Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024/2849 E. 2025/2873 K.

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2023/393 E., 2024/59 K.

Bozmaya uyularak verilen Mahkeme kararı asıl davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili; davalı ... ile ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (...) arasında imzalanan 20.06.2006 tarihli sözleşmeyle; ... Belediye Başkanlığına ait Konya İli ... İlçesi ... Mahallesinde bulunan 27108 ada 1 nolu parselde kayıtlı taşınmaza 512 daire yapılması ve yapılan dairelerden %25’inin ... Belediyesi’ne ait olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra davalıların yoğun bir şekilde satış kampanyasına başladıklarını, ilgili Belediye Başkanının çeşitli ortamlarda projenin ... Belediyesinin güvencesi altında yapıldığı konusundaki açıklamaları nedeni ile halkta güven oluşturulduğunu, ... Belediyesinin güven telkinleri dikkate alınarak Konya ili ... İlçesi ... Mahallesi 27108 ada 1 nolu parselden ... Apartmanı 9. kat 19 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın, ...'tan 115.000,00 TL bedel karşılığı satın alındığını ve satış bedelinin ödendiğini, süresinde teslim yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, teslim ve tescil yönünden davalılara başvurulması üzerine ... Belediyesi tarafından sözleşmenin feshedildiğinden bahisle bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini, fesih nedeniyle davalı ...'ın işten el çektirilerek yapılan inşaatlara ... tarafından el konulduğunu belirterek satışa konu taşınmazın eksiksiz hali ile rayiç değeri üzerinden belirlenecek tazminattan şimdilik 5.000,00 TL ile taşınmazın teslim tarihi olan 30.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek kira bedeli ve uğranılan müspet zararın şimdilik 5.000,00 TL'sinin ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 2. Birleşen davada davacı vekili; yukarıda açıklanan aynı gerekçelerle satışa konu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, satışa konu taşınmazın eksiksiz hali ile rayiç değeri üzerinden belirlenecek tazminattan şimdilik 5.000,00 TL ile taşınmazın teslim tarihi olan 30.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek kira bedeli ve uğranılan müspet zararın ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, tapu iptali ve tescil talebinin mümkün olmaması halinde evin bedeli için ödenen bedelden şimdilik 10.000,00 TL’sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile evin teslim edilmesi gereken tarihten bu yana işleyecek rayiç kira bedeli ve uğranılan müspet zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekilleri; davanın reddini istemişlerdir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 05.07.2022 tarihli kararıyla; asıl davada, dava konusu taşınmazın 3. kişiye geçmesi sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına; birleşen davada ise tapu iptal tescil yönünden davanın reddine, terditli bedel iadesi yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacı ve ... arasında imzalanan 08.03.2019 tarihli ... Konutları Satış Sözleşmesinin feshine, 10.000 TL sözleşme kapsamında ödenen bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ıslah ile artırılan miktara ilişkin istemin ise zamanaşımı nedeniyle reddine, kira kaybı tazminatı, müspet zarar ve ödeme tarihinden itibaren ticari faiz isteği yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde asıl dava yönünden davacı ve davalı ..., birleşen dava yönünden ise birleşen davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Dairenin 18.01.2023 tarihli kararı ile, asıl davada davacı dava dilekçesinde ve satış sözleşmesinde belirtilen 19 nolu daireye ilişkin bedel iadesi ve tazminat talebinde bulunmuşsa da; Mahkemece 20 nolu dairenin, davacının duruşmadaki beyanı, tapu belgesi, tarafların bu yönde mutabık kalması gerekçesiyle dava konusu taşınmaz olarak kabul edildiği anlaşılmış olup, dava konusu taşınmazın dava esnasında 30.09.2014 tarihinde 3. şahsa devredildiği görüldüğünden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125/2. Maddesi doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına, tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmediğine, birleşen davada ise; davalı ... vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise sair temyiz itirazları reddedilerek, davalı ... süresi içinde ıslah edilen kısma karşı zamanaşımı savunmasında bulunmuşsa da diğer davalının süresi içinde zamanaşımı savunmasında bulunmadığı, buna rağmen tüm davalıların süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulundukları kabul edilerek ıslah edilen kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, asıl davada bozma ilamı doğrultusunda ... mirasçıları ve aynı zamanda taşınmazın şu andaki malikleri adına davaya devam edip etmeyecekleri yönünden meşruhatlı davetiye çıkartılmasına ve tebligatların tebliğ edilmesine rağmen mirasçılar tarafından davaya devam edecekleri yönünde herhangi bir beyanda bulunmadığı, duruşmalara katılınmadığı, dolayısıyla taşınmazı devir alanın davaya devam etmeyeceği de dikkate alındığında davacının taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu nedenle de davacının taşınmaz hakkında herhangi bir talepte bulunma hakkının olmadığı, davacının taraf sıfatı (davacı) ortadan kalktığından sıfat yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine; birleşen davada ise tapu iptali ve tescil yönündeki davanın reddine, terditli bedel iadesi ve tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddine; davalı ... hakkında verilen 05.07.2022 tarihli karar kesinleşmiş olduğundan bu davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ve ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında imzalanan 08.03.2019 tarihli ... Konutları Satış Sözleşmesinin feshine, 108.000,00 TL'lik satış bedelinin 10.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, 98.000,00 TL'lik kısmının ıslah tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesine, kira kaybı tazminatı, müspet zarar ve ödeme tarihinden itibaren ticari faiz isteği yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davacı vekili, dava dilekçesinde açık ve net olarak ... apartmanı 9. Kat 19 bağımsız bölüm numaralı dairenin tapu iptali talep edildiğini, aynı blok 9. Kat 20 bağımsız bölüm numaralı daireyi tapu kaydıyla birlikte satın almış olup o dairenin dava dilekçesinde dava konusu yapılmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık asıl ve birleşen davada (terditli) tapu iptal tescil, sözleşmenin feshi, bedel iadesi, tazminat istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, ayrıca davacı vekili dava dilekçesinde 19 nolu taşınmazın dava konusu yapıldığını ileri sürmüşse de, duruşmadaki beyanıyla tarafların mutabık kaldıkları üzere 20 nolu dairenin dava konusu edildiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. 2. HMK'nın 114/1-d maddesine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 125/2.maddesine göre davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder. Kamu düzeni nedeniyle re'sen yapılan incelemede; dosya içeriğine göre, asıl davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmazın davacı adına tapuda kayıtlı olduğu, bu durumda davanın açıldığı tarihte davacının taraf ve dava ehliyetine sahip olduğu, yargılama sırasında dava konusu taşınmazın 3.kişiye devredildiği ancak taşınmazı devralan kişinin vefatı üzerine meşruhatlı davetiye çıkartılan mirasçıların HMK'nın 125/2.maddesi gereği davaya devam edeceklerine dair bir beyanda bulunmadıkları anlaşılmakla bu durumda Mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup kararın bozulmasını gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 438. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasını gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Kamu düzeni nedeniyle re'sen yapılan inceleme sonucu yukarıda 2.bentte yazılı gerekçeyle; Mahkeme kararının (A) asıl dava yönünden hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “Davanın sıfat yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE” ibaresinin hükümden çıkartılarak, yerine “Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla HUMK'un 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.05.2025 tarihinde oy biriliğiyle karar verildi.