Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/1028 E. 2023/7196 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/958 E.- 2021/962 K. SAYISI : 2021/İHK-41292 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulü Davacıların İtirazının Reddi,Davalının İtirazının Kısmen Kabulü SAYISI : 2021/126956 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacılar vekili ile davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacıların itirazlarının reddine, davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir. ... kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...'in oğlu, ...'in kardeşi, ... ile ...'in ise amcası olan desteğin yolcu olduğu araç ile davalıca Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı 22.12.2020 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için 25,00 TL olmak üzere toplam 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslahla talebini davacı ... için 232.411,70 TL, ... için 19.702,21 TL olmak üzere toplam 252.113,92 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ölçüsünde sorumlu olduğunu, desteğin emniyet kemeri takılı olmadan seyahat ettiğinin sabit olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı ...'e davalı şirketçe ödeme yapılmış olup bakiye bir alacağının kalmaması nedeniyle başvurunun reddi gerektiğini, diğer davacılar yönünden varsayımsal bir destekten bahsedilemeyeceğini, ölenin kendilerine destek olduğunun açık ve anlaşılır biçimde ispatlanması gerektiğini, hesap raporunun uzman bir aktüer bilirkişiden alınması gerektiğini, mükerrer ödeme riskini değerlendirilmesi gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, davacılara Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya esas bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, temerrüt söz konusu olmadığından davacıların avans faiz talebinin reddi gerektiğini ve davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında müteveffanın vergilendirilmiş gelirine yönelik, şirketine ilişkin gelir tablosu, bilanço vb. bilgi ve belgeler tespit edilemediğinden tazminat hesabının asgari ücret üzerinden yapılmasının kabulü gerektiği gerekçesiyle, davacıların talebinin kısmen kabulüne, davacı ... için 14.139,47 TL, davacı ... için 3.237,00 TL olmak üzere toplam 17.376,47 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacı ... ile davacı...yönünden davanın reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri 1.Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda müteveffanın gelirinin yanlış değerlendirilerek asgari ücretten hesap yapılmasının hatalı olduğunu, gelir ile ilgili belgeleri sunmalarına rağmen dikkate alınmadığını, kaza tespit tutanağının trafik kazasının meydana gelmesinden yaklaşık olarak üç saat sonra tutulduğunu, müteveffanın olay yerine ulaşan sağlık ekipleri tarafından emniyet kemeri ve üzerindeki kıyafetler kesilerek hayatta olup olmadığı kontrol edildiğinden müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiğini, davacı ...'in desteğin yeğeni olduğunu, desteğin hem yeğenine hem de kardeşi olan davacı ...'e bir aile reisi gibi yardımcı olduğunu, bu nedenle adı geçen davacılar yönünden red kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir 2.Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kabul edilen tazminattan desteğin kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığının sabit olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, her iki taraf lehine de 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Alınan bilirkişi raporunda hesap asgari ücrete ve davacının iddia ettiği gelire göre terditli olarak yapılmıştır. Davacı tarafın müteveffanın geliri olarak ileri sürdüğü gelir miktarı, işletme defteri, bilanço veya vergi dairesine verilmiş bir beyannameye ve resmi bir kayda dayanmamakta olup, uyuşmazlık hakemi de verdiği kararda müteveffanın gerçek gelirinin belli olmamısı nedeniyle asgari ücrete göre yapılan hesaplamaya itibarla karar verilmiştir. Bu nedenle bilirkişi raporu bu yönü ile kaza tarihindeki Genel Şartlara uygun, destek tazminatı talebinin, Yargıtay'ın yeni içtihatları doğrultusunda TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak bilirkişi tarafından hükme en yakın veriler nazara alınmak suüretiyle hazırlanan ve sunulan raporun taraflar arasındaki iddia ve savunmaları karşılar nitelikte, gerekçeli denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu değerlendirilerek davacı ve davalı tarafın hesaba yönelik itirazının reddine karar verilmiştir. Davalı lehine hükmedile vekalet ücreti yönünden yapılan itirazın kabulü gerekmiştir. müterafik kusur indirimi ancak zarar görenin yolcu olarak bulunduğu araç işleteni ve sigortacısı için söz konusu olup karşı araç için söz konusu olamayacaktır. Bu nedenle karşı araç işleteni ve sigortacısı lehine müterafik kusur indirimi yapılamayacağından sigorta kuruluşunun itirazı yerinde görülmemiştir." gerekçesiyle davacıların itirazının reddine, davalının itirazının davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda müteveffanın gelirinin yanlış değerlendirilerek asgari ücretten hesap yapılmasının hatalı olduğunu, gelir ile ilgili belgeleri sunmalarına rağmen dikkate alınmadığını, hesap raporunda payların da hatalı olduğunu, davacı...ve ... yönünden red kararı verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıların desteğinin yolcu olduğu araç ile davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 22.12.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu desteğin hayatını kaybetmesi nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun'un 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası. 3. Değerlendirme 1.Davacılar vekilinin davacı ..., ... ve...yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacı ... yönünden destek tazminatı hesabı yapılmamasının adı geçen davacının yaşı ve fiilen desteğin bakımını üstlendiğinin ispat edilememiş olmasına göre yerinde olmasına, davacı...yönünden desteğin fiilen bakımını üstlendiği hususunun ispat edilememiş olmasına göre adı geçen davacı yönünden destek hesabı yapılmamış olmasında isabetsizlik bulunmamasına ve davacı ... yönünden yapılan hesaplama ile destek tazminatı miktarının yerinde olmasına, ayrıca temyiz olunan kararın gerekçesinin usul ve yasaya uygun olmasına göre davacılar vekilinin davacı ..., ... ve...yönünden temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davacılar vekilinin davacı ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 53 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yoksun kalınan gerçek destek miktarının tespit edilebilmesi için öncelikle desteğin sağlığında elde ettiği net gelirin doğru saptanması icap eder. Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Desteğin kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, desteğin geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer desteğin gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir. Davacılar desteğin asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş olup, hakemce bu konuda yeterli araştırma yapılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm tesisi edilemez. Dosyadaki bilgi ve belgelerden desteğin "My Blue Pub" isimli yerin işletmecisi olduğu anlaşılmakla, trafik kazasının olduğu tarihteki desteğin ücret ve gelirlerini gösterir tüm belgeler için Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları olup olmadığı da araştırılarak desteğin ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında işletmenin faaliyet alanı da dikkate alınmak suretiyle ilgili meslek odasından, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan vergi kaydı sorularak o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama gelirleri sorulup desteğin sürekli ve düzenli bir gelirinin olup olmadığı belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken, davacıların iddiaları araştırılmadan desteğin asgari ücret üzerinden gelir elde ettiği kabul edilerek eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin davacı ..., ... ve...yönünden tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının davacı ... yönünden kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar ..., ... ve ...'e yükletilmesine, Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.