Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/4329 E. 2024/2397 K. – Blokenin Kaldırı

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1199 E., 2023/1187 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bucak 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi SAYISI : 2021/78 E., 2021/282 K.

Taraflar arasındaki blokenin kaldırılması ve istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili; müvekkilinin Denizbank A.Ş. ... Şubesinin emekli maaş hesabı müşterisi olduğunu, kullanmış olduğu kredileri pandemi sebebiyle çalışamadığından ödeyemediğini, emekli maaş hesabına 2020 Şubat ayından itibaren Banka tarafından bloke konulduğunu ve ödenmeyen kredi borçlarına mahsuben bu hesapta bulunan tüm miktarın alındığını, müvekkilinin bu tarihten sonra emekli maaşını alamadığını, emekli maaşının ödenmesi için başvurusunun da reddedildiğini, davalı Banka tarafından konulan blokenin haksız olduğunu belirterek, emekli maaş hesabında bulunan blokenin kaldırılmasını ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkiline ödenmeyen 10.000,00 TL emekli maaşının iadesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP Davalı vekili; arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının dijital onayı ile vermiş olduğu taahhütname, virman, takas-mahsup talimatına istinaden gerekli kesintilerin yapıldığını, davacının maaşına bloke konulmadığını ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının serbest iradesiyle sözleşme ile kabul ettiği hükümlere ve verdiği talimatlara aykırı olarak emekli maaş hesabından kredi taksitlerinin alınmasına itiraz edip, tahsil edilen tutarların iadesini talep etmekte haklı olmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili; davalı Banka tarafından yapılan işlemin adının transfer olmasının durumu değiştirmediğini, bu durumun emekli müvekkilinin asgari ekonomik yaşama hakkına müdahale etmek olduğunu, emekli maaşının haczedilemeyeceği ve kesinti yapılamayacağı düzenlemesi dikkate alınırsa emekli maaş hesabı üzerinde davalı Banka tarafından konulmuş blokenin kaldırılması gerektiğini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın, arabuluculuğun dava şartı olarak kabulüne ilişkin Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği 28.07.2020 tarihinden sonra 22.03.2021 tarihinde arabulucuya başvurulmaksızın doğrudan açıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuya başvurulması gerektiği belirtilerek, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, esas hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle, davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, işbu davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını ifade ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; banka tarafından emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve bloke nedeniyle tahsil edilen tutarın iadesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava Şartları" başlıklı 114 üncü maddesinin ikinci fıkrası,

2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması hakkında Kanun'un 73/A maddesi,

3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi.

3. Değerlendirme 1. 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan '"a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar, b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar, c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar, ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar, d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar" hariç Tüketici Mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir.

2. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin ikinci fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesine ve kararda belirtilen gerekçelere göre, her ne kadar davacı tarafça işbu davanın 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi gereği zorunlu arabuluculuğa başvurulması gereken uyuşmazlıklardan olmadığı ileri sürülmüşse de Kanun'un 73/A maddesinin birinci fıkrasında arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı tüketici uyuşmazlıklarının tahdidi olarak sayıldığı, emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması davasının bu sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı, yukarıda yer verilen hukuk kuralları gereği arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması durumunda davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği ve Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.