Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/14170 E. 2026/3110 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3062 E., 2025/1371 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : ... (İş) Mahkemesi SAYISI : 2021/82 E., 2023/57 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ...'i müdahil Kurum vekili, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 02.03.2020-16.07.2021 tarihleri arasında davalı işveren yanında tam gün ve bilfiil çalıştığının tespiti ile çalışma süresi boyunca ödenmeyen primlerinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında herhangi bir iş ilişkisi mevcut olmadığı gibi tanışıklıklarının dahi olmadığını,olduğunu,işin ağır bir iş olması nedeniyle çırak olarak dahi çalışmasının mümkün olmadığını, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir. ...'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve yersiz açılan davanın usulden, hak düşürücü süreden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ...'i müdahil Kurum vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''A-1-)...'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, 2-)...'i müdahil harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-)...'i müdahil Kurum tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, B-1-)Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, HMK’nın 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, ... (İş) Mahkemesinin 22/03/2023 tarih ve 2021/82 Esas - 2023/57 Karar sayılı kararının düzeltilerek, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; Davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine; 1-Davacının 08.05.20 20... .06.2020 tarihleri arasında (kısa vadeli sigorta kolunda olacak şekilde ) ve 03.03.2021-16.07.2021 arasında (uzun vadeli sigorta kolunda olacak şekilde) davalı ...'a ait ... adlı iş yerinde hizmet akdine tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 23.11.2021 tarihi olduğunun tespitine, 2-Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, 3-Davacının eksik primlerinin tamamlattırılması talebinin idari işlem niteliğinde bulunduğundan bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına,'' dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri ...'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının çalışmasının salt tanık beyanlarına göre ispatlanmasının hatalı olduğunu, yazlı belge bulunmadığını, hükme esas alınan tanık beyanlarının soyut nitelikte ve taraflı olduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tanık listesinin süresinden sonra ibraz edildiğini, tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini beyan etmektedir. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı ... ve ... ... Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği göz önünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır. 2.İnceleme konusu eldeki davada, uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir. 3.Somut olayda, Mahkemece davacın mobilya imalatı iş yerinde 08.05.2020 tarihinde işe çırak olarak başladığı 16.07.2021 tarihinde de diğer çalışan tanık ... ile kavga olayına kadar çalıştığı kabul edilmiş olup, 06.08.2020 - 03.03.2021 tarihleri arasındaki dönem yönünden sübuta ermediği gerekçesi ile bu dönem yönünden ret kararı verilmiş ise de, komşu iş yeri tanığı ...'ın davacının 2020 yılında yaklaşık 1 - 1.5 yıl sürekli olarak çalıştığına yönelik beyanı karşısında sübut noktasında yeterli araştırma yapılmadığı açıktır. Mahkemece, tanık ...'ün askerlik döneminde iş yerinin faaliyette olup olmadığı, iş yerinin kapsam ve kapasitesi araştırılmak sureti ile işçi çalıştırmanın gerekli olup olmadığı belirlenerek, tespit edilecek daha fazla komşu tanığının da dinlenilmesi suretiyle davacının, uyuşmazlık konusu dönemde davalı yanında sürekli çalışıp çalışmadığı hususu tereddütsüz şekilde ortaya konularak, sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.