Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/10138 E. 2023/2488 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2018/564 Esas 2020/44 Karar HÜKÜM/KARAR : Davanın açılmamış sayılmasına-Konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına-davanın kabulüne Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen görevsizlik kararı hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/13091 Esas 2016/11754 Karar ve 20.12.2016 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararı görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; mahkemenin görevsizliğine, dosyanın davaya bakmakta görevli Karşıyaka Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, (Kapatılan) Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2017/5590 Esas 2018/4775 Karar ve 08.05.2018 tarihli kararı ile bu karar onanmıştır. Bu onama ilamı neticesi dosya Karşıyaka Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir. Karşıyaka Ticaret Mahkemesi kararının davacılar vekili ve davalılardan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2020/2523 Esas, 2020/225 Karar ve 04.12.2020 tarihli kararı ile dosyanın Yargıtaya gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararı üzerine ve davacılar vekili ile davalılardan ... vekili tarafından verilen istinaf dilekçelerinin temyiz dilekçesi olarak kabulü ile; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın tek taraflı trafik kazası yapması sonucu araçta yolcu olarak bulunan murisin vefat ettiğini, davacıların murisin eşi ve çocukları olduğunu, destekten yoksun kaldıklarını, elem ve acı çektiklerini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 1.000,00’ er TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davalı eş için 200.000,00 TL, çocuklar için 100.000’er TL manevi tazminatın (davalı ... şirketi manevi tazminattan sorumlu değil) kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 16.12.2019 tarihinde verdiği ıslah dilekçesi ile davalılardan sürücü açısından davacı eş ... için maddi tazminat talebini 8.547,43 TL’ ye, davacı çocuk ... için maddi tazminat talebini 92.329,79 TL’ ye, davacı çocuk ... için maddi tazminat talebini 123.502,29 TL’ ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesi bulunmadığından davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müteveffanın bilgisi dışında araçta taşındığını, aracı sürücüye kendisinin vermediğini, sürücünün kusurlu bulunmadığını, kazanın yol ve hava koşullarından meydana geldiğini, aracın bakımının yaptırılmış olması ve iyi bir şekilde trafiğe çıkması sağlandığından malike yüklenecek kusur bulunmadığını, eşin manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını, Güvence Hesabı ile sürücünün taraf olduğu rücuan yapılan takipler kapsamında karşı tarafa 120.000,00 TL ödeme yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2016 tarihli ve 2016/73 Esas, 2016/86 Karar sayılı kararıyla; davacı ile davalılar arasındaki uyuşmazlığın Tüketici Mahkemelerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesi ile dava dilekçesinin mahkemenin görevsiz olması nedeniyle reddine, dosyanın görevli İzmir Tüketici Mahkemesi' ne gönderilmesine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2016 tarih 2016/73 Esas, 2016/86 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında; açılan davada davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı da bulunduğu, sigorta hukuku, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu' nun 6 ıncı kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava, ticari dava olup asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde bulunduğu, davacılar ile davalılar arasında tüketici işlemi bulunmadığı, davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu, bu durumda uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği, ancak Foça’da ayrı ticaret mahkemesi bulunmadığı dikkate alınarak davanın esasına girilerek tarafların delillerinin toplanması, iddia ve savunmalarının değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesi bu defa da 15.05.2017 tarihli 2017/42 Esas, 2017/97 karar sayılı ilamı ile; “bozma ilamı da dikkate alındığında, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğu, bu tür davaların Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği, Büyükşehir Belediyesi' nin kuruluş statülerini yeniden belirleyen ve resmi gazetenin 23.07.2004 gün ve 25531 sayılı nüshasında yayınlarak yürürlüğe giren 5612 sayılı nüshasında yayınlarak yürürlüğe giren 5612 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’ na göre Foça İlçesi Büyükşehir sınırları içerisine alınmakla, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’ nun 23.11.2002 tarihli resmi gazetede yayınlanan 14.11.2002 gün 520 sayılı ilke kararı gereğince Büyükşehir Belediye sınırları içinde ticari davaları ile ilgili yargılama yetkisinin Ağır Ceza Merkezi' nde kurulu Ticaret Mahkemesi' ne ait olduğu, mahkememizin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devam etmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine, dosyanın davaya bakmakta görevli Karşıyaka Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine” karar verilmiştir. C. Onama Kararı İlk Derece Mahkemesinin 15.05.2017 tarihli 2017/42 Esas, 2017/97 karar sayılı kararı davacının temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.05.2018 tarih 2017/5590 Esas, 2018/4775 karar sayılı kararı ile onanmıştır. D. Dosyanın Gönderilmesi İlk Derece Mahkemesi Kararı Yukarıda numarası belirtilen onama kararı sonrası dosyaya görevli Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmış, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 12.02.2020 tarihli 2018/564 Esas, 2020/44 Karar sayılı ilamı ile; toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi sonucunda davalı ...Ş. hakkındaki davanın HMK'nun 150 inci madde hükmü uyarınca açılmamış sayılmasına, davalı ... ve davalı ... haklarında dava dilekçesi ile açılan maddi tazminat davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... hakkında miktar artırım dilekçesi ile açılan talebin kabulüne, 3.419,43 TL bakiye maddi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, 36.931,79 TL bakiye maddi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, 49.401,29 TL bakiye maddi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, manevi tazminat talepleri ile ilgili olarak, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 31.01.2016 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir. V. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 04.12.2020 tarihli ve 2020/2523 Esas, 2020/225 Karar sayılı kararıyla; “Eldeki davada da, Foça Asliye Hukuk mahkemesinin görevsizlik kararı ile Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen karar gereği Karşıyaka Asliye Ticaret mahkemesinin iş bu dosyasından yapılan yargılama ile karar verildiği anlaşıldığından iş bu karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceğinden, verilen hükme karşı davacı vekili tarafından yapılan yasa yoluna ilişkin başvuruyu incelemekle görevli merciin, Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi olduğu sonucuna varılarak, HMK hükümleri gereğince iş bu karar için istinaf yolunda inceleme mümkün olmadığı kanaati ile iş bu uyuşmazlığın çözüm yerinin Yargıtay olduğu kanaatine varılmıştır” gerekçesi ile dosyanın Yargıtaya gönderilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesi Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/564 Esas, 2020/44 Karar ve 12.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili; davacı eş ve çocuklar için hükmedilen manevi tazminat miktarının duyulan üzüntüyü hafifletecek, tatmin duygusunun yanında caydırıcılık uyandıracak miktarda bulunmadığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; sunduğu 23.03.2020 tarihli dilekçesinde temyiz sebeplerini gerekçelendirmemiş, temyiz süresinden sonra verdiği 27.06.2020 tarihli dilekçesinde ise, yeni aldığı aracı tamirhaneye verdiğini, tamirhane çalışanlarının aracı yeğeninin çalıştığı yere bıraktığını, yeğeninin de işyerinde çalışan kişiye aracı müteveffayı eve bırakması için verdiğini, kaza ile hiçbir fiili ve hukuki bağı olmadığını, aracın bilgisi dışında kullanıldığını, Güvence Hesabında davaya konu kaza nedeniyle müteveffanın desteğinden yararlanan eş ve çocuklara ödeme yapıldığını, malik sıfatıyla maddi tazminattan sorumluluğu kalmadığını, davacının eşinin yeniden evlendiğini, eşinin ölümü nedeniyle acı ve elem duymadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek bu ve re’ sen görülecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, manevi tazminat miktarına ve malikin kaza nedeniyle sorumluluğu bulunup bulunmadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Borçlar Kanunu'un 49 uncu, 50 inci, 51 inci, 52 nci, 53 üncü ve 56 ncı maddeleri, Karayolları Trafik Kanunun 85 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekili ve davacılardan ... vekilinin tüm, davacılar ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir . 2.Davacılar ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Davacı çocukların ölen annelerine yakınlıkları, ölenin kazada kusurunun bulunmaması, çocukların kaza tarihinde yaşlarının küçük olması gözetilerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 56 ıncı maddesi gereğince hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Daha yüksek bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesi için kararın çocuklar yönünden bozulmasına karar verilmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... ile davacılardan ...'in tüm, diğer davacılar ... ve ...'in diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar ... ve ...' in temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davacılar yararına BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ... ve davalı ...'a yükletilmesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.