Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/7555 E. 2024/3748 K. – Faydalı Model

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1523 Esas, 2022/1552 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/246 E., 2019/514 K. Taraflar arasındaki faydalı model hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ticari faaliyeti kapsamında sektörde “akıllı valiz kılıfı” olarak bilinen ürünü sattığını, Migros, Boyner vs. ile ticari ilişki içerisinde olan müvekkilinin, işbu şirketlere davalı tarafından gönderilen ihtarname ile Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından tescil edilen 2013/07221 numaralı faydalı model belgesinden haberdar olduğunu, davalının müvekkilinin ticari ilişki içinde olduğu şirketlere gönderdiği ihtarnamelerde, dava konusu faydalı modelin kendisine ait olduğunu bildirip satışının durdurulmasını talep ettiğini, bu ihtarnamelerin müvekkilini zarara uğrattığını, davalının 14.06.2013 tarihinde “valiz koruyucu kılıfı” buluşu başvurusu ile TÜRKPATENT tarafından inceleme yapılmaksızın başvuru kabul edilip faydalı modelin tescillendiğini, aynı amaç ve gayeyi taşıyan ve aynı yöntemlerle kullanılan piyasada birçok valiz koruyucu kılıfın bulunduğunu, bu ürünlerin davalı tescili öncesinde kamuya sunulduğunu, Amerika Birleşik Devletleri'nde dava konusu ürünün daha önceki tarihlerde tescil edildiğini, internet arama motorları üzerinde yapılan incelemelerde de dava konusu ürünün davalı tescili öncesinde satışının yapıldığını, faydalı model belgesinin yenilik unsuru ihtiva etmediğini, buluş basamağı içermediğini, yasanın aradığı tescil şartlarının mevcut olmadığını ileri sürerek 2013/07221 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının daha önce de sabit kılınan tecavüz ve ihlallerinin hukuki sonuçlarından kurtulma gayreti içinde davayı açtığını, hükümsüzlük talep etmeye hakkının bulunmadığını, müvekkilinin buluşunun daha önce dava dışı üçüncü kişilerce kamuya sunulduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, faydalı modelin tüm şartları taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2013/07221 numaralı valiz koruyucu kılıfı başlıklı faydalı modelin tescil tarihi itibarı ile yenilik unsurunu içermediği, davacı tarafından dosyaya sunulan yurt dışı patent belgelerinin davalıya ait istemlerle aynı/benzer istemleri içerdiği, hatta davalının istemlerini kapsayacak şekilde daha kapsamlı ve detaylı olarak istemlerin yer aldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik ve hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, müvekkilinin ürettiği dava konusu akıllı valizin imali sırasında yararlanılan farklı teknik hususların incelenmediğini, bilirkişinin söz konusu ürünler ile dava konusu akıllı valiz arasında teknik farkları tespit etmekle görevliyken yüzeysel bir değerlendirme ile faydalı model belgesindeki istemler kısmını değerlendirmeye aldığını, faydalı model basit bir çözümü içeren küçük/ faydalı buluş niteliğinde olduğundan yenilik unsurunun bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini, faydalı model belgesinin verildiği buluşun patente göre daha küçük ve basit niteliğe sahip olması gerektiğinin raporda dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetinin raporunda faydalı model belgesinin koruma alanını gösteren istemler ile davacının dayandığı yenilik bozucu Amerikan patent belgeleri karşılaştırmasında alınan belgelerde, faydalı modelin istemlerinin aynen yer aldığı, hatta daha kapsamlı istemleri de kapsadığından yenilik unsurunu taşımadığı, patent belgelerinin 2006, 2007 ve 2010 tarihli oldukları, 1 nolu istemin yenilik vasfının olmaması nedeni ile buna bağımlı diğer tüm istemlerin de aynı akıbete uğrayacağı, davacının delil olarak dayandığı internet siteleri incelendiğinde valiz kılıfları ile ilgili görsellerin 2010 ve 2012 yıllarına ait olduğu tespit edilmiş olmakla rapordaki incelemenin yeterli ve denetime elverişli bulunduğu, davalının başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olması nedeni ile yenilik unsuru sağlamayan dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin faydalı modelinin tüm şartları taşıdığını, eksik ve hatalı düzenlenen bilirkişi raporuna dayalı istinaf incelemesi yapıldığını, bu raporda salt davacının sunduğu delillere dayanıldığını, akıllı vaiz kılıfının üretiminde yararlanılan farklı teknik hususların incelenmediğini, bilirkişinin söz konusu üretimler ile dava konusu akıllı valiz arasında teknik farkları tespit etmesi gerekirken salt yüzeysel bir inceleme ile faydalı model başvurularındaki istemler kısmını değerlendirdiğini, Amerika'daki patent ve faydalı model konusundaki içtihat birliğine rağmen 2006 ve 2009 yıllarında iki ayrı valiz kılıfına nasıl faydalı model belgesi verilerek koruma sağlandığının açıklanması gerektiğini, bu durumun tek izahatının üretimler sırasında yararlanılan teknik hususların birbirinden farklılığı olduğunu, itirazları doğrultusunda ek bilirkişi raporu alınmadan eksik ve hatalı rapora dayalı hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, faydalı model hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 142 ve 144 üncü maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.