Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2025/2766 E. 2025/7608 K. – Defter, Kayıt

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/776 E., 2020/402 K. SUÇ : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme HÜKÜM : Beraat TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun (5271 sayılı Kanun) 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince, sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan 213 sayılı Kanun'un 359/a-2, 5237 sayılı Kanunun 32/2, 62. ve 51. maddeleri uyarınca 12... gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince sanığın istinaf başvurusu üzerine duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde İlk Derece Mahkemesinin kararındaki mahkûmiyet hükmünün kaldırılmasına, sanığın 5271 sayılı CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinden görüldüğünde hükmün CMK 302/2 maddesi uyarınca bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ Katılan vekilinin temyiz istemi; aynı döneme ilişkin defter ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde her bir fiil ayrı bir suç oluşturacağına, sanık hakkında verilen beraat kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna, beraat kararının bozulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; ... Vergi Dairesinin ... vergi kimlik numaralı mükellefi olan sanığa 2010 dönemine ait hesap ve işlemlerinin vergi kanunları yönünden inceleneceğinden, gelir ve giderlerini işlediği defterler, gelir ve giderlere ait fatura, senet, bordro, makbuz gibi belgelerini 15 gün içinde vergi dairesine teslim etmesi yönünde yazının 09/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği, ancak sanığın tebligat parçasına imzadan imtina ettiği, böylelikle söz konusu yazının sanığa tebliğ edildiği, sanığın 15 günlük yasal süre içerisinde, defter, fatura ve belgelerini vergi müfettişliğine ibraz etmediği, savunmasında, SMMM olarak çalıştığını, 1987 yılında büro açıp, 2009 yılında kapattığını, ruhsal rahatsızlıklarının olduğunu, defterlerini bulamadığını, bu nedenle müfettişe teslim edemediğini belirttiği, sanığın TCK 32 anlamında akıl hastası olup olmadığının tespiti için İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği, 07/11/2018 tarihli sağlık kurulu raporuna göre, üzerine atılı suç açısından olay tarihi itibariyle, sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin kısmen etkilendiğinin belirtildiği, böylelikle sanığın durumunun TCK'nın 2/2. maddesi kapsamında kaldığının anlaşıldığı, sanığın üzerine atılı suç ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalmış olduğu dikkate alındığında, sanığın 2010 yılına ait defter, fatura ve belgelerini kendisine yapılan tebligata rağmen 15 gün içerisinde vergi müfettişliğine ibraz etmeyerek üzerine atılı suçu işlediği kabulü ile sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan incelemede; Mali müşavirlik faaliyeti nedeniyle .... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olan sanıktan vergi incelemesi nedeniyle 08/06/2015 tarihli yazı ile istenen 2010 takvim yılına ait yasal defter ve belgeleri ibraz etmeyerek üzerine atılı suçu işlediğinin iddia ve kabul edildiği olayda, UYAP üzerinden yapılan incelemede sanığın aynı vergi mükellefiyeti nedeniyle incelenmek için 26/03/2013 tarihli yazı ile istenen 2008, 2009, 20 10... takvim yıllarına ilişkin yasal defter ve belgeleri ibraz etmediğinden bahisle İzmir 19. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/135-252 esas ve karar sayılı dosyasında yargılanıp mahkumiyetine karar verildiğinin görüldüğü, her ibraz etmeme eyleminin kural olarak ayrı suç oluşturduğu ancak bir veya birkaç döneme ait belgeler dava konusu yapıldıktan sonra aynı belge veya belgelerin tekrar dava konusu edilemeyeceği, aksi taktirde aynı fiil nedeniyle faile ancak bir ceza verilir (non bis in idem) ilkesine aykırılık olacağı, dolayısıyla sanığın dosyaya konu eyleminin suç oluşturmayıp beraatine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesinin mahkumiyete ilişkin kararının kaldırılması ile sanığın 5271 sayılı CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR 1.İlk Derece Mahkemesi tarafından sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan kurulan mahkumiyet hükmü ile ilgili istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılan incelemede, ilk derece mahkemesinin olaya ilişkin kabulünde delillerin yeniden takdiri suretiyle yeni bir hüküm kurularak 5271 sayılı Kanun'un 223'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereği beraat kararı verilmesinin, 5271 sayılı Kanun'un 303'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği ve bu hususlarla ilgili değerlendirmenin aynı Kanun'un 280'inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre duruşma açılmak suretiyle yapılması gerektiği gözetilmeden, dosya üzerinden yapılan inceleme ile beraat kararı verilmesi,

2.Defter ve belge ibraz etmeme suçunun oluşabilmesi için,"..varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olan" defter ve belgelerin, saklama zorunluluğu olan 5 yıllık süre içerisinde usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen vergi incelemesi için yetkili memura ibraz edilmemesinin gerektiği, 16.10.2015 tarih ve 2015-A-2612/45 sayılı vergi suçu raporunda "...13/12/2013 tarih ve 2013-A-3441/55 sayılı Vergi Suçu Raporu'nun 2.1. Suçun Tespiti bölümünde; ... adına 31.12.2009 tarih ve ... yevmiye numaralı 2010 dönemine ait Serbest Meslek Defter tasdiki bulundu bilgisi yer almakta.." olduğu denilmekle yetinilmiş, ancak söz konusu yazı rapor ekinde bulunamamış olmakla; inceleme için istenen defter ve belgelerin varlığına dair noter tasdik bilgisi, belge basım formu bildirimi dışında başkaca tespitlerin bulunup bulunmadığı ilgili idareden sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3.Sanık hakkındaki İzmir 19. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 31.03.2014 tarihli 2014/135 Esas, 2014/252 Karar sayılı ilamının 2008, 2009, 2010, 2011 takvim yıllarına ait defter ve belge istenilmesine ilişkin olduğu ve sanık hakkında 213 sayılı Kanunun 359/a-2, TCK 62, 5271 sayılı Kanunun 231/5 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 25.04.2014 tarihinde kesinleştiği, işbu dava konusunun da 2010 takvim yılına ilişkin defter, kayıt ve belgelerin istemi olduğunun anlaşılması karşısında; aynı takvim yılına ilişkin defter ve belgelerin neden farklı tarihlerde istendiği, bunun bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilmesi, gerekirse vergi dairesine müzekkere yazılarak sorulması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile beraat kararı verilmesi,

4.Suçun sübutu halinde, hükümden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun’un 4. ve 5'inci maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun’un 359 maddesinin 3, 4, 5 ve 6'ncı fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinin ikinci fıkrası da gözetilerek öncelikle lehe Kanun’un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.11.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.