Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/14454 E. 2023/7993 K. – Alacak

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi/ İstinaf başvurusunun esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Turgutlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahk. sıfatıyla) Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Kanunu'na göre kurulan ve faaliyet gösteren tüzel kişilik olduğunu, davalılardan Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş'nin işletmelere elektrik enerjisi satan şirket olup, diğer davalı Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş'nin ise Organize Sanayi Bölgelerinin onaylı sınırları içerisinde bulunan 1722 ada 2 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 2 nci maddesinin (g) bendinin 10.05.2006 tarihli 5496 sayılı Torba Kanunla değiştirilerek, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'na göre kurulan OSB tüzel kişiliklerinin şirket kurmaksızın sadece kurumdan lisans almak suretiyle onaylı sınırları içerisinde elektrik üretim ve dağıtım faaliyetlerinde bulunabileceği ve katılımcılarının elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüketim miktarına bakılmaksızın serbest tüketici sayılacakları ve katılımcılarından serbest tüketici limitini aşan tüketicilerin OSB'ye dağıtım bedelini ödemek kaydıyla tedarikçisini seçme hakkına sahip olacağı hükmünün getirildiğini, bu hüküm uyarınca Organize Sanayi Bölgelerinin kendi onaylı sınırları dahilinde elektrik dağıtım hakkına sahip tek kuruluş olarak belirlendiğini, davacı müvekkili tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan elektrik dağıtım lisansının 24.01.2008 tarihinde alındığını, bu sebeple, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 2 nci maddesinin (g) bendi bağlamında davacının 24.01.2008 tarihinden itibaren kendi onaylı sınırları dahilinde elektrik dağıtım hakkına sahip tek kuruluş olduğunu, davalılardan Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından OSB sınırları içerisinde taşınmaz maliki olan ve faaliyette bulunan diğer davalıya elektrik enerjisi satıldığını ve bunun karşılığında da elektrik bedeli ve elektrik dağıtım bedeli tahsil ettiğini, oysa yukarıda belirtilen yasal düzenleme uyarınca elektrik dağıtım bedelini tahsile tek yetkili kuruluşun davacı kuruluş olduğunu, davalılardan Asya Katılım Bankası A.Ş'nin de parsel maliki olup diğer davalı Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş'nin de faaliyet gösterdiğini, adı geçen davalılar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyetinin taraflarınca bilinmediğini, aralarındaki hukuki ilişkinin mahiyetini (kira vb.) gösteren geçerli belgeleri davacı OSB'ye ibraz etmekle yükümlü iken bu yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, bu nedenle dava konusu elektrik enerjisi, hangi davalı tarafından kullanılmış olursa olsun her iki davalı şirket ve davalı Gediz Elektirk Dağıtım A.Ş'nin dava konusu alacaktan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dağıtım lisansının alındığı 24.01.2008 tarihinden itibaren davalıların sorumlu olduklarını, alacak miktarını tespit için gerekli belgelerin davalıların yed'inde olması nedeniyle alacağın belirsiz nitelikte olduğunu belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca şimdilik 100.000,00 TL elektrik dağıtım bedelinin 24.01.2008 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı Asya Katılım Bankası A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacı Turgutlu Organize Sanayi Bölgesi'ne ait 1722 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş'nin, müvekkili davalı bankaya olan kredi borcuna istinaden davalı bankaya devredildiğini, bu yerin ihbar olunan Yuvam Agro Gd. Ürn. Nak. Dy-Dysz. Tük. Ml. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne 24.01.2014 tarihinde kiraya verildiğini, kira sözleşmesinin Turgutlu OSB yönetimine 28.03.2014 tarihinde ibraz edildiğini, 1993 yılından bu yana davalı Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş tarafından kullanılan bu yerin OSB niteliğine haiz olmadığını, daha sonradan bu niteliği kazanan bu bölgede ticari faaliyetini devam ettiren şirketin abonelik sözleşmesini Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş' ye devrettiğini, davacı tarafın 24.01.2008 tarihinde almış olduğu elektrik dağıtım lisansına dair müvekkili davalı bankaya herhangi bir bildirimde bulunmadığını, davanın ihbar olunan kiracı şirkete yönlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı tarafından lisansın alındığı 2008 yılından itibaren dağıtım bedelinin hak edildiği iddia edilmiş ise de, davacı kuruluşun dağıtım lisansını aldığı tarihte katılımcılarına yönelik elektrik alt yapısını kurup, artık lisans sahibi olduğu ve elektriği kendi hattından alması gerektiği yönünde katılımcısına ve davalı müvekkili şirkete bildirimde bulunulmadığını, diğer davalı şirketlerin elektriğini müvekkili davalı şirketten almaya devam ettiğini, bu açıdan davalı şirketin sözleşme süresince dağıtım bedelini hak ettiğini, davacı yan tarafından kendi hatlarından alınmayan, dağıtımını yapmadığı bir elektriğin dağıtım bedelinin talep edildiğini, davalılar Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş ve Asya Katılım Bankası A.