Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/18011 E. 2026/4353 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2399 E., 2025/2272 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Burdur İş Mahkemesi SAYISI : 2024/249 E., 2025/118 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının çiftçilik ve hayvancılık ile geçimini sağladığını, davacının 1997 yılında SS .. Köyü Sulama Kooperatifine sattığı sütlerden dolayı stopaj, fon ve Bağ-Kur primi kesildiğini, bu durumun Burdur ... Borsası'ndan elde edilen müstahsil makbuzlarında da görüleceğini ve 1997 yılı ocak ayından 2004 yılı Ekim ayına kadar devam ettiğini, davacının 193 numaralı ile ... üyesi olduğunu, davacının şu an dahi 16 tane sığırı bulunduğunu, davacıya ... tarafından ilk olarak 1997 yılı ocak tarihinde verilen müstahsil makbuzuna göre sigortalılık başlangıcının 1997 yılı şubat ayı olduğunun sabit olduğunu ifade ederek davacının 1997 yılı Şubat ayı ile 2004 yılı Ekim arası sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, Kurumun tabi olduğu ... Başkanlığı 2013/11 sayılı Genelgesi' nin 3. Kısım 5.Bölüm 2.maddesi'nin 2-1 başlığının 1, 2 ve 4 numaralı alt başlığında "mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu halde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayan ve kendilerinden tevkifat yapılan çiftçilerin tevkifat yapıldığını gösterir belgeleri de bulunmaları halinde, tebliğde belirtildiği gibi, tevkifat tutarlarının Kurum hesaplarına intikal etmesi şartıyla, tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalılıklarının başlatılması, tarımsal faaliyetlerinin devam etmesi halinde sigortalılıklarının devam ettirilmesi, tarımsal faaliyetinin tespitinde ise ziraat odası kayıtlarının, ziraat odası kaydı bulunmayanların ise tevkifata esas ürüne ilişkin kamu Kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, ... veya birliklerin kayıtlarının esas alınması, belirtilen kurum ve kuruluş kayıtlarının bulunmaması halinde ise sattığı ürünü elde ettiği alana ilişkin tapu kayıtlarının da tescile ilişkin kayıt olarak esas alınması ve esas alınan bu kayıtların sona ermesi halinde ise sigortalılıklarının da aynı tarih itibariyle sona erdirilmesi, Kuruma kayıt ve tescil yapılanlardan, sigortalılıkları devam edenlerin sigortalılıkları başlatılmadan önce tevkifat yapıldığına ilişkin belgeleri ibraz ederek, tescil tarihlerinin geriye götürülmesini talep edenlerin, tarımsal faaliyetlerinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, tescil tarihlerinin tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılması, Sattıkları ürün bedellerinden tevkifat yapılan ancak tebliğde belirtilen kurum ve kuruluşlarda kaydı bulunmayanların talepleri halinde, sigortalılıklarının tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılması ve yıl sonuna kadar devam ettirilmesi, tevkifat yapılmayan yıllar varsa bu yıllar atlanarak tevkifat yapılan yıllarda aynı şekilde sigortalılıklarının başlatılması ve sona erdirilmesi, Ancak her yıl tevkifat yapılması halinde, tevkifat tarımsal faaliyetin karinesi sigortalılığın kesintisiz devam ettirilmesi," denildiğini, kurum tarafından davacı ...'ın sigortalı dosyasının incelenmesi neticesinde S.S. .. Köyü Sulama Kooperatifi Ocak/97 - Ekim/2004 arası kesinti listelerinin işlenmesi için yapılan arşiv araştırmasında kimlik alt bilgisi uyuşmayan (baba adı - doğum tarihi farklı) ... adına tevkifat kesintisine rastlanıldığından, kurum tarafından 12.02.2024 tarihinde ret yazısı yazıldığını, .. Ziraat Odası kaydının da Kuruma intikal ettiği tarih olan 01.12.2007'de başlayan tarım bağkur kaydı, 30.11.2022 tarihinde muafiyet belgesiyle durdurulduğunu, kurumun davacıya yönelik yapmış olduğu iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde yer alan talepleri mevzuata ve hukuka aykırı olduğunu, davacının işbu davanın açılmasında hukuki yararı da bulunmadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.1998-31.10.2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu olayın maddi vakıalarla birlikte hukuka uygun bir şekilde değerlendirme konusu yapılmadığını ve konuyla ilgili yasal mevzuatların doğru bir şekilde irdelenmediğini, davaya konu davacı tarafa yapılan işlemlerin tamamının davalı kurum tarafından ilgili mevzuat ve usule uygun olarak yapıldığını, mahkemece eksik ve hatalı işlemler sonucunda bir hüküm ortaya konulduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki Tarım Bağ-kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.