Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/18583 E. 2026/5091 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/10 E., 2025/331 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.11.2001-10.03.2005 tarihleri arasında davalı ... ... ait işyerinde boyacı olarak çalıştığını, işyerinin 2005 Mart ayında davalının oğlu ... ... devredildiğini, girişinin de ancak devir sonrasında yapıldığını, devirden sonra 31.12.2007 tarihine kadar işyerinde işine son verilene kadar çalıştığını, işçi alacağı için İnegil 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/123 E, sayılı davada davalı kurum kayıtlarında alacağının bulunduğuna karar verilmdiğini emeklilik işlemleri için ...'ya başvurduğunu ancak emeklilik süresinin dolmadığının kendisine bildirildiğinde sigorta girişinin geç yapıldığını anladığını, belirtilen tarihler arasında çalıştığının ve bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine ve bu süreler içinde yatırılmayan primlerinin davalı tarafından yatırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş yerinde çalışmadığını, davacının İnegöl Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığını ancak iş bu davanın Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2010/27303 sayılı Esas numarasında temyiz incelemesinde olduğunu, dosyanın kesinleşmesinin beklenmesini, davacının 2001-2005 dönemi içindeki sigorta ve hizmet tespitinin zamanaşımına uğradığını ve davanın reddine karar verilmesini ileri sürmüştür. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davasının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle kabul etmediklerini, sigorta kayıtlarının bahsi geçen tarihlerde hizmetinin bulunmadığını, davanın açılmasını kurum sebebiyet vermediğini, Kurum belgelerin doğru olmasının esas olduğunu resen tespit edilecek sair sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer bir kısım dahili davalılar davanın reddini karar verilmesini istemişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin kararı ile; davanın kabulüne, davacı ...'in 01.11.2001-17.01.2005 tarihleri arasında davalılar ..., ... işyerinde, 18.01.2005-09.03.2005, 05.10.2005-06.10.2005 tarihleri arasında da davalı ..., 30.12.2005-31.12.2007 tarihleri arasında davalı ... işyerinde bu dönemde geçerli asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum, ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairece; davacı ... adına vergi kaydı olup olmadığını ilgili vergi dairesinden araştırmak, uyuşmazlık konusu dönemin tamamına ilişkin dönem bordrolarını Kurumdan istemek ve bordrolarda ismi geçen başkaca tanıkları res'en tespit edip beyanlarını almak, ... ilgili il müdürlüğünden, zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle, işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri ayrıntılı şekilde araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı,davacının kendi adına ve hesabına mı yoksa hizmet akdi ile işverene bağımlı olarak mı çalıştığı yönünde beyanlarını almak, davacının çalışmasının kendi adına mı yoksa hizmet akdine mi dayalı olduğunu açıklığa kavuşturup, davacının tespiti istenen dönemde hizmet akdi ile çalıştığının toplanan deliller doğrultusunda ispatlanamaması halinde davanın reddine karar vermekten ibarettir gerekçesiyle Mahkemesince verilen karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, bozma sonrası toplanan deliller ve tanık beyanları değerlendirilirken müvekkili lehine olan hususların göz ardı edildiğini, özellikle tanıkların davacının davalı işyerinde çalıştığına dair açık beyanları ile PTT havalesi gibi somut emarelerin, müvekkilinin bağımlı bir şekilde çalıştığını ortaya koyduğunu, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığına dair yeterli ve kesin delil bulunmamasına rağmen, davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. 2.İnceleme konusu eldeki davada, davalı işyerinden davacı adına kısa süreli bildirimler mevcut olup yapılan araştırma neticesinde de davacının kendi adına işlettiği bir işyeri adresi tespit edilemediği anlaşılmaktadır. 3.Buna göre Mahkemece, tanıkların yeniden beyanı alınmak suretiyle çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı, davacının kendi adına ve hesabına mı yoksa hizmet akdi ile işverene bağımlı olarak mı çalıştığı, davacının mobilya boyama işini nerede ve ne şekilde yaptığı açıklığa kavuşturulup, davacıya ait bir işyeri adresi tespit edilmesi halinde zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle, işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri ayrıntılı şekilde araştırılıp tespit edilerek beyanları alınmalı, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığının tespit edilmesi halinde ise yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan çalışmanın kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. 4.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.