıklanmıştır. "Borçlar hukukunda zarar ve tazminat kavramlarının ayrı ayrı yeri ve sonuçları vardır. Zarar, malvarlığındaki eksilmeyi, tazminat ise sorumluluğun kapsamını tespit eder. Bu nedenle tazminat zarar miktarına eşit olabileceği gibi, ondan eksik de olabilir. BK 43-44 maddeleri ile getirilen düzenleme sorumlunun zararı ne ölçüde yükleneceğini belirlemek içindir. Bu nedenle davalı ödemesi de göz önünde tutularak zarar kesin olarak belirlendikten sonra BK 43-44 maddelerinin somut olay içinde tartışılması ve araştırılması gerekir. Şayet olay içinde belirtilen yasa hükümlerine uygun indirim sebeplerinin varlığı tespit edilirse tazminat, başka bir deyişle hükmedilecek miktar zarardan az olacaktır." 17. ve 4. H.D önceki içtihatları da bu yöndedir. Somut olayda; hakem heyeti tarafından tazminat hesabında önce % 20 oranında hatır taşıması indirimi ve % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, bulunan tutar üzerinden de davalının önceki ödemesinin güncellenmiş tutarı düşülerek sonuç tazminatın belirlendiği görülmektedir. Oysa, açıklanan nedenlerle, hesap edilen tazminattan öncelikle davalının ödemesinin güncellenmiş tutarının düşülmesi, ardından da hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması ile bulunacak sonuç tazminat için kabul kararı verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.