Ş davalı şirketin dağıtım tesislerini kullanmakta olup davacı OSB'nin dağıtım tesislerini kullanmadıklarını, müvekkili davalı şirketin dağıtım tesislerini kullandıkları için dağıtım bedelini müvekkili şirketin hak ettiğini, katılımcısına elektrik hattı götürmeyen, bölgedeki elektrik dağıtım şirketlerine lisans aldığına dair bildirimde bulunmayan davacının kendi kusurundan kaynaklı sebeplerle hak iddia etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı Alımlar Gıda ve İhtiyaç Mad. Tic. ve San. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından elektrik dağıtım bedeline dair tüm bedellerin 1993 yılından bu yana diğer davalı Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş'ye ödendiğini, davacının talep ettiği dağıtım bedelinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı OSB'nin 24.01.2008 tarihinden itibaren EPDK'dan elektrik dağıtım lisansı aldığı, 4628 Sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin (g) bendinde 5398 sayılı kanun ile yapılan değişiklik ile 6 ay içinde, 10.05.2006 tarihli 5496 sayılı yasa ile aynı maddede yapılan değişiklik ile 3 ay içinde organize sanayi bölgelerinde TEDAŞ'a ait tesislerin mülkiyeti ve işletme haklarının organize sanayi bölgesine devredileceğinin hüküm altına alındığı, bu sürenin 6446 sayılı yasanın 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrası ile ile kurul tarafından belirlenecek süre şeklinde yeniden düzenlendiği, davacının bu sürede veya sonrasında dağıtım tesislerinin devrinin tamamlandığına dair bir beyanda bulunmadan ve delil göstermeden sadece lisans aldığı tarih itibarıyla dağıtım bedeli talep hakkının doğduğu iddiasına dayanarak talepte bulunduğu, 24.01.2008 tarihli Dağıtım Lisansının eki olan Genel Hükümler'in 2 nci maddesinin (n) bendine göre "Lisans sahibinin serbest tüketici sıfatıyla temin ettiği elektrik enerjisini katılımcıların kullanımına sunmak ve buna ilişkin diğer hizmetleri sunmak" ve aynı Genel Hükümler'in 3 ünü maddesine göre "Lisans sahibi ilgili mevzuatın gerektirdiği sayaçları ve iletişim altyapısını tesis etmekle" yükümlü olduğu, açıklanan yasal düzenleme ve lisans belgesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı Organize Sanayi Bölgesi'nin onaylı sınırları içerisinde 24.01.2008 tarihinden itibaren elektrik dağıtım hakkına sahip olmakla birlikte bu hizmetin sunulması için gerekli olan tesislerin yasal süre içinde ya da sonrasında devralmadan ve bunu takiben katılımcılara lisans genel şartlarına uygun biçimde hizmet sunma şartlarını sağlamadan dağıtım talep hakkının başlayacağının kabul edilemeyeceği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119 uncu maddesinin 1 nolu fıkrasının (e) ve (f) bentleri uyarınca davacı tarafın dava dilekçesinde iddiasının dayanağı olan bütün vakıaları ve bunların hangi deliller ile ispat edileceğini göstermek zorunda olduğu, yine aynı yasanın 190 ıncı maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca davanın tarafları lehine olan iddialarını ispatla yükümlü olduğu, davacı tarafın, aksi yönde görüş bildiren bilirkişi raporları sonrasında dahi iddiasını sadece lisans belgesi almış olmasına dayandırdığı ve bu tarihten itibaren başka hiç bir şarta bağlı olmadan dağıtım bedeli talep hakkı bulunduğunu bildirerek, hizmet sunma aşamasına geldiği tarih konusunda hiçbir beyanda bulunmadığı ve delil göstermediği, davacının sadece elektrik dağıtım lisansı almış olmasının tek başına dağıtım bedeli talep hakkı vermeyeceği, ancak hizmet sunmaya hazır hale geldiği ve diğer yasal şartları tamamladığı tarihten sonrası için talepte bulunabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yasal düzenleme ve lisans belgesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; müvekkili davacı OSB nin onaylı sınırlar içerisinde 24.01.2008 tarihinden itibaren elektrik dağıtım hakkına sahip olmakla birlikte bu hizmetin sunulması için gerekli olan tesisleri, yasal süre içinde ya da sonrasında, yasa gereği, TEDAŞ'tan devralmış olduğundan ve bunu takiben katılımcılara lisans genel şartlarına uygun biçimde hizmet sunma şartlarını sağladığından, dağıtım bedeli talep hakkının başladığının kabul edilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, dosyaya sundukları tüm delillerle davanın ispatlandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sadece elektrik dağıtım lisansı almış olması tek başına dağıtım bedeli talep hakkı vermeyeceğinden, ancak hizmet sunmaya hazır hale geldiği ve diğer yasal şartları tamamladığı tarihten sonrası için talepte bulunabileceği, dava dosyası içindeki delil ve belgelere göre ise dava konusu taşınmazda elektrik aboneliğinin ve tüketimin sona erdiği 13.03.2013 tarihlerinden önce, davacının yasal şartları yerine getirerek aynı hizmeti sunmaya başlamış olduğunu kanıtlayıcı bir delil bulunmadığından ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasının yerinde olduğu gerekçesiyle usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; ilk derece mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, elektrik dağıtım bedelinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 2 nci maddesinin (g) bendi. 3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.