Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/7120 E. 2025/12050 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3731 E., 2025/424 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/586 E., 2024/300 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ilk olarak 16.12.2021 tarihinde davalının tek hissedarı ve şirket müdürü olduğu ... Ticaret Limited Şirketinde çalışmaya başladığını, buradaki çalışması karşılığı sigortası yapıldığını, ancak 23.02.2022 tarihinde davalı tarafından davacının anılan şirketteki işten çıkarılacağı ve bundan sonra yine kendisine ait ... Lojistik Firmasında çalışacağı belirtilmiş ve davacıdan şirketteki işten istifa ettiğine dair belge alındığını, davacının 23.02.2022 tarihinden 20.05.2022 tarihine kadar aralıksız olarak davalıya ait bu iş yerinde çalıştığını ancak davalı tarafından davacının bu çalışması SGK'ya bildirilmediğini, buradaki çalışması karşılığında banka kanalı ile ödenen maaşların da olduğunu ve 23.02.2022 - 13.05.2022 tarihleri arasında hizmetlerinin tespitini talep etmişlerdir. II. CEVAP Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve hak düşürücü süre yönünden itiraz ettiklerini, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hiçbir sonuç doğurmayacağı da Yargıtayın yerleşmiş görüşü olduğunu ve davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan tüm yazılı deliller ile tanık beyanlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi neticesinde; davacı iddialarının tanık beyanları ve banka ödeme kayıtları ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davacı tarafından kesin, şüpheden uzak ve hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde çalışma olgusunun ispat edildiği anlaşıldığından davanın kabulüne davacının davalıya ait iş yerinde (... sicil sayılı ... Ltd. Şti.) 23.02.2022-13.05.2022 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. 3.Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

4.Eldeki davada, davacının 23.02.20 22... .05.2022 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespitini talep ettiği, davacının hizmet dökümünden 16.12.2021 - 23.02.2022 tarihleri arasında 1051544.032 sicil sayılı ... Ltd. Şti. Uncalı iş yerinden sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, dinlenen tanık beyanları ve 12.03.20 22... .06.2022 tarihli göndereni davalı olan maaş ödeme açıklaması ile davacının banka hesabına yapılan ödemeler de dikkate alınarak Mahkemece davanın kabulüne davacının davalıya ait iş yerinde (... sicil sayılı ... Ltd. Şti.) 23.02.2022-13.05.2022 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespitine dair karar verilmiş ise de Mahkemece verilen karar eksik inceleme dayalıdır. 5.Öncelikle davacının çalışmalarının geçtiği iş yeri ve işvereni usulünce belirlenmeli ve işverenin şirket olduğunun anlaşılması halinde HMK 124. madde kapsamında davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, ... Ltd. Şti.'nin göstereceği deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir. 6.Kabule göre de davanın dava dilekçesinde gösterilen taraflar arasında görülmesi ve yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen hükmün davanın tarafları ile ilgili olması kural olup davada taraf olmayan kişiler ile ilgili hüküm kurulması doğru değildir. Somut olayda; ... Ltd. Şti. usulüne uygun olarak taraf haline getirilmeden, bu itibarla; davada taraf olmayan söz konusu şirket hakkında da hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.